فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

گنبد بیگم

در فاصله‌ی ۱۵ کیلو متری شهرغزنی،نزدیک به روستای خوش آبدال (در شهرستان جغتو)گنبدی به چشم می‌خورد که به گنبد«بیگم»معروف است.  

گنبد بیگم با زیبایی خاص ازخشت‌های پخته اعمارشده وبا گذشت زمان دراثرتاثیرشرایط اقلیمی ،سهل انگاری مقام هایی محلی آسیب دیده و خشت های آن ساییده شده و در حالت فرو پاشی قرار دارد.                                
گنبد،ازمعماری های اسلامی است وفقط یک دریچه دارد و در داخل آن گور یا آرامگاهی دیده می شوداین گنبد از خشت‌های پخته ساخته شده است. با گذشت زمان یک ردیف از خشت‌های آن ساییده شده است.                          
گنبد فقط یک دروازه دریچه مانند دارد. درون گنبد نشانه‌هایی از یک آرامگاه قدیمی دیده می‌شود.                                       

ساکنان محلی، زمانِ گنبد بیگم لوحه سنگی وکتیبه ی هم داشته اما در زمان سلطنت ظاهرشاه ربوده شده است.اگرکتیبه دزدی نمی شد.حالا ما اطلاعات دقیق تر و بیشتر درمورد گنبد بیگم می داشتیم.دانسته نمی شود که کتیبه را بدون گنبد چه می کنند؟        

چند مترپایانتر ازگنبد،انباری ازخشت‌های پخته هنوز هم وجود دارد که اگر روزی گنبد به مرمت کاری ضرورت پیدا کرد از آن خشت‌ها استفاده شود.سردابه‌ ی نیز در همان نزدیکی‌ها دیده می‌شود که پس ازسقوط،فردی برآن سرپوش گذاشته‌اند.                                                                         .
بالاتر از گنبد، چمن و چراگاه بيگم نزديک دره سراب موقعيت دارد که تا اکنون به نام تاله بيگم شهرت دارد و تاله بيگم در غرب بازار صداقت موقعيت دارد.
گنبد بیگم اکنون در بین مزارع و در کنار جاده عمومی قرار گرفته اما به مرور زمان رو به نابودی رفته است.
بیگم که اصطلاحی ترکی و بعضن مغولی است؛ بعد از وفات پدر و کشته شدن برادر ریاست قریه را عهده دار می‌شود، گنبدی بالای گور برادر شهید خود بنا کرده که بعد ها به گنبد بیگم شهرت پیدا کرده است.
از ساختمان گنبد معلوم می‌شود که شکل مخروطی آن به دوره‌های عزنویان تعلق دارد و یقینا در حکمروایی غزنویان احداث شده است. از بلندی و محیط و قاعده آن چیزی نمی‌دانیم . اما امیدواریم با تلاشِ پژوهشگران و باستان شناسان؛ روزی روشنی بیشتر درباره این بنای تاریخی داشته باشیم.