از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

آ.و. لوناچارسکی

برگردان. رحیم کاکایی و.گ. بلینسکی پیشگفتار مترجم درباره ویساریون بلینسکی نویسنده، منتقد…

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های…

لیبرال کپیټالیزم: تاریخي شالید، بنسټونه او علمي نقد

نور محمد غفوری لنډیز  لیبراله سرمایه‌داري یا (لیبراله پانګوالي) يا (لیبرال کپیټالزم)…

همراه جمیله، وداع با گلزری!

Aitmatow, Tschingis) 20081928- ) آرام بختیاری سوسیالیسم، دیالکتیک وحدت خلقها شد. چنگیز آیتماتف،…

کیست ژورنالیست ؟

هرکی مایک در اختیارش بود ژورنالیست نیستیا  به یک رسانه …

مخاطب خاص نیست!

این سخن، با آنانی‌ست که روزی از شیر و قیماق…

«
»

موږ کومې خوا ته روان یو او څه کوو؟

په اوسني حکومت کې د پلان، همغږۍ او سازماندهۍ نه شتون او په خپل سري تر وروستي بریده رسېدلې ده.

 د حکومت ټول کارونه پر غونډو، خبري کنفرانسونو او په ټلویزوني خپرونو کې محدود شوې دي او بس. د حکومتي مسوولینو په خبرو کې تناقض لکه لمر روښانه دی؛ وزیر مو یو څه وايي، معین بل څه، والي له قرنطینه غږېږي، وزیر یې د لغوه کېدو خبره کوي، د بېړنیو حالاتو کميټه خلکو سره د مرستو سندرې وايي ښاروالۍ بیا خلکو ته د مرستو درېدو اعلان کوي، وزیر مو د ښوونځیو او پوهنتونونو د پرانیستلو موضوع رابرسېره کوي، مرستیال یې د بېرته بندېدو. مسوولین د روغتیایي چوپړونو د وړاندې کولو خبره کوي، خو په روغتونونو کې مو آکسیجن نه موندل کېږي او ډاکټران مو هم له کاره تېښتې ته زړه ښه کوي. کابل قرنطین کېږي، خو د قرنطین هېڅ نښه نه پکې تر سترګو کېږي؛ له ښوونځیو او پوهنتونونو پرته نور هر څه پرانیستې دي او څوک اصلاً د قرنطین په فکر کې ندي.

یو چارواکی راشي او اعلان وکړي، چې بلخ د څلوېښتو ورځو لپاره قرنطین شو، سبا بیا بل مسوول راشي او وايي، چې د بلخ قرنطین لغوه کېږي. اصلاً په حکومت کې واحد نظر او ګډ لیدلوری نه تر سترګو کېږي، څو خلک پوه شي، چې د ستونزو او مسئلو په اړه د حکومت خبره، لیدلوری او تصمیم څه دی؟ پر حکومت او مسوولینو د خلکو بې اعتمادي او بې باوري، وروستي حد ته رسېدلې ده. بل لور ته زموږ د “پوهنې” او “لوړو زده کړو” وزارتونو هم ګنګ دريځ خپل کړی؛ یو درسي سمسټر مو له لاسه ورکړ او دویم هِغه هم له لاسه وتلو په حال کې دی، د پر لیکه/ آلانلاین تدریس په نوم مو ورځ تر بلې د بې سوادانو کچه پورته ځي.

 ځوانان مو سوځول کېږي، خو زموږ شاعر سفیر د ډیپلوماټیک عرف خلاف د دې پر ځای، چې د ایران له لوړپوړو او د دوی د بهرنیو چارو وزارت له چارواکو سره وګوري، په زولنو تړلي او ټپي ځوان لیدو ته ورځي او د یوه کوچني ولایت له والي سره لیده کاته کوي. 

نړیوالې ټولنې له افغانستان سره د کرونا په نوم میلیونونه ډالره مرسته وکړه، خو په عمل کې ګورو، چې سوالګر مو په ډېرېدو دي، تنګسیا او بېوزلې پراخه شوې او د لا پراختیا په حال کې ده. د تنګسیا او بېوزلې دا سلسله مو په غځېدو ده. کوڅې او سړکونه مو سوالګرو باندې ډکې شوې، په ټوله کې تاوتریخوالی ډېر شوی، وزګارتیا پراخه شوې، روغتیایي چوپړونه مو هم د نړۍ خلکو ته ښکاره دي، چې په روغتونونو کې مو څه تېرېږي؟ د روغتیا برخه کې تر ټولو ابتدایي امکانات هم نلرو، پرمختللي او سټنډرډ روغتیایي چوپړونه خو پر خپل ځای پرېږده.

 د مشارکتي یا ګد حکومت له هوکړې شاوخوا یوه میاشت تېرېږي، خو تر اوسه مو کابینه نده بشپړه شوې. مسوولین شپه او ورځ په رسنیو کې د کابینې د لیست د بشپړېدو خبره کوي، خو ورځي، اوونۍ او میاشتې او مطمیناً، چې کال به تېر شي، خو افغانستان به د کابینې خاوند نشي. د هرې ورځې په تېرېدو سره، پاکستاني پوځيان د ټولو ملي او نړیوالو قوانینو او موازینو خلاف زموږ خاوره لاندې کوي، لسګونه کیلومټره مو خاورې ته را د ننه کېږي، خو هېڅوک نشته، چې د دې تورو اشغالګرو مخه ونیسي او ورنه وپوښتي، چې ولې؟!

 د سولې په نوم مو له زندانونو څخه سلکونه او ان زرګونه بندیان خوشې شول او لا هم د خوشې کېدو بندو بست یې کېږي، خو کلونه تېر شول او تېر به شي او سوله به را نشي، ځکه پر قدرت او سیاست له معاملې پرته بل هېڅ اجرايي تضمین نه تر سترګو کېږي. موږ هم یوازې په دې زړونه خوشحاله کړې دي، چې سوله راځي او کلونه کېږي، چې دې کاذبې سولې له موږ څخه په زرهاوو قربانۍ اخیستي او اخلي، خو را نغله. زموږ تی رودي ماشوم، مور خور، ښوونکی، ژورنالیست، دیني عالم، انجنیر او ډاکټر یې راته شهيدان کړل، خو موږ ساده او خوش باوره خلک لا هم خوشحاله یو، چې سوله راځي او سولې ډول مو غاړې ته اچولی دی. کله خپل سرټمبه او ظالم ګاونډي ته زاری کوو او کله بیا د دوی بادارانو ته، چې سولې راته راولي؛ خو له دې ناخبره، چې هر هېواد خپلې ملي ګټې پالي، نه د دین، مذهب، قوم، ژبې او سمت کې زموږ مشترکې ریښې.

 د پنځه زره کلن تاریخ دعوا لرو، خو تر اوسه مو هېڅ یوه هم له تاریخه څه زده نکړل؛ لا تر اوسه مو سرنوشت په هغو هېوادونو کې ټاکل کېږي، چې سل کلن تاریخ هم نلري، خو زموږ د ژوند او چارو کرښې راته ټاکي.

 د اصلاحات او ځوانولو تر نوم لاندې مو داسې پراشوټي او د نغدو بهرنیو پاسپورټونو خاوندان هېواد ته را مات کړل، چې نه پر ملي ژبو سم غږېدای شي او نه څه پرې لیکلای شي؛ بس یوازې څو کلیمې انګرېزي یې زده کړې او نور نو د مدیریت او رهبرۍ له الف او ب ندي خبر؛ تاریخ، قواعد، قوانین، مقررات، دود او دستور، اداري اصلاحات، ښه حکومتولي او ولس ته ځواب ورکونه او….خو بېله خبره ده. نو ښکاره ده، چې دې وضعیت ته په کتو، چې پر افغانستان یې سیوری غوړولای دی؛ ښه راتلونکې را ته په تمه نده.

لیکنه: خوشحال آصفي