زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

پشتونه واوره

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن  ۰
ولې می دغه مضمون مختص او مشخص پښتنو ته اختصاص ورکړۍ او صرف په پشتنو غږ کوم ، ځکه زموږ لر او بر پشتانه هنوز د خرګوش خوب ویني ، دیوه سره د (  بیځایه غرور – بیمورده لافو او پټاقو – او همدارنګه د خیالونو او سوچونو – بیمورده ځان لوی او هوشیار بلل ـ او تل تر تله ځان پړسول او په ټول بساط کې به ېې یوه زره عقل، هوشیاری، تصور او تفکر د ترقۍ او تمدن او همدارنګه باز سازۍ او نو سازۍ نه وي – تل تر تله د پردو او بیګانه هیوادو نوکر او مزدوري کوي او خاصتا هغو دشمنانو ته چې موږ دین او اسلام ، فرهنګ او کلتور ور ښودلۍ د هغوی له خوانه استعمال شوي او دنورو وطندارانو په ضد لمسول شوی او جنګوي ېې ،پشتونه ته د خپلې شملې ، دستار ، لنګوټي په اندازه – په ماهیت – په اهمیت او شکل او بل اخره زورېې خبر نه ېې او نه پوهیژې چې ولې نن هغه شکلي لنګوټي داره دخپل لنګوټي په ماهیت او اهمیت او دشملې په برم نه پوهیژي او ددوی د بی غورۍ له امله لنګوټي لرونکي پشتانه د اعتباره برخورداره نه دی او د لوی مقام خاوندان نه شول .
تاسې دلنګوټي په مورد د خوشحال خان دستارنامه ولونۍ – د لنګوټي په ماهیت او اهمیت د کاکه های کابل قصي ولونۍ تاسې دلنګوټي په مورد د شعراوو او لیکونکو نظم او قصیدی ولونۍ تر څو یو ځلې د پلارونو او نیکونو د شملې او لنګوټي په ماهیت پوه شۍ ،همدا لنګوټي لرونکي اشخاص وو چې دشمن ېې په دریو جنګو د افغان او انګلیس جنګو کې دشکست او ماتې سره مخامخ کړل ، نن هم تاسې دنړي لوی قدرتونه ( دناتو او ایساف لوی جنګی ماشین د امریکا په رهبرۍ دلوی شرمیدونکې ماتی سره مواجه کړو او هغه دی چې د تیښتې لورۍ ېې اختیار کړۍ دی لا تراوسه ېې ماغزه په کرارنه دی – چاچې ماسره وهلۍ سرپه سنګ دی
د دي مضمون اصلی زور د طالبانو جنبش او تحریک ته متوجه دی ، ځکه طالبان تر ننه ما نه دی لیدلي چې طاقین – یا پکول -یا یوه بله جالی داره خولۍ -یا یو دستمال تر سر ولري او بیا دجنګ میدان ته ورودانګي ، زه همیشه طالبان وینم چې لنګوټي په سر او د خپلو مخالفینو سره جنګیژي خو طالبان یوه ټکي یا یوې خبرې ته نه دی متوجه شوي او هغه دادی چې دوی د لنګوټي دعزت – دلنګوټي دشرف – دلنګوټي د تاریخی برم سره ،سره د افغانانو تاریخی دشمنانو ( پاکستان – ایران او عربستان سعودی او غربیانو په راس کې ېې امریکا ته سر ټیټ کړي او د پورتنیو هیوادو تر فرمان او قوماندی لادې دهغوی فرامین د خپل هیواد ګران افغانستان د خلکو په وژلو -ترورولو – او انتحاری اعمالو سره لوی خیانت کوي اول خیانت ېې د لنګوټي شرمول او لنګوټی لرونکي خلکو سپک معرفی کول دی او دوهمه خبره د خپلو خلکو ، خپلو ورونو یعنی افغانانو وژل هغه هم صرف د څو سوو ډالر په بدل کي په یاد لرۍ وطندارانو لنګوټي لرونکو خلکو چې سبا ته به ډیر خجالته وۍ او دیر به پشیمانه وۍ ځکه دلنګوټي تر اسر لاندې – دلنګوټي والا په واسطه ورور وژنه لوی جنایت او خیانت دی یو انګریزۍ شاعر او لیکوال ( شکسپیر لیکی (( با دشمنان چنان باش که مبادا اشتي ګردی شرمسار نه باشي )) یعنی ددشمن سره لا داسې رویه ونه کړې چې کوم وخت چې ورسره په خلا شې نو خجالت نه وې ،دنیا د انسان له پاره ډیره لنډه ده انسان چې ډیر ژوندۍ وې تر شپیتو کالو ، بعضی کسان تر ۱۰۰ یا ۸۰ کالو ژوند کوي خو د ۶۰ کالو نه وروسته د انسان مزه نه وې ورته زوړ ویل کیېژي یعنی شصت وشکست ، اوس بیا درته لیکم چې تاسې زما خبرې نه اورۍ ځکه زما خبری دالر نه لرې او چیرته چې دالر نه وي تاسې هلته نه ځۍ او هلته ژوند نه کوۍ ، تاسې فکر کوۍ چې یوازې دالر د انسان خوشبختی – سلامت یا – صحتمندی تضمینوی ، داسې نه ده هر څه د انسان په برده باری – ښو اخلاقو – انسانیت – تعلیم – تحصیل – تخصص – او یو بل قبلولو یعنی هم پذیرۍ کې نغښتی دی ، ( پیسې او سرمایه انسان  ته خوشبختی نه راوړي ،نو راشۍ پشتنو مخصوصا طالبانو وروڼو زما خبری د زړه په غوږو واورۍ او باور ورباندې وکړۍ او د صلحی طرف خوښ کړۍ نور د تاریخی دشمنان هغه چې تاسې ته تعلیم درکوی – تاسې ته تربیت درکوی – تاسې ته نصیحت کوي – په تاسې ناولي فرامین چلوی – تاسې ته وسلې درکوي – تاسې ته ېې ځای درکړۍ – تاسې ته ډالرې درکوي یا کلداری در کوي او ستاسې رهبرانو ته ېې کورونه او دفاتر ورکړي او هغوی ورسره محاصره ، بندی – اسیر دی لکه ملابرادر او ډیر نور ، دشمنان یوازې تاسې د یو ورور او بل ورور په مقابل کې جنګوی او ستاسې ماغزه ېې در مینځلي دی او درته په درواغو وایی جنګ او جهاد فرض دی او په جنت کې حورې او غلمان تاسې ته منتظر دی چې کاملا دروغ ده ځکه که دغه خبره رشتیا وي دوی د حورو او غلمانو او جنتو په خاطر اول خپل ځانونه او خپل فامیلونه او زامن شهیدانول ، خو باور وکړي چې دیوه مجاهد قوماندان – دیوه مجاهد لیډر یوه خپلوان پزه هم نه ده وینې شوې نو بیا په اخر کې درته وایم بریتورو – شملورو پشتنو بیځایه مه ځانونه وژنۍ او مه نور وطنداران په وینو کې لمبوۍ پریږدۍ صلحه زموږ په هیواد سیورۍ واچوي او دغه توره خپکۍ زموږ دخلکو له سرو نه ورکه او نابوده شي ، امین .