چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

ازفضاي كنفرانس مونيخ بوي جنگ به مشام ميرسيد!

عبدالاحمد فیض

پنجاه ونهمين دوركنفرانس امنيتي مونيخ درچنان برهه حساس وتاريخي درآلمان دائريافت كه جهان درنتيجه روياروئي ها وبگومگوهاي تنش آلود برسرجنگ اوكرائين درآستانه يك جنگ باابعادوسيع وغيرقبول كنترول كه بقاء وموجوديت سياره زيبارا تهديدمينمايد،قرارگرفته است.

با عطف توجه به اين امرمهم كه تبادل ايده ها، تعاطي نظريات ومباحث پيرامون دورنماي صلح وامنيت جهاني وهكذاگشودن باب مذاكرات وجستحوي راه حلهاي اختلافات ومنازعات درسطوح وابعادمختلف كه امنيت وثبات گروهي وجمعي راتهديدمينمايد، ازمباني فكري ايجاد كنفرانس بين المللي مونيخ واززمره اهداف بنيادين چنين گردهمائي جهاني برشمرده ميشود، روي اين ملحوظ برنخبه گان سياسي غرب بودتاكنفرانس دوره ئي كنوني به كانون داغ مباحث سازنده متكي براصول بين المللي حل مسالمت اميز تشنجات مبدل شده وتريبون كنفرانس باعقب نشيني ازموضع تقابل وتلاش در زمينه نمايش هژموني زورگويانه به نداي صلح وامنيت كه خرد ووجدان عمومي ازآن پشتباني خواهند نمود، مبدل ميگرديد.

درين كنفرانس عده از كشورها منجمله روسيه كه طرف اصلي جنگ دراوكراين وبدليل تهاجم نظامي به كيف ازسوي جوامع غربي متهم شناخته ميشود، دعوت نشده بود، كه به پندارم چنين اقدامي بامعيارهاي متعارف ديپلوماتيك دردنياي مدرن همخواني نداشته وبستن دهليز مباحث وابراز ديدگاه ها ولودرمحوردفاع ازخودمتمركزباشد، مبين همان ارزشها ومعيارهاي دموكراتيك است كه جوامع مدرن غربي بدان مباهات مينمايد.

فضاي كنفرانس همانگونه كه وسايل مفاهيمه گروهي ورسانه ها حاكي است، مشحون از روياروئي وموضعگيريهاي بودكه با اصول رفتاري كنفرانس درمنافات قرارداشت، همه كشورهاي غربي به شمول ايالات متحده ورهبري سازمان اتلانتيك شمالي”ناتو” به ستايش ازخويش، گسترش وتقويت مقابله نظامي، تقويت پوتنسيل رزمي، گسترش هزينه نظامي پرداخت وچنان اذعان داشتند كه گويا ائتلاف نظامي درمحوريت ناتو واردجنگ ميكردد.

فراموش نموديم كه نظام بين المللي برپايه اصول ومعياري شكل يافته است كه ازيكطرف اگراصل منع تجاوزوعدم مداخله درامورديگران رابه نظم بين المللي نسبت ميدهيم، درآنسوي خط پرنسپ مذاكره، ميانجگيري، منع خونريزي وحل وفصل مسالمت آميز مناقشات ومنازعات رابمثابه قوانين جهانشمول داريم كه منشورسازمان ملل متحدكه خودمعمارآن بوديدبربنيادآن به حياتش ادامه ميدهد.

مجموع مباحث داغ كنفرانس درمورد تجاوز مسلحانه روسيه وشكست مسكو با استفاده از قوه متمركزبود، چنانچه رهبري فرانسه، آلمان، ايالات متحده، پيمان ناتو ودركل مجموعه غرب رويكردتهاجمي درخصوص جنگ دراروپا رابه نمايش گذاشت وچنان ذهنيتي راتداعي نمودكه بقيه جهان نمادباغستان بهشت است وبه گروگانكيري صلح وامنيت نقطه پايان گذاشته شده است.

درگردهمايي امنیتی مونيخ اصل مساعي جمعي براي صلح بوضوح رنگ عوض نموده ودرعوض رقابتهاي ژئوپولتيك حرف اخيررادرخورفهم جهان داد، ادامه خونريزي دراوكرايين وجدان تمام بشريت رامانند مصايب ناشي ازجنگ دربقيه جهان خدشه دارخواهندنمودواين جنگ مانند سايرمناقشات درين گوشه جهان سرانجام روي ميزمذاكره وتفاهم ديپلوماتيك پايان خواهديافت اماچه زيبا بودكه قطعنامه پاياني كنفرانس بامساعي گسترده جهاني درراستاي توقف فوري جنگ دراوكراين وسايرنقاط دركيرجنگ به پايان ميرسيد.

تجاوزوجنگ افروزي ازهرجانبي باشدبا اصل حيات مدني، ارزشهاي متعالي انسان درجهان معاصردردشمني آشكار قراردارد، برساختارهاي مدني، نهاد هاي مدافع صلح وبشريت صلح دوست درجهان است كه درلحظات پرمخاطره كنوني كه سياره مادرآستانه خطردرگيري باجنگ افزارهاي كشتارجمعي قراردارد،برهيأت حاكمه دولتهاي متبوع فشار واردنمايندكه ضمن تقبيح حمله نظامي روسيه درخاك اوكراين به سياست تقابل خاتمه بخشيده وبه اصل حل وفصل مسالمت آميز منازعات تمكين نمايند.