هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

«
»

له تور ليسته د نومونو ويستل او ننويستل

ملا هیبت په تور ليست کې شاملول؛ ګټه که تاوان؟

په داسې حال کې چې د ملګرو ملتونو د امنيت شورا د بندیزو د کمیټې غړي؛ له تور ليست څخه د اسلامي حزب د رهبرۍ د نومونو د ليرې کولو د بحث لپاره کابل ته راغلي دي؛ ولسمشر غني وایي، چې د وسله والو طالبانو مشر ملا هبت الله باید د ملګرو ملتونو په تور لیست کې شامل شي. غني د ملګرو ملتونو د بندیزو د کمیټې له غړو سره په کابل کې د لیدنې پر مهال، د ملګرو ملتونو له امنیت شورا غوښتنه کړې، چې د وسله والو طالبانو مشر ملا هبت الله نوم دې د ملګرو ملتونو په تور لیست کې شامل کړي. دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو یاد پلاوی د افغان حکومت د يو بلې پخوانۍ مخالفې وسله والې ډلې (اسلامي حزب) رهبر ګلبدين حکمتيار د تور ليست څخه د ويستلو د بحث لپاره کابل ته راغلی دی. د انجينر ګلبدين حکمتيار په مشرۍ د اسلامي حزب او افغان حکومت تر منځ د سولې هوکړه ليک د تلې په اتمه د ولسمشر محمد اشرف غني او د اسلامی حزب د مشر ګلبدین حکمتیار له لوري له اوږدو خبرو وروسته لاسلیک شوه. د دې موافقې پر اساس د افغانستان حکومت باید له ملګروملتو او امریکا وغواړي چې د حکمتیار نوم له تور لیسته وباسي.

اوس پوښتنه دا ده چې د ملګرو ملتونو د امنيت شورا له تور ليست نه د انجينر ګلبدين حکمتيار نوم ايستل او د وسله والو طالبانو د مشر ملا هیبت نوم داخلول به په اوږد مهال کې د افغان سولې په پروسې کوم اغيز ولري؟

د حکمتيار نوم ايستل

که په افغانستان کې د اسلامي حزب مخينې ته وګورو نو دغه حزب له افغان حکومتونو سره کابو د څلويښت کلنې جګړې او مخالف سابقه لري. په دغو څلويښتو کلونو کې اسلامي حزب له هر افغان حکومت سره مخالفت کړی دی خو بلاخره اوسنی حکومت او ولسمشر غني په دې وتوانيد چې د دغې ډلې رضايت خپل کړي او سوله ورسره وکړي. که همدغه سوله ډير ليرې نه فقط څو کاله وړاندې له ډاکټر نجيب الله سره هم لاسليک شوی وای نو په ډاډ سره وایم چې د افغانستان حالت به له اوسني حالت څو چنده غوره و. خو خير اوس هم اوبه له ورخ نه تيرې نه دي او اوس هم له اسلامي حزب سره د سولې تړون لاسليکول او د ملګرو ملتونو له تور ليست نه د حکمتيار نوم ايستل د افغاني سولې پر لور لوی ګام دی. له تور ليست نه د حکمتيار نوم ايستل په اوس وخت کې له افغان سولې پروسې سره ډیره مرسته کولی شي. له يوې خوا به افغان حکومت د يوې مخالفې وسله والې ډلې له مخالفت نه خلاص شي او له بلې خوا به وسله وال مخالفان په بین الافغاني سولې خبرو باور زيات کړي. هغوی به په دې ډاډه شي حکومت او نړيواله ټولنه په افغانستان کې سولې ته ژمنه ده او بايد چې دوی هم له حکومت سره له مخالفته لاس په سر شي.

د ملا هیبت نوم شاملول

په اوسني وخت کې که د وسله والو طالبان د مشر ملا هیبت الله نوم د ملګرو ملتونو د امنيت شورا په تور ليست کې شاملول؛ د افغان حکومت له لوري وسله والو طالبانو ته يوازې يو ګواښ او اخطار په توګه وي نو ګټور تماميدای شي. ځکه ويل کيږي ملا هيبت هغه څوک دی چې د آی ايس آی او حقانې شبکې تر مستقيم اغيز لاندې دی او د هغوی په لارښوونه په افغانستان کې ترهګريز اعمال ترسره کوي. که افغان دولت اوس د يو ګواښ او اخطار په ډول ملا هيبت ته وايي که له افغان دولت سره د سولې مذاکرو ته حاضر نه شي او د آی ايس آی له اسارته ځان خلاص نه کړي نو نوم به يې د دايم لپاره په تور ليست کې شامل شي. دا به ملا هيبت اړ کړي د خپل اينده لپاره فکر وکړي او له آی ايس آی پټ په مرموز ډول له افغان حکومت سره خبرې پیل کړي. خو که په تور ليست کې د ملا هيبت نوم شاملول په قصدي توګه وي نو افغان سولې پروسې ته يې له ګټې زيان ډیر دی.

په تور ليست کې د ملا هيبت په نوم شاملولو سره د افغانستان جګړه نوی رنګ واخلي او وسله وال طالب به بيا ډاډه شي چې ګويا افغان دولت او نړيواله ټولنه په افغانستان کې سولې ته ژمن نه دي. فلهذا وسله وال به د سولې له پروسې ناهيلي شي او جنګ ته به لا هم مخه کړي. اوس وخت کې مونږ سولې ته اړتيا لرو او ولس د هر هغه اقدام هرکلی کوي چې د سرتاسري سولې سبب کيږي؛ نه د هغه اقدام چې په هيواد کې د جګړې د ګرميدو سبب شي.

لیکنه : خوشحال آصفي