سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

مبنا و منبع قانون چیست؟

مبنا لاتغییر و ثابت می باشد و منبع تحول پذیر و متحول نظر به مقتضيات زمان………….!

مبنا:

چون ارزش های اسلامی یا احکام فقه أربعين و جعفری و یا جایگاه فقه معاصر٬ معاهدات بین المللی و اعلامیه های حقوق بشری و غیره … که الزامی بودن قانون از این مبانی سرچشمه میگیرد.

منبع:

منبع یعنی قانون اساسی یا موجودیت شورا یا پارلمان٬ که منبع عملکرد و صورت المعقول یا: آغاز عمل و اجرأی امور به اساس منبع که این منبع قانون و نظر به زمان در تحول و تعدیل پذیرست. 

قانون جزا و مبانی:

بیدون شک که جامعه افغانستان و ارزش متعالی آن٬ یعنی دین مبین اسلام و تعریف جرم به اساس مولفه های اسلامی بوده٬ که قانون جزا در نظارت مردم یا شورا باید٬ که از قانون به نفع گروهی و صنفی استفاده نشود.

ثانیاً محاکم مقامات از فرد اول گرفته تا کابینه و اعضاء سه قوه چون: مجریان قدرت نیز انسان می باشند و معصوم نیستند. 

تمامی مبانی ارزش های جامعه٬ که اسلام وظایف و مسوولیت های زمامدار را٬ بیان کرده است و همچنان مجموعه اعمالیکه زشت بوده٬ و در برابر آن٬ حد شرعی معین شده می باشد – اگر در قانون بالای دولت و ملت تصویب نشود٬ این حالت = استبداد بوده٬ و از مؤلفه های دین٬ استفاده ابزاری می شود. 

قابل یادآوریست: زعامت و انتخاب زعيم و رابطه زمامدار و امت در حقوق انتخابات هضم بوده و قانون انتخابات یا رای در محوی جنگ و ثبات سیاسی سنگ بناء می باشد. البته امت امروز نزدیک به یک میلیارد انسان روی زمین استکه: مردم افغانستان با تنوع باوری و فرهنگی را ملت میتوان گفت٬ که اگر ملت عنصر سازنده دولت شود٬ از رابطه دولت و ملت= ملیت پدیدار می شود. 

قوانین اعمال تصدی دولت:

اعمال تصدی مانند: برق و انرژی٬ انترنت و مخابرات٬ هوانوردی و ترانسپورت٬ طبابت و صحت عامه و غیره … پدیده ها اند. که تحصیلات تا مدیریت و حقوق تا قانون الزامی آنها٬ مستقل از هرگونه باور و دین٬ سمت و زبان می باشند.

جایگاه فقه معاصر در حرام و حلال بودن پدیده و یا در تثبيت تضاد نبودن با اسلام٬ قابل ذکرست در اعمال تصدی شهروندان مانند دولت یا در پهلوی سازمان یا وزارت دولتی می توان با دولت در اعمال تصدی در بازار رقابت کند و قوانین سکتوری این پدیده ها٬ بالای سازمان دولتی و خصوصی یکسان می باشد. 

محمدآصف فقیری

نویسنده و پژوهشگر و کارشناس ارشد حقوق عمومی