اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

نهايت سپکې څېرې

لکه څنګه چې سوله، ورورولي او خوښول خپل اصول او ځانګړنې لرې ؛ داسې جنګ، غچ او مخالفت هم خپل اصول لري. دا سمه ده چې جنګ له بربادۍ پرته بله معنا نه لري خو بشريت ته د درناوي په خاطر جنګ هم ځينې اصول لري چې بايد ښکيل اړخونه يې مراعات کړي. په جنګ او دښمنۍ کې دواړه خواوې معلومې وې، هر ا ړخ د مقابل لوري د تضعيف هڅه کوي خو دا هڅه داسې نه وي چې په ټولنه کې د بې ګناه ولس د وينې تويدلو سبب شي، دښمني داسې نه وي چې ملامت او سلامت معلوم نه شي او هر څوک له تيغه تير شي، بلکې په جنګ او جګړه کې هم بايد انساني کرامت ته درناوی وشي، ګناه ګار او بې ګناه وپيژندل شي او د ټولنې معصوم قشر ښځينه و هغه ډله چې اسلام ورته په ځانګړي مقام قايل دی؛ بې عزتي ونه شي. همداراز د دينې اماکينو او مقدساتو درناوی بايد وشي. مسجد، مدرسه، پوهنتون، ښوونځی، روغتون، پل پلچک، سړک او نورو عام المنفعه ځايونو ساتنه بايد ترسره شي. خو له بده مرغه په افغانستان کې بيا جګړه د وحشت تر هغو کچو رسيدلې ده چې آن د جاهلت په زمانه کې هم دومره وحشت نه و خپور.

دلته په مسجد کې چاودنه، د ملا امام په دار ځړول، په قرانکريم کې چاوديدونکي توکي ځای پر ځای کول، د مسجد په ممبر کې بم ايښودنه، د جمعې مبارکې ورځې په جماعت کوونکو بريدونه، ښوونځي سوځول، روغتون ويجاړول، روغتيايي کارکوونکي برمته کول او ځورول، په پوهنتون کې چاودنه، د پوهنتون د استاد وژل، په عام محضر کې د بې ګناه محصل په دار ځړول، د کوچني ماشوم تښتول او د پيسو لپاره شکنجه ورکول، او داسې نورې په لسګونو پيښې شته چې د اسلام ټيکه داران يې د مسلمان په څېره کې ترسره کوي. دلته ټولې ترهګرې ډلې که طالب دی که داعش دی او که القاعده ده؛ ټول همدا يو قانون لري چې د افغان وژنې او د افغان بې ستره کول يې خپل هدف ګرځولی دی.

همدا تيره ورځ هم په لوګر کې د نامعلومو کسانو لخوا د زده کړې يو ښوونځی د زده کړو او اسلاميت د دښمن له خوا وسوځول شو. نامعلومو وسله والو سختدریځو تېره شپه د لوګر ولایت د محمد اغې د نجونو یوه ښوونځي ته اور ورته کړ. د ښوونځي د سوځېدو په نتیجه کې د محمد اغې د کُتب خېلو د نجونو ښوونځي ۱۰ ټولګي او درسي کتابونه، اداري او تدریسي اسناد، لابراتواري وسایل، مېزونه او چوکۍ له منځه تللي دي. په سوځېدلیو کتابونو کې قرآنکریمونه او دیني کتابونه هم شامل دي. تراوسه پوري کومې ډلې د دې برید مسوولیت په غاړه نه دی اخیستی. دا لومړی ځل نه دی چې د دين او زده کړو دښمنان د زده کړو مراکز سوځوي بلکې په لسګونو نورو پيښې داسې شوې دي چې آن د ښوونځي ساتونکي هم په کې ژوندي سوځول شوي دي.

له دې نه وړاندې د کنړ، ننګرهار، کندز او لغمان په ګډون د هيواد په ډیری ولايتونو ورته پيښې شوي دي چې په کې په لسګونو قرانکريمونه او د دينې زده کړو نور کتابونه سوځيدلي دي. آيا د قران سوځونکی مسلمان کيدلی شي؟ دوی په کوم دليل ځان ته دا اجازه ورکوي چې د ښوونځي او  په ښوونځي کې د قران له سوځولو وروسته بيا د دين د ساتلو په خاطر د جهاد ادعا هم کوي؟

دا کرغيړن عمل څوک کولی شي؟ يواځې هغه څوک يې کولی شي چې د خدای له رحمته شړل شوی وي، د خدای له کتاب قرآنکريم سره يې دښمني اعلان کړي او د زده کړو د مخنيوي زده کړې يې ترسره کړې وي. دا کار يا طالب کوي او يا هم داعش. که څه هم په ښکاره نارې وهي چې د ټولګټو پروژو او عام المنفعه ځايونو ساتنه کوي خو د بادار د امر پاکستان او ایران په مقابل کې بيا عام النفعه ځای څه چې آن په مسجد او ممبر کې هم خپل وحشي اعمال ترسره کوي. ښکاره خبره ده چې دوی په نورو هيوادونو کې د افغان او افغانستان د پرمختګ د مخنيوي لپاره زده کړي شوي دي. په دې ښوونځي کې سوځول شوی قرآن دې دغه ډله تباه کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي