کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

«
»

  نوروز باستان

همانطوریکه از نامش پیداست ، نوروز نوید روشنیایی ها ،گرمی دلها ، گذاز طبیعت از انجماد ویخبندان ، چرخش نوین زمان، فصل بیداری و نوسازی و پیام آور بهاران سبز  به پیشواز سال نو میباشد .

به این ترتیب نوروز با آرایش زمردین طبیعت آغاز گر جشنهای بهاری نوازشگر گلهای لاله ونسترن وزینت آرای چمنهای رنگین با نغمات مرغان غزلخوان به پذیرایی کشت دهقان ونهالشانی باغبان ورمه های چوپان میرود .

حال ببینیم که قدامت تاریخی نیا کان ما به ظهور ویا شکلگیری جشن نوروزی چه نقش وتاثیری داشته است . نوروز بعنوان یک جشن کهن تاریخی اقوام آریایی ها از کوهای پامیر تا سواحل مدیترانه ، خلیج فارس ، رود سند ، سیستان وتمامی ترکستان زمین با مرکزیت ام البلاد بلخ را در برمیگیرد .

مادامیکه  آریایی ها پنجهزار سال قبل از نواحی اکسوس به بلخ مهاجرت کردند پس از حدود دوهزار سال بود وباش به سه استقامت راه مهاجرت را در پیش گرفته به سمت غرب یعنی سرزمین فارس ، شرق یعنی تاجکستان وترکستان شمال آمودریا وبسمت جنوب یعنی جنوب هندوکش تا رود سند که مرکز آن شهر شاهی بگرام بود نقل مکان نمودند وآیین نوروزی را با تمام رسوم ورواجهای آن در منا طق یاد شده انتقال دادند .   

جشن نوروزی در زمان آریایی ها به کلمات عید  و * یاز *بمعنای نیایش وستایش وپرستش و*ایزد * معنای ستایش شده که ریشه مذهبی نیز دارد .نوروز موهبت آسمانی است که با رسوم زیبایی ،خوشی ، روشن کردن آتش ، رقص وموسیقی ، اسپ سواری ،پهلوانی ، کشت وکار ونهال شانی ونهایتاً جشن دهقان آغاز میگردد .

جشن نوروزی بمثابه روز ملی در زمان آریایی ها همه ساله این روز با افراشتن بیرقها بر فراز تپه های سبز وسریر آراسته بگلها با سخنان پر مهر جمشید در رابطه به کشت وکار ونهالشانی وباغداری واعطای هدایا ی قیمتی بمردم تجلیل میشد .

درین روز نمایش آتش بعنوان گرمی وروشنی ،پهلوانی ابراز شجاعت ،شمشیر بازی وبزکشی بعنوان قوت مندی ، کشت کار ونهال شانی نماد برکت وفراوانی وباریدن باران را پاکی ومایه ی حیات میدانستند .

نوروز بمثابه روزتاریخی وملی تداوم فرهنگ آریایی ها ست .گفته میشود درین روز طلوع  وچرخش خورشید به برج حمل ،چرخش زمین بدور محورش، برابری شب وروزویا اعتدال طبیعت ، پیدایش انسان ، نشستن جمشید بر سریر سلطنت وهم چنان در جنبه های مذهبی آن ، نازل شدن جبرییل بسوی پیغمبر، نشست کشتی نوح علیه السلام بزمین ،شکستن بتها توسط ابراهیم خلیل الله ، نازل شدن تورات به موسی وانجیل به عیسی ،یافتن انگشتر حضرت سلیمان وغیره از اتفاقات نوروز خوانده میشود .

طوریکه همه میدانند ، به استقبال نوروز بهاری ، خانه تکانی ،رنگمالی منازل ، تهیه لباس نو، دعوت ها ومهمانی ها ، رفتن داماد بخانه عروس با تحایف ودیدوبازدید نامزادان وسایر خوشی ها برپامیشود . همچنان روز نوروز را با تهییه هفت سین جشن میگیرند . بطور مثال سمنک نشانه قدرت ،سنجد بمفهوم عشق ومحبت ، سکه نماد برکت ،سیب نشانه تندرستی ،سیر به عنوان بارحم بودن ،سرکه نماد رضا ،تخم مرغ نشانه لطف پنداشته میشود .

در وطن عزیز ما افغانستان از همان ازمنه قدیم با  برپایی محافل با شکوه ومیله های گل سرخ مزار شریف و رفتن به ارغوان زار ها مراسم بزکشی ،پهلوانی ،نمایش دام ،تخمهای بزری ومراسم نهال شانی ختم وخیرات روفتن به مزارات تجلیل بعمل می آوردند .

اما دوام جنگ چهل ساله نیابتی پاکستان ومداخلات بیشرمانه وبیرحمانه خارجی توام با حملات تروریستی روز مردم را بشام سیه مبدل گردانیده است  .چنانچه دهشت افگنان تروریست با اجرای حملات انتحاری سالانه جان صدها انسان بیگنه را گرفته وهزاران انسان دیگر را مجروح وهزاران دیگر را بی خانمان ساخته ودرمناطق تحت تسلط شان نشانه ی از نوروز دیده نمیشود .

وحشیان دور حجر نوروز، این روز باستانی را نیز از مردم گرفته اوضاع عزا داری را در سر تاسر وطن جاری ساختند . در روز نوروز مردمان داغدیده کشور به مزارات شهدای گلگون کفن خود رفته از بام تا شام بشیون زاری می پردازند. دشمنان آدمیت در ساحه تحت تسلط شان زنان وجوانان را بنام آموزشهای مذهبی مغز شویی نموده دختران وحتا کودکان را به برده گی جنسی گرفته آموزش استعمال اسلحه را بالای شان تحمیل کرده ، از درس وتعلیم مکتب ومدرسه محروم میسازند . دشمنان روشنی وانسانیت این اجیران دوره بر بریت در مناطق تحت تسلط خود ، نوروز را حرام پنداشته و  در صورت استقبال از آن مردم را مورد مجازات قرار میدهند .

در کشور ما چهل سال قبل جنگ سالاران مذهبی این تیکه داران دین که هست وبود کشور را غارت کردند فابریکات را آتش زدند وزمینهای زراعتی  را به مزارع تریاک مبدل ساخته ومردم را بیکار ،بیمار ،فقیر ومحتاج نمودند. همین اکنون هزاران هزار جوان حتی تحصیلکرده بیکار وبی سرنوشت بناچاری خاک وطن را ترک نموده راهی ایران شده واز آنجا جبراً به جنگهای نیابتی سوریه ویمن اعزام میشوند. این بسیار ننگین و شرم آوراست برای کسانیکه زیر پوشش دین بکشور ومردم خود خیانت نا بخشودنی کرده ومیکنند .

وهم اکنون در کنار گماشتگان خارجی ودشمنان افغانستان بخاطر غصب قدرت وثروت همراه با دزدان دریایی بغارت معادن کشور ودارایی های عام المنفعه همراهی کرده و گاهگاهی بر سر جیفه دزدی در جنگ وستیز بر یکدیگر چنگ ودندان تیز میکنند .

در کشوریکه زورمندان داخلی از داخل ، تمامیت ارضی وثروتهای ملی را به معامله رهزنان خارجی گذاشته ومردم فقیر وناتوان وبی سرنوشت را در زیر سا یه ی تفنگ وتهدید گرسنه ومحروم نگهدارند وملتی که در روز نوروز درمزار کشتگان وشهدا به شیون وزاری وعزای عمومی آه وناله میکند ، نوروز چه معنی خواهد داشت ؟ نوروز برای غربا ومساکین ،مظلومین ومحرومین ، یتیمان ، بیوه زنان ومادران داغدیده چه ارمغانی خواهد داشت . کشوریکه دزدان حرفوی اش مال بدست آمده از کمکهای باد آورده خارجی و چپاول دارایی عامه وثروتهای زیر زمینی ورشوت واختلاص وقاچاق مواد مخدره را بنام خدا داده گی تعریف کرده خاک بچشم مردم می پاشند مردمش چگونه روز ونوروزی خواهند داشت ؟

ملتی که دولت محافظه کار ومعامله باز ودست نشانده اش هیچگونه پلان و برنامه یی برای آبادی کشور واشتغال برای مردم و آرامی ورفاه نداشته باشد وبا ادارات غرق بفساد  چگونه میتوان از روز نو روز وسال نیکو توقع داشت .

بنا بر آن نجات مردم ازین سیه روزی وبد بختی ورسیدن بروز واقعی نوروز،  مستلزم هماهنگی عمومی وهمبستگی سرآسری ملی میباشد که در قدم اول تمام وطنپرستان ترقیخواه وعدالت پسند دریک خط دادخواهانه ملی بدور هم جمع شده جنبش سراسری وگسترده را بسوی نجات وطن رهنمون گردند . زیراکه راه دیگری بجز وحدت وهمکاری وتصامیم جمعی برای نجات وطن از بدبختی حاضر چیزی دیگری در چشم انداز کشور دیده نمیشود . برای اینکه وحدت جمعی ما ضامن پیروزی های جمعی مردم است  .

عبدالو کیل کوچی