سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

 ماکار گرو نیروی توانای جها نیم 

             به استقبال روز بین المللی کارگر 

انسان بخاطر زنده ماندن خود بکار وتحرک نیاز دارد که با آغازین دوران پیدایش همراه بوده است . تاریخ بشریت شاهد دوره های طولانی شکلگیری جوامع وکارایی گوناگون بوده است که با دوره های معین تاریخی شکل کار مشخص میشود. بشریت پس از دوران دوران برده گی وقیام آزادیخواهانه ی اسپارتاکوس در سال ۷۳ قبل از میلادانجامید پس از آن شکل جمعی کار وتقسم انسانها برطبقات توام با رشد زراعت ونظامهای فیودالی ملاکی وفناوری عمومی ایجادگرانه ی فکری وکارجسمی وتشکل تجمعات دهقانی وقیامهای ضد فیودالی جوامع دستخوش تغیرات اساسی گردید که درمسیرپیدایش تخنیک وتاسیسات . تولیدات صنعتی منجر بظهور سرمایه وایجاد طبقه ی کارگرشد . برخورد استثماری سرمایه داران بمنظور رشد تولید وتمرکز سود بیشترسرمایداری با مخالفت شدید طبقه ی کارگروسایر زحمتکشان همراه بود که کارگران با تشخیص حقوق کاری وسنجش ارزشهای اضافی واضافه تولید شان بخاطر تامین حقوق وآزادیها وبرضد استثمار با بیان سیاسی مبارزه طبقاتی درپیش گرفته شد که نخستین اتحادیه بین المللی کارگران در سال ۱۸۶۴ وپس از آن با دادن قربانیهای زیاد ثبت تاریخ گردید واز آنروز تا به حال درسرآسر دنیا این روز تجلیل میگردد. 

در کشورما افغانستان پس از ایجاد دستگاهای ساختمانی وتخنیکی برای نخستین باردرزمان امیر شیر علی خان وتاسیسات صنعتی درزمان غازی امان اله خان وگسترش آن در زمان محمد ظاهر شاه در دهه ی چهل وپنجاهم ترسایی باظهور طبقه ی کار گر در پایتخت کشور وسایر ولایات تشکلهای کارگری بظور رسید که با کار آگاهانه ومبارزه ی دادخواهانه همراه بود .جنبش کارگری افغانستان مرحله بمرحله درمیان سایر اقشار زحمتکش رشد وگسترش می یافت پس از دوران دموکراسی تاجدار دوران صدارت شاه محمود خان ، زمانیکه قشر روشنفکری وآزادی خواهان با یاس ونا امیدی ازحکومت سردار محمد داوود خان به جستجوی راه های رسیدن به اهداف دموکراتیک وعادلانه برخاستند با توجه به نخستین قانون اساسی آن دوره وانتقال حکومت به مردم  در راستای مبارزات آزادی خواهانه ودموکراتیک برهبری احزاب سیاسی ودموکراتیک که فضای جوشان سیاسی داخلی وجهانی چرخش سیاسی طبقاتی داشت به ایحاد وپیدایش احزاب سیاسی جدید ومترقی منجر گردید . ازینرو 

جنبش سیاسی کارگران افغانستان درهمراهی وهمکاری جنبش چپ ودموکراتیک کشور با بزرگترین بسیج سیاسی خود منحیث طبقه ی کارگر افغانستان وعضو جنبش جهانی طبقه ی کارگر باهمصدایی وهمفکری با کارگران جهان حضور خود رادر عرصه ی داخلی وجهانی اعلام وصدای خود را بگوش دولت ومردم افغانستان وجهانیان رسانیده اند. 

در راستای رشد وگسترش این روند سیاسی کمپاین عظیم سراسری کارگری دراواخر بهاروتابستان سال ۱۳۴۷ خورشیدی کارگران تاسیسات نفت وگاز شبرغان ، فابریکات مزارشریف ودستگاهای صنعتی ولایات قندز ،بغلان پلخمری ،پروان کاپیسا هرات قندهار وپایتخت کشور تا تمام مناطق مملکت با راه اندازی اعتصابات ومارش عظیم کارگران بسمت پایتخت  کمیت عظیم کارگران رابدور خود بسیج ساخته  ونقطه ی عطفی درتاریخ مبارزات جنبش کارگری افغانستان بود .

درین ماه ها کارگران دورانسازنساجی گلبهار، فابریکات سمنت ونساجی جبل السراج 

پروژه آبیاری پروان به همراهی وشرکت هزاران هزار تن از شاگردان مکاتب لیسه عالی میر مسجدی خان کوهستانی ،محمود راقی ، لیسه های عالی گلبهار وجبل السراج ولیسه نساجی گلبهار درمدت چهل وشش روز پرچم مبارزه دادخواهانه را درباغ عمومی گلبهاروبلندای نهضت کارگری برافراشتند .هرچند که با آمدن صدراعظم وقت واحمد شاه پسر ظاهر شاه پاسخ قانع کننده ارایه نگردید اما صدای حق خواهانه ی کارگران درین مدت صدای اتحاد وهمبسگی کارگران وسایر زحمتکشان افغانستان را بگوش جهانیان رسانده وآنها را از خوابهای قرون وخیالات سراب مانند زمانه بیداری بخشیده اندیشه ی مبارزه وشهامت کارگری وشجاعت مبارزه رادرمیان روشنفکران وکارگران وسایر زحمتکشان قوت بخشید. 

زنده باد کارگران افانستان وسرتاسر جهان .

درخد مت  ا نسان  رفاه  همگا نیم

نوسازی بنیادترقی هدف ی ماست

محرکه ی چرخش  تولید  جها نیم

ادویه   و  نان  قلم   خا نه  و کالا 

برنامه کاریست که باخلق رسا نیم

ازچرخه چوبی وسفرهای فضایی

سازنده گی ماست شهکا رزما نیم

 خواهنده  صلحیم  و فاق همگانی

با نیروی کارای  نسلهای جوا نیم

خواهان  و فا قیم  ترقی  وعدا لت

آماده  و کا را وهد فمند  روا  نیم

با وحدت یاریکه رفاه همگا نیست

با صلح عجین گشته پابند  برآنیم 

پیروز بود جنبش  کا ریگر  دنیا 

خواهان رفاه ی همه هموطنا نیم 

عبدالوکیل کوچی

 ماکار گرو نیروی توانای جها نیم 

درخد مت  ا نسان  رفاه  همگا نیم

نوسازی بنیادترقی هدف ی ماست

محرکه ی چرخش  تولید  جها نیم

ادویه   و  نان  قلم   خا نه  و کالا 

برنامه کاریست که باخلق رسا نیم

ازچرخه چوبی وسفرهای فضایی

سازنده گی ماست شهکا رزما نیم

 خواهنده  صلحیم  و فاق همگانی

با نیروی کارای  نسلهای جوا نیم

خواهان  و فا قیم  ترقی  وعدا لت

آماده  و کا را وهد فمند  روا  نیم

با وحدت یاریکه رفاه همگا نیست

با صلح عجین گشته پابند  برآنیم 

پیروز بود جنبش  کا ریگر  دنیا 

خواهان رفاه ی همه هموطنا نیم 

عبدالوکیل کوچی