اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

ټاليباني جهاد؛ د خوست بريد څه ثابت کړل؟

په داسې حال کې چې د روژې مبارکې مياشت اړوند د ولسمشر غني د سوله ييز پېغام د ورکولو لا يو ساعت پوره نه و چې د انسانيت، مسلمانيت، اسلاميت او افغانيت دښمنانو يو ځل بيا خپل وحشت وښود او په لسګونو مسلمانان يې شهيدان کړل. د روژې مبارکې مياشتې په لومړۍ ورځ په خوست ولایت کې یوه ځانمرګي برید لږ تر لږه ۱۸ کسان شهيدان کړي او ۶ نور یې ټپيان کړي دي. د راپورونو له مخې په ټپیانو کې کوچنیان هم شامل دي. وسله والو طالبانو د خپل ترسره کړي وحشت مسوولیت منلی او ادعا کوي چې برید کې یې د کمپاین په نوم هغه ځانګړي ځواکونه په نښه کړي دي چې امریکايي پوځیانو سره مرسته کوي. دا خونوړی بريد په داسې مهال ترسره کيږي چې له دې بريد ايله څو شېبې وړاندې افغان ولسمشر په یوه ټلویزیوني وینا کې له مخالفو وسلوالو وغوښتل چې روژې ته د درناوي په ډول له جګړې لاس واخلي.

دا لومړی ځل نه دی چې وسله وال طالبان او د دين دښمنان د لسګونو بې ګناه افغانانو په وينو لاسونه سره کوي؛ بلکې له وړاندې هم په څو چنده له دغې بريد ډير بوږنوونکي بريدونه ترسره شوي دي. خو پوښتنه دلته مطرح کيږي، هغوی چې ځانونه د دين کوترې بولي او خپلې کرغيړنې جګړې ته د سپيڅلي جهاد نوم ورکوي؛ د کوم اسلامي حکم له مخې د بې ګناه وګړي وژل ځان ته روا بولي؟

دا حقيقت دی چې اسلام يو مبارک او د ترحم دين دی، په اسلام کې د هر چا او هر شي خپل حقوق معلوم دي او هغه څوک چې له چا څخه د نوموړي حق اخلي؛ د اسلام له مخې ظالم دی او د خپل عمل سزا به خامخا ويني. د دين سترې سرچينې قران کريم د دغه حقيقت په بيانولو کې چې اسلام د سولې، رحمت، پخلاينې او دوستی دين دى، د بقرې سورې په ۲۰۸ ايت کې فرمايلي، اى هغو کسانو چې ايمان مو راوړى دى ټول په سولې او پخلاينې کې راشئ او له شيطانه پيروي مه کوئ چې هغه  تاسو ښکاره دښمن دى. نو همدغې قرآني اصل ته په کتو د خوست د تيرې ورځې بريد څو خبرې ثابتې کړې.

يو دا چې په افغانستان کې روانه جګړه چې عامل يې وسله وال طالب دی؛ نه يواځې دا چې د اسلام له هيڅ اصل سره اړخ نه لګوي؛ بلکې له الهي احکامو ښکاره سرغړونه او د اسلام بدنامونه ده. ځکه د اسلام سپيڅلی دين چې د کفارو په مقابل کې يې د ځانګړو اصولو په درلودلو او شرايطو په وړاندې کولو سره جهاد پر مسلمانانو فرض ګرځولی دی؛ په هيڅ ځای کې د بې ګناه وګړو وژنه نه يواځې چې روا نه ده ګرځولې بلکې د يو بې ګناه وګړي وژونکی يې د ټولې نړۍ وژونکی بللی دی. اسلام ډير مبارک دي دی، د هر فرضي حکم لپاره يې ځانګړي اصول او شرايط وړاندې کړي دي. اسلام د کفارو په مقابل کې د جهاد حکم کوي خو دا يې هيڅکله نه دي ويلي چې د روژې په مبارکه مياشت کې دې هغه څوک ووژل شي چې د خدای د رضا ترلاسه کولو لپاره يې روژه په خوله وي.

د اسلام مبارک دين د سولې، ورورولۍ او د ترحم دين دی، هيڅلکه په وحشت او بربريت حکم نه کوي، هغوی چې د خپلو شخصي موخو او يا د بل بادار د خوشالولو لپاره حتی د رب په لاره کې سپيڅلي جهاد ته هم راووځي نو جګړه يې وحشت او ظلم بولي او عاملين يې ابدي دوزخيان بولي. پس ويلای شو چې د خوست د تيرې ورځې بريد وښوده چې په افغانستان کې روانه جګړه يواځې د نورو د موخو لپاره ترسره کيږي او هيڅ ډول اسلامي، انساني او اصولي اړخ نه لري. دغه جګړه يوه کرغېړنه جګړه ده چې قرباني يې افغان ولس ورکوي خو ګټه يې روسي، پاکستاني، ايراني او  نورو کړيو ته رسيږي.

دويم دا چې دغې بريد يو ځل بيا له ټاليبي جهاديانو پرده پورته کړه او د دوی اصليت يې ښه په واضحو ټکو خلکو ته وښود چې دوی يواځې د خپل پنجابي، روسي او ايراني بادار امر پر ځای کوي، ولو که د بادار امر يې له اسلام، قرآن او الهي حکم سره هم په ټکر کې وي نو دوی يې پر ځای کولو ته ژمن دي. دغې د خوست د تيرې ورځې بريد ثابته کړه چې ټاليباتو ته به اوس ملا فضلو ډيزلي، ايراني ملا او يا هم روسي پير د روژې په مبارکه مياشت کې د ډير وحشت او ډيرې وينې توينې په مقابل کې د ډيرو حورو ورکولو ژمنه کړي وي. اوس به ټاليب هم خپل اعظمي هڅه کوي څو د پخوا په پرتله دوه برابره خپل وحشت زيات کړي او خپل روسي، پنجابي، ايراني او نور باداران خوښ وساتي. اوس له دغې بريد وروسته به ټاليب جهاديان د روسي، ايراني او پاکستاني حورو سره د پاکستان په هيرا منډوی يا د روسيې په مسکو کې ښه غومبر شروع کړي.

په پای کې د خوست د دتیرې ورځې بريد او له دې وړاندې په ټول افغانستان کې د وحشي ترهګرو په ټولو بريدونو کې شهيدان شويو افغانانو ته د رب له درګاه د فردوس جنت غوښتنه او ټپيانو ته د عاجلې شفا غوښتنه کوو.

لیکنه : خوشحال آصفي