افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

«
»

نهايت سپکې څېرې

لکه څنګه چې سوله، ورورولي او خوښول خپل اصول او ځانګړنې لرې ؛ داسې جنګ، غچ او مخالفت هم خپل اصول لري. دا سمه ده چې جنګ له بربادۍ پرته بله معنا نه لري خو بشريت ته د درناوي په خاطر جنګ هم ځينې اصول لري چې بايد ښکيل اړخونه يې مراعات کړي. په جنګ او دښمنۍ کې دواړه خواوې معلومې وې، هر ا ړخ د مقابل لوري د تضعيف هڅه کوي خو دا هڅه داسې نه وي چې په ټولنه کې د بې ګناه ولس د وينې تويدلو سبب شي، دښمني داسې نه وي چې ملامت او سلامت معلوم نه شي او هر څوک له تيغه تير شي، بلکې په جنګ او جګړه کې هم بايد انساني کرامت ته درناوی وشي، ګناه ګار او بې ګناه وپيژندل شي او د ټولنې معصوم قشر ښځينه و هغه ډله چې اسلام ورته په ځانګړي مقام قايل دی؛ بې عزتي ونه شي. همداراز د دينې اماکينو او مقدساتو درناوی بايد وشي. مسجد، مدرسه، پوهنتون، ښوونځی، روغتون، پل پلچک، سړک او نورو عام المنفعه ځايونو ساتنه بايد ترسره شي. خو له بده مرغه په افغانستان کې بيا جګړه د وحشت تر هغو کچو رسيدلې ده چې آن د جاهلت په زمانه کې هم دومره وحشت نه و خپور.

دلته په مسجد کې چاودنه، د ملا امام په دار ځړول، په قرانکريم کې چاوديدونکي توکي ځای پر ځای کول، د مسجد په ممبر کې بم ايښودنه، د جمعې مبارکې ورځې په جماعت کوونکو بريدونه، ښوونځي سوځول، روغتون ويجاړول، روغتيايي کارکوونکي برمته کول او ځورول، په پوهنتون کې چاودنه، د پوهنتون د استاد وژل، په عام محضر کې د بې ګناه محصل په دار ځړول، د کوچني ماشوم تښتول او د پيسو لپاره شکنجه ورکول، او داسې نورې په لسګونو پيښې شته چې د اسلام ټيکه داران يې د مسلمان په څېره کې ترسره کوي. دلته ټولې ترهګرې ډلې که طالب دی که داعش دی او که القاعده ده؛ ټول همدا يو قانون لري چې د افغان وژنې او د افغان بې ستره کول يې خپل هدف ګرځولی دی.

همدا تيره ورځ هم په لوګر کې د نامعلومو کسانو لخوا د زده کړې يو ښوونځی د زده کړو او اسلاميت د دښمن له خوا وسوځول شو. نامعلومو وسله والو سختدریځو تېره شپه د لوګر ولایت د محمد اغې د نجونو یوه ښوونځي ته اور ورته کړ. د ښوونځي د سوځېدو په نتیجه کې د محمد اغې د کُتب خېلو د نجونو ښوونځي ۱۰ ټولګي او درسي کتابونه، اداري او تدریسي اسناد، لابراتواري وسایل، مېزونه او چوکۍ له منځه تللي دي. په سوځېدلیو کتابونو کې قرآنکریمونه او دیني کتابونه هم شامل دي. تراوسه پوري کومې ډلې د دې برید مسوولیت په غاړه نه دی اخیستی. دا لومړی ځل نه دی چې د دين او زده کړو دښمنان د زده کړو مراکز سوځوي بلکې په لسګونو نورو پيښې داسې شوې دي چې آن د ښوونځي ساتونکي هم په کې ژوندي سوځول شوي دي.

له دې نه وړاندې د کنړ، ننګرهار، کندز او لغمان په ګډون د هيواد په ډیری ولايتونو ورته پيښې شوي دي چې په کې په لسګونو قرانکريمونه او د دينې زده کړو نور کتابونه سوځيدلي دي. آيا د قران سوځونکی مسلمان کيدلی شي؟ دوی په کوم دليل ځان ته دا اجازه ورکوي چې د ښوونځي او  په ښوونځي کې د قران له سوځولو وروسته بيا د دين د ساتلو په خاطر د جهاد ادعا هم کوي؟

دا کرغيړن عمل څوک کولی شي؟ يواځې هغه څوک يې کولی شي چې د خدای له رحمته شړل شوی وي، د خدای له کتاب قرآنکريم سره يې دښمني اعلان کړي او د زده کړو د مخنيوي زده کړې يې ترسره کړې وي. دا کار يا طالب کوي او يا هم داعش. که څه هم په ښکاره نارې وهي چې د ټولګټو پروژو او عام المنفعه ځايونو ساتنه کوي خو د بادار د امر پاکستان او ایران په مقابل کې بيا عام النفعه ځای څه چې آن په مسجد او ممبر کې هم خپل وحشي اعمال ترسره کوي. ښکاره خبره ده چې دوی په نورو هيوادونو کې د افغان او افغانستان د پرمختګ د مخنيوي لپاره زده کړي شوي دي. په دې ښوونځي کې سوځول شوی قرآن دې دغه ډله تباه کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي