چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

مور د تاریخ په هینداره کې!

مور د انسانی تاریخ هغه ستره او اوچته نعمت او معنوی زیرمه ده چې قیمت ورته ناشونی دی. که انسان ټول عمر د هغې خدمت ته ځانګړی کړي نو په جرات ویلي شو چې بیا هم خورا قلیل او کم دی البته دهغه زیارونو او زحمتونو په وړاندې چې هغې ګاللي او زغملي دې. نبی کریم ص فرمایي: جنت د مور د پښو لاندې دی.  میندې د مینې هغه ګل غوټیې دې چی په غوړیدو یې خپلو ګلونو ماشومانو ته د مینی او مهربانتیا احساس ورکوي او د مینې په رڼا کې یی روزي. د مینې درس ورته ورکوي او په انسانی او اسلامی انګیزه یې سمبالوي. مور د رازونه هغه هستي ده چې انسان یې د خواږۍ او تنهایي پر وخت یوازینۍ رازداره مومي او د ناهیلیو پر وخت د امیدونو ستره ستنه ده.

د مور په اړه شاعر وایي: ٫٫مور یوه داسي هستي ده چې د اوریدونکي سینې ته ښکته کیږي٬٬. ورځو د مور په وصف کې داسی ویلي دې: ٫٫مور هغه هینداره ده چې هر رنګ پکښې له ورایه ښکاري٬٬. د اسلام سپڅلي دین هم په خپل وار مور او پلار ته لوړ حیثیت او ځای ورپه برخه کړي او ستر څښتن تعالی خپل رضایت د مور او پلار په رضایت که نغښتی دی.  که ووایو چې د یوې ټولنې سعادت او ښیرازۍ د یوې با تدبیره او محرکې مور پوره تړاوه لری نو له واقعیت نه به مو سترګې نه وي پټې کړي. مور داحساساتو او عواطفو هغه وړانګنه سپوږمۍ ده چې په نشتون یې د انسان عاطفی او احساسی بڼ خزان کیږي. لنډه د مور د وصف او بیان لپاره الفاظ عاجز دې او ورته توري نشي موندلی تر څو د مور ریښتنی حیثیت او سیرت بیان کړي.    

په درنښت

پوهیالی خلیل الله توحیدیار صافی