آمریکای لاتین، یورش ایالات متحده و برنامههای ترامپ
لئونید ساوین (Leonid SAVIN)، دانشمند علوم سیاسی، کارشناس مسائل بینالملل
ا. م. شیری- حملۀ تروریستی دولت آمریکا به ونزوئلا که هیچ کشوری، حتی دولت ایران عامدانه، احتمالاً از روی ترس، نمیخواهد آن را تروریستی بخواند، طابقالنعل تکرار حملۀ آمریکا و اسرائیل به میهن ما در خرداد ماه بود. مستأصل کردن نیروهای دفاعی، نابودسازی پدافند هوایی، حملات ستون پنجم و غیره.
از هم اکنون با قطعیت میگفت که متضرر و بازنده اصلی حملۀ آمریکا به ونزوئلا، در وهلۀ اول، روسیه است. بدین معنی که آگر آمریکا بتواند نفت ونزوئلا را تصاحب کند، با روسیه همان خواهد که از دهۀ ١٩٧٠ بحساب نفت عربستان سعودی با اتحاد شوروی کرد. بنابراین، روسیه برای گریز از خسارت سنگین، هم اکنون با اوکراین باید همانگونه رفتار کند که آمریکا با ونزوئلا کرد. چین در رابطه با تایوان نیز به همین ترتیب! «گوه را با گوه درمیآورند»، نه با محکوم کردنهای صدتا یک ثنار!
در عین حال، عملیات تروریستی آمریکا در ونزوئلا و ربودن رئیس جمهور مادورو و همسرش، همانگونه که عموم کارشناسان متفقالقولند، بدون وجود و همکاری تعداد زیادی افراد نفوذی در ردههای فوقانی حاکمیت ونزوئلا امکانپذیر نبود، میتواند درس عبرتی باشد برای مقامات کشور ما. بدین معنی که اگر مقامات ذیصلاح کشور، بویژه، آیتالله خامنهای بخواهد زنجیر سرکردگان ستون پنجم و غربگرایان در قامت باند رفسنجانی- روحانی- ظریف، هیأت مؤتلفه، تروریستهای انجمن حجتیه، فدائیان اسلامی انگلیسی و بوقچیهای آنها مانند عباس آخوندی، صادق زیباکلام، محمود سریعالقلم، مهدی مطهرنیا و دیگران را همچنان باز بگذارد و دست عوامل نفوذی را از نهادهای دولتی، بویژه، از ارگانهای مالی- اقتصادی کوتاه نکند، معلوم نیست در حملات بعدی تروریستهای آمریکایی- صهیونیستی (چه با دست ستون پنجم و چه بطور مستقیم) که احتمالش کم نیست، اولاً، چه بر سر کشور خواهد آمد و ثانیاً، چه تعداد از مقامات برای محاکمه در «دادگاه عدل آمریکا» ربوده خواهند.
اگر مقامات قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی حرف من و من نوعی را به هیچ میانگارند، حداقل افشاگری کاترین شکدم را که میگوید با ١٢٠ تن از مقامات عالیرتبۀ ایران رابطۀ جنسی داشته (احتمالاً نه یک بار)، مبنا قرار دهند و فعلاً در قدم اول، آن ١٢٠ نفر را شناسایی و به پای میز محاکمه بکشانند تا راه برای شکار دیگر عوامل نفوذی و ستون پنجم باز شود.
*-*-*
ونزوئلا جایزه خوبی برای واشنگتن است، اما این ممکن است اولین قدم باشد
در پی عملیات بیسابقۀ آمریکا علیه ونزوئلا و رئیس جمهور آن، واقعیتهای جدیدی آشکار شده است. برخی از این واقعیتها در رسانههای آمریکایی منتشر شده و برخی دیگر توسط رئیس جمهور آمریکا در یک کنفرانس مطبوعاتی فاش و در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
به این ترتیب، مشخص است که یک مأمور داخلی سیا در درون رهبری ونزوئلا وجود داشته و با مأمورانی که قبلاً در آنجا مستقر شده بودند، همکاری میکرده است. این امر در کنار کار اطلاعات جغرافیایی-فضایی ایالات متحده و همچنین، یک مرکز پردازش دادههای یکپارچه که سازمانها و ادارات اطلاعاتی ایالات متحده را به هم متصل میکند (این نرمافزار توسط شرکت سرمایهگذاری سیا، پالانتیر، توسعه داده شده است)، نه تنها جمعآوری و پردازش اطلاعات در مورد مسیرهای حرکت رهبر، بلکه ایجاد شبیهسازی محل اقامت نیکولاس مادورو و تمرین دستگیری او را نیز ممکن ساخته است. اگرچه نیروی هوایی ایالات متحده برای تأمین ورود تیم حمله با هلیکوپتر، رادارها و سامانههای پدافند هوایی را هدف قرار داد، اما مشخص نیست که چرا سلاحهای دیگری مستقر نشدهاند و اطراف محل اقامت ریاست جمهوری به اندازه کافی محافظت نشده بود. شایان ذکر است که هلیکوپترهای نظامی که سر و صدای زیادی تولید میکنند، در شب کاملاً مهتابی اهداف آسانی هستند. با این حال، به گفتۀ ترامپ، تنها یک هلیکوپتر آمریکایی آسیب دیده و نیروهای ویژه هیچ خسارتی متحمل نشدهاند. این نشان میدهد که افرادی در میان ارتش ونزوئلا برای منافع ایالات متحده کار میکردند (و هنوز هم هستند).
البته، اتهامات علیه نیکولاس مادورو و همسرش، سیلیا فلورس، مبنی بر سازماندهی قاچاق مواد مخدر به ایالات متحده و نگهداری غیرقانونی سلاح، مضحک است. وکلای آنها هنوز باید این موضوع را روشن کنند. فقط اضافه کنیم که حتی نیویورک تایمز نیز خاطرنشان کرد که «حملۀ ترامپ به ونزوئلا غیرقانونی و کوتهبینانه است» و در مقالۀ خود اشاره کرد که توجیه ظاهری آن، اتهام «تروریسم مواد مخدر» بوده است. در همین حال، ترامپ، خوان اورلاندو هرناندز را که در دورۀ ریاست جمهوری هندوراس از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۲ در قاچاق مواد مخدر دست داشت، عفو کرد.
این نشریه همچنین به مغایرت این عملیات با قانون اساسی اشاره میکند. زیرا، کنگرۀ ایالات متحده از آن مطلع نشده بود. در نتیجه، حتی ظاهر رویۀ دموکراتیک نیز نقض شده است. و از دیدگاه واقعگرایی سیاسی، این ماجراجویی با منافع بلندمدت ایالات متحده در منطقه و جهان در تضاد است. واشنگتن بار دیگر قوانین بینالمللی را زیر پا گذاشته و نشان داد که تنها نیروی نظامی ابزار مناسب برای سیاست جهانی است.
خود ترامپ استفاده از نیروی نظامی و کشتار ونزوئلاییها را با لزوم پوشش مأموران مجاز برای دستگیری مادورو توجیه کرد، که برای این کار تقریباً ۱۵۰ هواپیما و نیروی ویژه به کار گرفت شد (تعداد دقیق تلفات حملات سوم ژانویه هنوز مشخص نیست).
در مورد قاچاق واقعی مواد مخدر، یک نشریۀ آمریکایی دیگر، واشنگتن پست، در سال ۲۰۲۳ هشدار داد که آزمایشگاههای بزرگ فنتانیل در کانادا (که برخی از آنها در فاصلۀ دهها کیلومتر از مرز ایالات متحده کشف شدهاند) تهدید فوری برای ایالات متحده محسوب میشوند.
با وجود این واقعیتها، نقش کانادا در قاچاق مواد مخدر همواره کمتر از حد واقعی گزارش میشود و پیش از این تنها به مکزیک اشاره شده بود. دلیل این امر احتمالاً این است که کانادا عضو ناتو و شریک ایالات متحده در سامانۀ دفاع هوایی «نوراد» است.
ترامپ در سخنان خود همچنین به کوبا، نزدیکترین متحد ونزوئلا، اشاره کرد. رئیس جمهور آمریکا با اشاره به تأمین نفت از ونزوئلا، تلویحاً گفت که کوبا دیگر به نفت دسترسی نخواهد داشت. او همچنین اظهار داشت که ایالات متحده میخواهد به مردم کوبا، که وضعیت مشابه به ونزوئلا دارد، کمک کند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، که ریشۀ کوبایی دارد، افزود که این گفته باید در هاوانا به عنوان یک هشدار یا تهدید تلقی شود. این با بیانیۀ آشکارا تحریکآمیز مبنی بر اینکه مادورو و همسرش ابتدا به پایگاه ایالات متحده در خلیج گوانتانامو (واقع در کوبا) میرسند و از آنجا با یک هواپیمای ویژه به نیویورک پرواز میکنند، تشدید شد. این سناریو ظرف چند ساعت به طور کامل اجرا شد.
ترامپ آشکارا اظهار داشت که ونزوئلا تا زمانی که رهبری مورد تأئید آمریکا داشته باشد، تحت کنترل خارجی خواهد بود. دونالد ترامپ حتی نفت ونزوئلا را دارایی آمریکا نامید و گفت که اگر کاراکاس مخالفت کند، حملات بیشتری علیه ونزوئلا میتواند صورت گیرد. با این حال، ترامپ اشاره کرد که آنها میتوانند همین کار را با سایر کشورها و رهبران آنها انجام دهند. این حرف ترامپ، یادآور اولتیماتوم جورج دبلیو بوش است که پس از حملات تروریستی در نیویورک در سپتامبر ۲۰۰۱، «جنگ جهانی علیه تروریسم» را اعلام کرد.
به این ترتیب، دکترین مونرو دوباره در نسخۀ جدید بیان شد که در واقع به معنای درخواستی است که باید همۀ کشورهای نیمکرۀ غربی از دستورات واشنگتن پیروی کنند.
عموم مردم جهان تا حد زیادی تجاوز ایالات متحده را به عنوان یک امر بدیهی پذیرفتند. اگرچه روسیه، چین، کوبا، مکزیک، کلمبیا، برزیل و ایران اقدامات ایالات متحده را محکوم کردند، اما موضع کلی اتحادیۀ اروپا در مورد تجاوز ایالات متحده شامل قالبهایی در مورد لزوم رعایت منشور سازمان ملل و گذار مسالمتآمیز بود. شورای امنیت سازمان ملل حتی جلسۀ اضطراری در مورد ونزوئلا تشکیل نداد، علیرغم گزارشهای رسانهها مبنی بر تشکیل جلسه در روز دوشنبه. با این حال، شورای امنیت سازمان ملل متحد نمیتواند کار چندانی انجام دهد. زیرا، ایالات متحده هر تصمیمی را براحتی وتو خواهد کرد.
در همین حال، در ونزوئلا، دلسی رودریگز، معاون رئیس جمهور، به عنوان رئیس دولت قانونی منصوب شده است. یکی دیگر از معاونان رئیس جمهور، دیوسادو کابلو، از اعضای حزب سوسیالیست متحد ونزوئلا است. ولادیمیر پادرینو لوپز، وزیر دفاع، سومین عضو این گروه سه نفره است. مسئله اصلی این است که آنها وضعیت فعلی و جایگاه نیکولاس مادورو را چگونه ارزیابی خواهند کرد. اگر آنها تصمیم بگیرند که او دیگر رئیس موقت جمهوری نباشد، باید ظرف یک ماه انتخابات جدید برگزار شود. مخالفان، به رهبری ادموندو گونزالس و ماریا ماچادو، در حال حاضر در حال آماده شدن برای تصرف ساختمانهای دولتی هستند. کاملاً محتمل است که رویارویی بین چاویستها و ستون پنجم به خشونت خیابانی تبدیل شود، که بار دیگر توسط ترامپ به عنوان استدلالی برای آغاز حملات جدید برای مجازات «دولت غیردموکراتیک» مورد استفاده قرار خواهد گرفت. دونالد ترامپ در یک کنفرانس مطبوعاتی به مارکو روبیو اشاره کرد که ظاهراً با دلسی رودریگز گفتگو داشته و ظاهراً او موافقت کرده است که آنچه را به او دیکته شده، انجام دهد.
هنوز هیچ نشانهای از تمایل ونزوئلا برای تلافیجویی وجود ندارد، که میتواند به معنای برچیدن تدریجی ساختاری باشد که هوگو چاوز از دهۀ ١٩٩٠ آن را ساخت. بنابراین، ایالات متحده یکی از بازیگران کلیدی در بلوک آلبا را از کار میاندازد (اکوادور قبلاً و اخیراً بولیوی از آن حذف شده بودند) و یک مرکز واقعی در آمریکای لاتین برای ترویج یک جهان چندقطبی را نابود میکند. در نهایت، منافع روسیه، چین و ایران – شرکای کلیدی ونزوئلا تا به امروز – نیز در معرض خطر است. اظهارات دیپلماتیک، حتی تندترین آنها، آشکارا برای دفاع از منافع کافی نخواهد بود.
١٣ دی- جدی ١۴٠۴
