زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

مبانی استقلال از حاکمیت ملی در جغرافیای تعیین شده حقوق بین الملل چیست؟

سیر حاکمیت فردی یا منوکراسی تا به حاکمیت مردمی و حاکمیت ملی را٬ استقلال کشوری در برابر جنگ های نیابتی دانست…!

شرح ملت سازی در افغانستان:

بیدون شک ملت سازی در افغانستان با موانع های چون: فهم نادرست از دین و قوم گرایی روبروست. که از ۱۹۱۹ تا کنون فقط یک انتقال قدرت بیدون جنگ را٬ آنهم با صد مشکلات شاهد بودیم٬ یعنی انتقال قدرت از حامد کرزی به اشرف غنی٬ البته آنهم نه آنچه قانون اساسی پیش بینی کرده بود. زیرا مصلحت در برابر قانون بحران و تنزل می باشد٬ که حالت کنونی پسا ۲۰۲۱ را٬ وسیله و بستر شد.

انسان محوری و حاکمیت مردمی در حیطه حاکمیت قانون چنان سعادت می تواند به ارمغان آورد٬ که جهانی بیدون سرحد در برابر انسان هارا مانند:‌ اورپا و ایالات متحده آمریکا شاهد شویم٬ با موجودیت این انسان محوری٬ ملی گرایی یا ناسیونالیسم هم به حد منطقی آن٬ نیز محسوس و ملموس می باشد. مانند‌اینکه: در بازی فوتبال جرمنی و فرانسه٬ مردم جرمنی خواهان برنده شدن فرانسه در بازی نیستند. 

البته برخی صاحب نظران به این باور اند: که غرب یا امپریالیسم غربی مسبب و عامل کشورهای عقب مانده٬ الخصوص در شرق و افغانستان هستند. ولی حقیقت امر و باید عقلی این استکه: عقب ماندگی و توسعه کشوری از عنصر سازنده داخلی سرچشمه گرفته و در هر دو صورت٬ عناصر بیرونی یا قدرت ها٬ محرکه اند. یعنی در صورت اینکه: عنصر داخلی بسوی تنزل در سیر باشد٬ قدرت ها چون جنگ های نیابتی محرکه می شوند و یا در امر توسعه و ثبات سیاسی٬ اگر متعهد شوند نیز محرکه و حامی به منظور منافع دو جانبه اند. 

پس مسوولیت دولتی داری٬ که دولت زاده طبعی بشر بوده و موجودیت به دولت نیاز ندارد که٬ خداست یا جانور به مردم و همت جوانان برمیگردد.

شرح بیشتر در مصاحبه بنده٬ با برنامه آخر شبکه تلویزیونی نور…

محمدآصف فقیری