جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و…

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی…

ولادیمیر مایاکوفسکی

برگردان. رحیم کاکایی نگاه لنین به فوتوریسم و مایاکوفسکی  چهره‌ کلیدی فرهنگ…

زنان و تولید علم در تاریخ تمدن اسلامی !

مقدمه زنان مسلمان ، از خانه تا دانشگاه ، از مسجد…

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای…

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت…

فن تفکر و تمرین فلسفه

درسنامه برای مدارس آموزش سیاسی پدیدآورنده و ویراستار: یوری نیکولاویچ آنتونوف…

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی -- نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت…

سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

«
»

ګډ حکومت نه ښه رهبر لري او نه ښه مدیر

یو شمیر هغه کارونه او پیښې چې د ګډ حکومت په جریان کې ترسره او واقع شوي دي :

  1. د دولتي ادارو تر منځ د همغږۍ نه شتون؛ د قوانینو بې ارزښته کول او په دولتي ادارتو کې خپلسري
  2. دکورنیو لاسپوڅو په وسیله قومي، ژبني، سمتي او مذهبي تعصب ته په بې ساري توګه لمن وهل کیدل
  3. د نظام په دننه کې د جاسوسو او پردیپالو اشخاصو ځای پر ځای کیدل
  4. په بیلابیلو نومونو د ځينو رهبرانو له لوري د خپلو شخصو اهدافو د ترلاسه کولو او د ناامنۍ لپاره په ښارونو او اطرافو کې د غیرقانوني وسله والو پيدا کول او وسله ورکول
  5. په هیواد کې د چپ لاسي او ښې لاسي اصطلاح رامنځته کیدل چې پایله یې په دولت سیاسي فشار اچول دي
  6. د لومړي ځل لپاره په نظام کې دننه د پنځم ستون معما رامنځته کیدل
  7. د هیواد اقتصادي نظام له رکود سره مخامخ کیدل؛ د نورو بهرنیو اسعارو پر وړاندې د هیواد پولي واحد ارزښت کمیدل
  8. د بې کارۍ کچه لوړیدل او له هیواده د کاري ځواک تیښته
  9. د سیاسونو او مدني فعالانو تر نامه لاندې د یو شمیر مغرضو کړیو فعالیدل
  10. د نامسوله وسله والو له لوري د هیواد په لویو لارو په رڼا ورځ له موټرو د عامو خلکو ښکته کول او بیا بندیانول یا وژل
  11. په تیرو څوارلسو کلونو کې د لومړي ځل لپاره د مخالفینو له لوري د بیلابیلو ولسوالیو تر څنګ په ډراماتیکه توګه د یو سراتیژیک ولایت مرکز سقوط کیدل
  12. په هیواد کې د اکثریت پر ضد د لږکیو راپارول او له هغوی څخه مالي، سیاسي، او پوځي ملاتړ
  13. د هیواد دننه د هغه چاپي ، غږیزو او انځوریزو رسنیو؛ نه کنټرولول چې د دولت ضد خپرونې کوي، کوچنۍ پیښې لوېي ښيي او په لوی لاس د خلکو او دولت تر منځ واټن رامنځته کوي چې خلک په دولت بې باوره کړي

پورته دیارلس موارد هغه څه دي چې اوسني ګډ حکومت ولس ته په خپله یو کلنه دوره کې وړاندې کړل او لا هم شتون لري. په دې کې شک نشته چې له پورته مواردو څخه به یو اندازه په تیر حکومت کې هم شتون درلود خو پوښتنه دا ده چې ولې د تیر دولت شته ستونزو ته د حل لار پیدا نه شوه او ولې لاپسې نظام کړکیچن شو؟

ځواب دا دی چې ګډ حکومت لکه څرنګه چې له جوړیدو وړاندې یې شنونکو وړاندوینه کوله؛ یو بې تفاوته، په خپل منځ کې اخته او د ملت له غمه ناخبره حکومت دی. د ګډ حکومت مشرانو چې د کمپاین پر مهال کومې وعدې کولې نه یوازې دا چې عملي نه شوې بلکه د هغوی خلاف کارونه هم ترسره شول. د سهامي شرکت د نه جوړولو وعدې کیدې چې اوس حکومت اووه ټوټې دی، د فساد د ختمیدو خبرې کیدې چې دا دی اوس هم په ادارتو کې اوج ته رسیدلی، د موازي ادارو د لمنځه وړل کیدو ویل کیدل چې دا دی اوس هم یو والي پاسيږي او د ولسمشر لخوا په ټاکل کیدونکي وزیر باندې نیوکه کوي او د قتل تور پرې لګوي، د یو میلون شغلونو د ایجاد ډنډورې غږیدې چې دا دی دوه نیم میلیون وګړي مو بیکاره شول، د اقتصاي پرمختګ ژمنې کیدلې چې دا دی خلک مو ماښام ته د خوراک لپاره څه نلري، د امنیت د ښه کیدو وعدې ورکول کیدې چې دا دی په پلازمینه کابل کې او آن په کورونو کې هم اوس ولس خوندي نه دی او دیته ورته په لسګونو نورې وعدې چې نه یوازې عملي نه شوې بلکه خلاف یې عمل وشو. اصلا په دغو ټولو وعدو کې د پاتې راتګ لوی لامل د حکومت په راس کې د ښه رهبریت او مدیریت نه شتون یادولی شو. راځو دلته د یو مدیر او رهبر اړوند څو اړینو ټکو ته اشاره کوو، قضاوت تاسې وکړۍ چې آیا د حکومت په راس کې مو مشران، وزیران، والیان او ریسان ښه مدیران او رهبران دي او که یا؟

۱ــ رهبر باید په خپله تصمیم نیونه کې چټکتیا ولري

۲ــ رهبر باید زړور او میړنی وي

۳ــ رهبر باید د کمال پالنې استعداد او روحیه ولري

۴ــ رهبر باید د بدلون لپاره لیوالتیا ولري

۵ــ رهبر باید په خپل رهبرۍ کې رښتنولي ولري

۶ــ رهبر باید ملاتړي ولري

۷ــ رهبر باید بدلون رامنځته کړي

۸ــ رهبر باید ښې نظریې د عمل په ډګر کې پلي کړي

۹ــ رهبر باید مسولیت پیژوندونکی واوسي

۱۰ــ رهبر باید له خلکو سره یو ځای واک ته وده ورکړي

۱۱ــ رهبر باید اوږدمهاله لیدلوری ولري

۱۲ــ رهبر باید د وخت او خپل فکر نه په مناسبه توګه ګټه پورته کړي

۱۳ــ مدیر باید هر اړخیر پلان جوړ کړي

۱۴ــ مدیر باید د وړتیاوو پر اساس ګمارنه وکړي

۱۵ــ مدیر باید په خپل ټیم بشپړ کنټرول ولري

۱۶ــ مدیر باید خپل کاري ټیم ښه رهبري کړلی شي

۱۷ــ مدیر باید خپلې کړنې او پلانونه په اړینه توګه تنظیم کړلی شي

لیکنه : خوشحال آصفي