روزهای اخیر شهرهای مختلف ونزوئلا صحنه درگیری میان هواداران «نیکلاس مادورو» رئیس جمهوری این کشور و طرفداران «خوآن گوآیدو» رییس جدید مجلس ملی و رئیس جمهوری خودخوانده بوده اند؛ اعتراضاتی که تا کنون جان ده ها نفر را گرفته و هر روز بر دامنه تنش ها افزوده می شود.
رئیس جمهوری خودخوانده و 35 ساله این کشور آمریکای لاتین حتی حاضر به مذاکره با رئیس جمهوری رسمی این کشور نشده و ضمن تاکید بر تقلب در انتخابات گذشته (که مادورو برای دومین بار به مقام ریاست جمهوری رسید)، یگانه راه پایان تقابل را کناره گیری مادورو از قدرت می داند.
در این میان کشورهای جهان در دو طیف قرار گرفته اند؛ کشورهایی که راه برون رفت از بحران را کناره گیری مادورو ارزیابی می کنند و طیف دوم که راه حل سیاسی و افزایش آستانه تساهل و مدارا را پیشنهاد می کنند.
کشورهای آمریکا، کانادا، بریتانیا و … آشکارا از گوآیدو حمایت کرده و ریاست جمهوری وی را به رسمیت شناخته اند. در مقابل، کشورهایی همچون ایران، روسیه و چین قرار دارند که هر گونه مداخله خارجی را در امور داخلی ونزوئلا محکوم کرده و گفت وگوهای سیاسی را بهترین سازوکار جلوگیری از تشدید تنش ها ارزیابی می کنند.
شاید شکل گیری و تعمیق بحران سیاسی بی ارتباط به بحران اقتصادی این کشور حوزه آمریکای لاتین نباشد. ونزوئلا سال ها است که در بحران اقتصادی عمیق فرورفته و افزوده شدن بحران سیاسی بر آن، این کشور را در سراشیبی سقوط قرار داده است. شهروندان این کشور نفت خیز آمریکای جنوبی حتی در تهیه دارو، مواد غذایی و کالاهای اساسی خود با مشکلات جدی مواجه اند. افزایش بیکاری، رشد بیش از منفی 10 درصدی اقتصادی در کنار تورم بالغ از 500 درصدی اوج این بحران را به تصویر می کشد.
بر پایه برخی گزارش ها، این کشور آمریکای لاتین معادل 17.7 درصد کل ذخایر نفت جهان را در خود جای داده و از این منظر در رتبه نخست جهان قرار دارد. از این رو، وابستگی بیش از 90 درصدی به تولید و صادرات نفت در کنار کاهش چشمگیر بهای آن در سال های گذشته، مشکلات را در این کشور چندین برابر ساخته است. از این رو انتقادات مخالفان دولت سوسیالیست مادورو حتی اگر غیرموجه و نامعقول نیز به نظر رسد اما از پتانسل اجماع سازی علیه وی برخوردار است.
طی روزهای گذشته مواضع کشورهای همسایه و غیرهمسایه در قبال بحران ونزوئلا بیش از هر موضوعی در رسانه های جهان به چشم می خورد که مهمترین آن نگاه مقامات کاخ سفید به این بحران است. ونزوئلا بلافاصله پس از تعمیق بحران سیاسی با رفتار خصمانه کاخ سفید رو به رو شد.
«دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا و «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه وی با به رسمیت شناختن گوآیدو به عنوان رئیس جمهوری موقت، نماینده ای را نیز برای رسیدگی به بحران در همسایه جنوبی انتخاب کرده اند. «الیوت آبرامز» نماینده کاخ سفید در امور ونزوئلا، دیپلمات کهنه ‌کاری است که با رئیسان جمهوری پیشین این کشور همچون «رونالد ریگان» و «جرج بوش پدر» همکاری داشته است.
مداخلات مستقیم آمریکا در امور ونزوئلا وقتی آشکارتر شد که برنامه «جان بولتون» مشاور ارشد رئیس جمهوری مبنی بر فشار اقتصادی بر کاراکاس و همچنین فراخواندن ارتش این کشور آمریکای لاتین به حمایت از گوایدو رسانه ای شد.
برخی منابع خبری به نقل از بولتون نوشتند «ونزوئلا در نیم‌ کره ‌ای قرار گرفته که آمریکا هم آنجاست و برای همین آمریکا وظیفه مخصوصی در آنجا دارد.» وی همچنین اهرم نفت را برای اعمال فشار به ونزوئلا مفید ارزیابی و تاکید کرد «ما از امروز همه تلاش خود را وقف قطع منابع مالی دولت نامشروع مادورو خواهیم نمود.» در کنار بولتون، پمپئو نیز دست به دامان ارتش ونزوئلا شده تا از رئیس جمهوری خودخوانده پشتیبانی کنند.

برخی بازیگران جهان نیز از آمریکای لاتین گرفته (همچون کوبا) تا قدرت های بزرگ قاره پهناور آسیا (مانند چین و روسیه) در این زمینه با تهران همصدا شده اند. در کنار چین که نسبت به دخالت نظامی آمریکا در امور ونزوئلا به کاخ سفید هشدار داده، وزارت امور خارجه روسیه نیز به رسمیت شناختن سریع رئیس جمهوری خودخوانده ونزوئلا را از سوی کاخ سفید بسترساز شکاف و دوپاره شدن جامعه این کشور و بی ‌ثباتی وضعیت داخلی ارزیابی کرده است.