جوهر عشق

رسول پویان دلی از جـوهـر عشق آفریدند سری در پیکـر عشق آفریدند سفر…

۱۵ اگستروزی که نه‌تنها جمهوریت؛ بلکه رویاهای یک ملت فرو…

نویسنده: مهرالدین مشید ۱۵ اگست ۲۰۲۱ را نباید صرف به‌عنوان روز…

آیازبان پارسی گویشی مردم کابل و تهران  ویا گویش هزارگی …

نوشته: دکتر حمیدالله مفید در این پسین روز ها برخی ماجراجویان…

آسیب شناسی  استقلال افغانستان آن در بعد های سیاسی، اقتصادی،…

نوشته از بصیر دهزاد   روابط بین المللی و تکنالوژی معاصر…

کمدی الاهی یا کمدی انسانی؟ بالزاک و دانته

Balzak, Honore de (1799- 1850) آرام بختیاری بلبشو و شهر فرنگ جامعه…

         پنجساله گی چیره گی تاریکی درافغانستان       

    نوشته ی :اسماعیل فروغی                                                            پنجسال ازفاجعه ی تسلیم دادن…

میرزا تورسون‌زاده شاعر صلح و دوستی تاجیکستان

 برگردان. رحیم کاکایی زویا عثمانووا میهن‌دوستی پرشور که هرگز چیزی را بر…

 افغانستان ؛ در چنبره افراطیت دینی و تندروی قومی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در طول تاریخ معاصر خود، به‌ویژه در…

از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر…

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

«
»

پشتونه واوره

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن  ۰
ولې می دغه مضمون مختص او مشخص پښتنو ته اختصاص ورکړۍ او صرف په پشتنو غږ کوم ، ځکه زموږ لر او بر پشتانه هنوز د خرګوش خوب ویني ، دیوه سره د (  بیځایه غرور – بیمورده لافو او پټاقو – او همدارنګه د خیالونو او سوچونو – بیمورده ځان لوی او هوشیار بلل ـ او تل تر تله ځان پړسول او په ټول بساط کې به ېې یوه زره عقل، هوشیاری، تصور او تفکر د ترقۍ او تمدن او همدارنګه باز سازۍ او نو سازۍ نه وي – تل تر تله د پردو او بیګانه هیوادو نوکر او مزدوري کوي او خاصتا هغو دشمنانو ته چې موږ دین او اسلام ، فرهنګ او کلتور ور ښودلۍ د هغوی له خوانه استعمال شوي او دنورو وطندارانو په ضد لمسول شوی او جنګوي ېې ،پشتونه ته د خپلې شملې ، دستار ، لنګوټي په اندازه – په ماهیت – په اهمیت او شکل او بل اخره زورېې خبر نه ېې او نه پوهیژې چې ولې نن هغه شکلي لنګوټي داره دخپل لنګوټي په ماهیت او اهمیت او دشملې په برم نه پوهیژي او ددوی د بی غورۍ له امله لنګوټي لرونکي پشتانه د اعتباره برخورداره نه دی او د لوی مقام خاوندان نه شول .
تاسې دلنګوټي په مورد د خوشحال خان دستارنامه ولونۍ – د لنګوټي په ماهیت او اهمیت د کاکه های کابل قصي ولونۍ تاسې دلنګوټي په مورد د شعراوو او لیکونکو نظم او قصیدی ولونۍ تر څو یو ځلې د پلارونو او نیکونو د شملې او لنګوټي په ماهیت پوه شۍ ،همدا لنګوټي لرونکي اشخاص وو چې دشمن ېې په دریو جنګو د افغان او انګلیس جنګو کې دشکست او ماتې سره مخامخ کړل ، نن هم تاسې دنړي لوی قدرتونه ( دناتو او ایساف لوی جنګی ماشین د امریکا په رهبرۍ دلوی شرمیدونکې ماتی سره مواجه کړو او هغه دی چې د تیښتې لورۍ ېې اختیار کړۍ دی لا تراوسه ېې ماغزه په کرارنه دی – چاچې ماسره وهلۍ سرپه سنګ دی
د دي مضمون اصلی زور د طالبانو جنبش او تحریک ته متوجه دی ، ځکه طالبان تر ننه ما نه دی لیدلي چې طاقین – یا پکول -یا یوه بله جالی داره خولۍ -یا یو دستمال تر سر ولري او بیا دجنګ میدان ته ورودانګي ، زه همیشه طالبان وینم چې لنګوټي په سر او د خپلو مخالفینو سره جنګیژي خو طالبان یوه ټکي یا یوې خبرې ته نه دی متوجه شوي او هغه دادی چې دوی د لنګوټي دعزت – دلنګوټي دشرف – دلنګوټي د تاریخی برم سره ،سره د افغانانو تاریخی دشمنانو ( پاکستان – ایران او عربستان سعودی او غربیانو په راس کې ېې امریکا ته سر ټیټ کړي او د پورتنیو هیوادو تر فرمان او قوماندی لادې دهغوی فرامین د خپل هیواد ګران افغانستان د خلکو په وژلو -ترورولو – او انتحاری اعمالو سره لوی خیانت کوي اول خیانت ېې د لنګوټي شرمول او لنګوټی لرونکي خلکو سپک معرفی کول دی او دوهمه خبره د خپلو خلکو ، خپلو ورونو یعنی افغانانو وژل هغه هم صرف د څو سوو ډالر په بدل کي په یاد لرۍ وطندارانو لنګوټي لرونکو خلکو چې سبا ته به ډیر خجالته وۍ او دیر به پشیمانه وۍ ځکه دلنګوټي تر اسر لاندې – دلنګوټي والا په واسطه ورور وژنه لوی جنایت او خیانت دی یو انګریزۍ شاعر او لیکوال ( شکسپیر لیکی (( با دشمنان چنان باش که مبادا اشتي ګردی شرمسار نه باشي )) یعنی ددشمن سره لا داسې رویه ونه کړې چې کوم وخت چې ورسره په خلا شې نو خجالت نه وې ،دنیا د انسان له پاره ډیره لنډه ده انسان چې ډیر ژوندۍ وې تر شپیتو کالو ، بعضی کسان تر ۱۰۰ یا ۸۰ کالو ژوند کوي خو د ۶۰ کالو نه وروسته د انسان مزه نه وې ورته زوړ ویل کیېژي یعنی شصت وشکست ، اوس بیا درته لیکم چې تاسې زما خبرې نه اورۍ ځکه زما خبری دالر نه لرې او چیرته چې دالر نه وي تاسې هلته نه ځۍ او هلته ژوند نه کوۍ ، تاسې فکر کوۍ چې یوازې دالر د انسان خوشبختی – سلامت یا – صحتمندی تضمینوی ، داسې نه ده هر څه د انسان په برده باری – ښو اخلاقو – انسانیت – تعلیم – تحصیل – تخصص – او یو بل قبلولو یعنی هم پذیرۍ کې نغښتی دی ، ( پیسې او سرمایه انسان  ته خوشبختی نه راوړي ،نو راشۍ پشتنو مخصوصا طالبانو وروڼو زما خبری د زړه په غوږو واورۍ او باور ورباندې وکړۍ او د صلحی طرف خوښ کړۍ نور د تاریخی دشمنان هغه چې تاسې ته تعلیم درکوی – تاسې ته تربیت درکوی – تاسې ته نصیحت کوي – په تاسې ناولي فرامین چلوی – تاسې ته وسلې درکوي – تاسې ته ېې ځای درکړۍ – تاسې ته ډالرې درکوي یا کلداری در کوي او ستاسې رهبرانو ته ېې کورونه او دفاتر ورکړي او هغوی ورسره محاصره ، بندی – اسیر دی لکه ملابرادر او ډیر نور ، دشمنان یوازې تاسې د یو ورور او بل ورور په مقابل کې جنګوی او ستاسې ماغزه ېې در مینځلي دی او درته په درواغو وایی جنګ او جهاد فرض دی او په جنت کې حورې او غلمان تاسې ته منتظر دی چې کاملا دروغ ده ځکه که دغه خبره رشتیا وي دوی د حورو او غلمانو او جنتو په خاطر اول خپل ځانونه او خپل فامیلونه او زامن شهیدانول ، خو باور وکړي چې دیوه مجاهد قوماندان – دیوه مجاهد لیډر یوه خپلوان پزه هم نه ده وینې شوې نو بیا په اخر کې درته وایم بریتورو – شملورو پشتنو بیځایه مه ځانونه وژنۍ او مه نور وطنداران په وینو کې لمبوۍ پریږدۍ صلحه زموږ په هیواد سیورۍ واچوي او دغه توره خپکۍ زموږ دخلکو له سرو نه ورکه او نابوده شي ، امین .