افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

«
»

پشتونه واوره

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن  ۰
ولې می دغه مضمون مختص او مشخص پښتنو ته اختصاص ورکړۍ او صرف په پشتنو غږ کوم ، ځکه زموږ لر او بر پشتانه هنوز د خرګوش خوب ویني ، دیوه سره د (  بیځایه غرور – بیمورده لافو او پټاقو – او همدارنګه د خیالونو او سوچونو – بیمورده ځان لوی او هوشیار بلل ـ او تل تر تله ځان پړسول او په ټول بساط کې به ېې یوه زره عقل، هوشیاری، تصور او تفکر د ترقۍ او تمدن او همدارنګه باز سازۍ او نو سازۍ نه وي – تل تر تله د پردو او بیګانه هیوادو نوکر او مزدوري کوي او خاصتا هغو دشمنانو ته چې موږ دین او اسلام ، فرهنګ او کلتور ور ښودلۍ د هغوی له خوانه استعمال شوي او دنورو وطندارانو په ضد لمسول شوی او جنګوي ېې ،پشتونه ته د خپلې شملې ، دستار ، لنګوټي په اندازه – په ماهیت – په اهمیت او شکل او بل اخره زورېې خبر نه ېې او نه پوهیژې چې ولې نن هغه شکلي لنګوټي داره دخپل لنګوټي په ماهیت او اهمیت او دشملې په برم نه پوهیژي او ددوی د بی غورۍ له امله لنګوټي لرونکي پشتانه د اعتباره برخورداره نه دی او د لوی مقام خاوندان نه شول .
تاسې دلنګوټي په مورد د خوشحال خان دستارنامه ولونۍ – د لنګوټي په ماهیت او اهمیت د کاکه های کابل قصي ولونۍ تاسې دلنګوټي په مورد د شعراوو او لیکونکو نظم او قصیدی ولونۍ تر څو یو ځلې د پلارونو او نیکونو د شملې او لنګوټي په ماهیت پوه شۍ ،همدا لنګوټي لرونکي اشخاص وو چې دشمن ېې په دریو جنګو د افغان او انګلیس جنګو کې دشکست او ماتې سره مخامخ کړل ، نن هم تاسې دنړي لوی قدرتونه ( دناتو او ایساف لوی جنګی ماشین د امریکا په رهبرۍ دلوی شرمیدونکې ماتی سره مواجه کړو او هغه دی چې د تیښتې لورۍ ېې اختیار کړۍ دی لا تراوسه ېې ماغزه په کرارنه دی – چاچې ماسره وهلۍ سرپه سنګ دی
د دي مضمون اصلی زور د طالبانو جنبش او تحریک ته متوجه دی ، ځکه طالبان تر ننه ما نه دی لیدلي چې طاقین – یا پکول -یا یوه بله جالی داره خولۍ -یا یو دستمال تر سر ولري او بیا دجنګ میدان ته ورودانګي ، زه همیشه طالبان وینم چې لنګوټي په سر او د خپلو مخالفینو سره جنګیژي خو طالبان یوه ټکي یا یوې خبرې ته نه دی متوجه شوي او هغه دادی چې دوی د لنګوټي دعزت – دلنګوټي دشرف – دلنګوټي د تاریخی برم سره ،سره د افغانانو تاریخی دشمنانو ( پاکستان – ایران او عربستان سعودی او غربیانو په راس کې ېې امریکا ته سر ټیټ کړي او د پورتنیو هیوادو تر فرمان او قوماندی لادې دهغوی فرامین د خپل هیواد ګران افغانستان د خلکو په وژلو -ترورولو – او انتحاری اعمالو سره لوی خیانت کوي اول خیانت ېې د لنګوټي شرمول او لنګوټی لرونکي خلکو سپک معرفی کول دی او دوهمه خبره د خپلو خلکو ، خپلو ورونو یعنی افغانانو وژل هغه هم صرف د څو سوو ډالر په بدل کي په یاد لرۍ وطندارانو لنګوټي لرونکو خلکو چې سبا ته به ډیر خجالته وۍ او دیر به پشیمانه وۍ ځکه دلنګوټي تر اسر لاندې – دلنګوټي والا په واسطه ورور وژنه لوی جنایت او خیانت دی یو انګریزۍ شاعر او لیکوال ( شکسپیر لیکی (( با دشمنان چنان باش که مبادا اشتي ګردی شرمسار نه باشي )) یعنی ددشمن سره لا داسې رویه ونه کړې چې کوم وخت چې ورسره په خلا شې نو خجالت نه وې ،دنیا د انسان له پاره ډیره لنډه ده انسان چې ډیر ژوندۍ وې تر شپیتو کالو ، بعضی کسان تر ۱۰۰ یا ۸۰ کالو ژوند کوي خو د ۶۰ کالو نه وروسته د انسان مزه نه وې ورته زوړ ویل کیېژي یعنی شصت وشکست ، اوس بیا درته لیکم چې تاسې زما خبرې نه اورۍ ځکه زما خبری دالر نه لرې او چیرته چې دالر نه وي تاسې هلته نه ځۍ او هلته ژوند نه کوۍ ، تاسې فکر کوۍ چې یوازې دالر د انسان خوشبختی – سلامت یا – صحتمندی تضمینوی ، داسې نه ده هر څه د انسان په برده باری – ښو اخلاقو – انسانیت – تعلیم – تحصیل – تخصص – او یو بل قبلولو یعنی هم پذیرۍ کې نغښتی دی ، ( پیسې او سرمایه انسان  ته خوشبختی نه راوړي ،نو راشۍ پشتنو مخصوصا طالبانو وروڼو زما خبری د زړه په غوږو واورۍ او باور ورباندې وکړۍ او د صلحی طرف خوښ کړۍ نور د تاریخی دشمنان هغه چې تاسې ته تعلیم درکوی – تاسې ته تربیت درکوی – تاسې ته نصیحت کوي – په تاسې ناولي فرامین چلوی – تاسې ته وسلې درکوي – تاسې ته ېې ځای درکړۍ – تاسې ته ډالرې درکوي یا کلداری در کوي او ستاسې رهبرانو ته ېې کورونه او دفاتر ورکړي او هغوی ورسره محاصره ، بندی – اسیر دی لکه ملابرادر او ډیر نور ، دشمنان یوازې تاسې د یو ورور او بل ورور په مقابل کې جنګوی او ستاسې ماغزه ېې در مینځلي دی او درته په درواغو وایی جنګ او جهاد فرض دی او په جنت کې حورې او غلمان تاسې ته منتظر دی چې کاملا دروغ ده ځکه که دغه خبره رشتیا وي دوی د حورو او غلمانو او جنتو په خاطر اول خپل ځانونه او خپل فامیلونه او زامن شهیدانول ، خو باور وکړي چې دیوه مجاهد قوماندان – دیوه مجاهد لیډر یوه خپلوان پزه هم نه ده وینې شوې نو بیا په اخر کې درته وایم بریتورو – شملورو پشتنو بیځایه مه ځانونه وژنۍ او مه نور وطنداران په وینو کې لمبوۍ پریږدۍ صلحه زموږ په هیواد سیورۍ واچوي او دغه توره خپکۍ زموږ دخلکو له سرو نه ورکه او نابوده شي ، امین .