مختصری درباره تاریخچه احیای مجدد و باز ساز ی…

جهان درویرانی افغانستان دست داشت درین شکی نیست و اظهر…

ازمثالهای زشت ونامیمون فدرالیزم

برګرفته برخی از مقاله تحقیی تحت عنوان (سیستم ونظام های…

تجمع گروه های تروریستی در شمال؛ بستر سازی برای جنگ…

نویسنده: مهرالدین مشید جغرافیای شمال زیر پاشنه های تروریسم و سکوی…

پاکستان و ایران حاميان اصلی طالبان و عاملان فاجعه در…

نویسنده: مهرالدین مشید ابراز نگرانی پاکستان و ایران از گروه‌ های…

چند شعر از دارین_زکریا

برگردان چند شعر از #دارین_زکریا شاعر سوریه‌ای خانم "دارین زکریا" (به…

چهار هایکو

ترجمه‌ی چهار هایکو از #توروالد_برتلسن هایکوسرای دانمارکی* توسط #زانا_کوردستانی  آقای "توروالد…

فلسفه هایدگر میان تبلیغ فاشیسم و آنتی کمونیسم

Martin Heidegger(1889-1976)  آرام بختیاری کج فهمی فیلسوفان مذهبی دانشگاهی وطن از هایدگر. چرا…

سفر ملاهبت الله به کابل ؛ نشانه های زوال یا…

نویسنده: مهرالدین مشید نبض زمان و رقم خوردن شمارش معکوس در…

جامعه دین زده چگونه است؟

عبارت از جامعه می باشد٬ که دیندار از دین٬ چون…

نوای خلقِ غمدیدهء بغلان!

امین الله مفکر امینی       2024-13-05 آسمـان گرفته سخت برما، زمیــــن از سوی…

تنهایی و غربت شناخت نامه ی تبعید

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دیگری از تنهایی و غربت روایت تبعید یعنی…

دست یاری 

بر بلای سیل بغلان مبتلا است  ساکنان اش زین مصیبت در…

تجلیل از روزمادردرکشورشاهی هالند

بتاریخ 12می سالجاری درشهرارنهم کشورشاهی هالند محفل باشکوهی ازسوی شوراي…

بجنبید ایکه خود ها، حامییان حقوق بشرخوانید!

امین الله مفکر امینی       2014-13-05! ندانم چطور گویم ویا به تصویر کشمدردوناله…

اینجا بغلان است، آدمیت را سیل برده است!

سیامک بهاری “ما نه غذا داریم، نه آب آشامیدنی، نه سرپناه،…

خشم سیلاب

رسول پویان خانه و باغ و زمین و روستا ویران گشت خـشـم…

 قاضی ی شهر شرف

محمد عالم افتخار مال تاجـر غرق دریا گشـته بود تاجر آنجا محوِ…

خیزش های مردمی نشانه های شکست طلسم وحشت طالبانی

نویسنده: مهرالدین مشید تبعیض، حرمت شکنی و استبداد کار نامه ی…

مادر

ای مادر من فرخ و آباد بمانی پر خنده به لب…

چند شعر کوتاه از زانا کوردستانی

انتظارم، بوی سیگارهای زر گرفته... و روزهای تلخِ نیمه سوخته میان بغض خاموشت…

«
»

ځوانان مو مسافرۍ او هیواد مشران مو سیالۍ وخوړل

ښوونکي له زده کوونکي وپوښتل: زه ژاړم، ته ژاړې او هغه ژاړي، ووایه چې دا کومه زمانه ده ؟

زده کوونکي ځواب ورکړ: دا د اشرف غني او عبدالله د واکمنۍ زمانه ده

پخوا به مو هیوادوال په ځانګړي توګه ځوانان له دوه زره اوڅوارلسم کال څخه د ډار له وجې له هیواده تیښتې ته اړ کیدل خو اوس چې دوه زره او پنځلسم کال دی ځوانانو مو ولې له هیواده پښې سپکوي؟

ولې مو تنکي ځوانان په دریابونو کې د ماهیانو او ځنګلونو کې د ځناورو خوراک شول؟ دلیل یې څه دی؟ ایا حکومت او مشران مو دغه ځوانانو ته د کاري ځواک په سترګه نه ګوري او که دوی ته د کار برابرولو توان نلري؟ څه لاملونه لري او د حل لارې یې څه دي؟

په هره ټولنه کې ځوان نسل یوه لویه قوه ده چې هر ډول ګټه ترې اخیستل کیږي، حتی داسي وسله ده چې هم د هیواد د پرمختګ او هم د بربادۍ د سترې آلې په توګه کارول کیږي. په هغه هیوادونو کې چې دغه ستر بشري ځواک ته په درنه سترګه وکتل شي او د کار مناسبه زمینه ورته برابره شي نو بیا د پرمختګ کاروان یې د سیالو هیوادونو په سر کې ځای نيسي خو په هغه هیوادونو کې چې دغه ځواک شاته وغورځول شي او سترګې پرې ړندې شي نو بیا یې زوال شروع شي. دلته زمونږ په هیواد کې بشري ځواک ته نه پاملرنه او یا ورڅخه په سمه توګه ګټه نه اخیستنه؛ له هیواده د ځوانانو د تيښتې ستر لامل دی.

د وروستیو راپورونو له مخې په افغانستان کې پر امنیت او د هیواد پر راتلونکې بې باورۍ، ولس ته د ګډ حکومت د مشرانو بې تفاوتۍ، د ټاکنیزو غوړو ژمنو په عملي کولو کې د غني او عبدالله پاتې راتللو، سیاسي بې ثباتۍ، په هره وړه او لویه خبره د غني او عبدالله کړکيچ، اروپا ته د رسیدلو یو شمېرافغانانو لافي شاپې او د انساني قاچاقچیانو هڅونې ددې سبب شوې چې تربل هر وخت ډیر افغانان په ځانګړې توګه ځوانان او وړې کورنۍ د ژوند او مرګ ترمنځ خطرناکې لارې خپلې کړي او هره ورځ سلګونه افغانان د یو ناڅرګند برخلیک په لور له خپل هیواده ووځي.

ولسمشر غني او اجرایوي مشر عبدالله عبدالله چې د ټاکنیزو کمپاینونو پر مهال یې خلکو ته د ژوند ښه کولو،امنیت راوستلو، د ولس په دسترخوان کې د تغیر راوستلو، فساد له منځه وړلو او یو میلون ځوانانو ته د کار زمینې د برابرولو ژمنې ورکولې اوس په خپلو کې سره نه جوړیږي او د ابدي اختلاف نظر له امله یې هرڅه له یاده وتلي او ولس یې هیر کړی دی. د نوي حکومت په تیره یو کلنه دوره کې نه یوازې دا چې یو میلون کسانو ته د کار زمینه برابره نه شوه بلکه یو نیم میلون په کار وخت ځوانان مو بیکاره او د خلکو له دسترخوانه هغه نیمه وچه ډوډۍ هم ورکه شوه. همدا لامل دی چې افغانان د یوه احتمالي ژوند ښه کیدو په هیله له هیواد څخه تښتي ، د کډوالۍ ټولې ناخوالې پر ځان مني او ورځ تر بلې یې په شمیر کې زیاتوالی راځي.

د مرکزي احصایې د ریاست د ارقامو او د هغو معلوماتو له مخې چې د کار او ټولنیزو چارو وزارت یې وړاندې کوي؛ د هیواد د ټول نفوس ۲۵ سلنه د کار په شرایطو برابر کسان مو بیکار او کم کاره دي چې ۱۷ سلنه یې کم کار او ۸ سلنه یې مطلق بیکاره دي. ددې تر څنګ ۹ میلونه هیوادوال مو چې د ټول نفوس ۳۶ سلنه جوړوي؛ د فقر ژوند لري او ۶ میلونه نور مو فقیرۍ ته نږدې ژوند لري چې په ټوله کې د هیواد ۱۵ میلونه نفوس مو فقیر خلک دي.

په ټوله کې ویلی شو چې د هیواد د وروستۍ سیاسي، اقتصادي او امنیتي بې ثباتۍ ستر لامل؛ له ولس سره په ژمنو کې د ګډ حکومت د دواړو مشرانو پاتې راتلل دي. که چیري افغان حکومت د هیواد د بشري ځواک (ځوانانو) او بهر ته تلونکو هیوادوالو اړوند همداسې ګنډلې خوله او کاڼه غوږونه پاتې شي، نو لیرې نه ده چي د دوی يو لوی شمېر به د افغان حکومت له وسلوالو مخالفينو سره يو ځای کېږي او د دولت په ضد به په جګړه کي برخه اخلي

حل لارې

  • د هیواد له جیواکنامیک او جیوپولیټیک موقعیت او د ګاونډیو هیوادونو له اړتیاوو څخه چې افغانستان ته یې لري؛ په سمه توګه ګټه اخیستنه
  • د نورو هیوادونو سره د ښې راکړه ورکړې درلودو لپاره د هیواد د اقتصادي لارو او بندرونو لکه د وریښمو او لاجوردو لارو بیا فعالول
  • د یو جیواکنامیک او جیوپولیټیک موقعیت لرلو ته په کتو په منځنۍ اسیا او په ټوله نړۍ کې د ستر اقتصادي هیواد په توګه د خپل موقعیت ثابتول
  • د هیواد طبیعي منابعو او کانونو په سمه توګه کیندنه او په کې هیوادوالو ته د کار زمینه برابرول
  • له هیواده نورو هیوادونو ته د سلونو مترمکعب اوبو د تګ مخنیوی او په سیندونو د اوبو بندونو، فابریکو، نهرونو او بریښناکوټونو جوړول چې په دې سره هم په زرګونو هیوادوالو ته د کار کولو زمینه برابریږي
  • په هیواد کې د شته نیمه فعالو او په ټپه دریدلو فابریکو بیارغاونه او فعالول
  • په هیواد کې کرهنیز سکتور ته وده ورکول، په هیواد دننه کرهنیزو توکو ته د پروسس او بسته بندۍ لازمې اسانتیاوې برابرول او په بهر کې افغاني کرهنیزو توکو ته بازار موندنه

لیکنه : خوشحال آصفی