بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده…

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه…

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ…

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو…

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما…

اولادی مبارزِ وطن!

امین الله مفکر امینی                    2026-13-04! بــی بنیاد میگردد پایه های ظلم وستـــم…

بلز پاسکال

هغه فرانسوی فیلسوف، اختراع کونکی، ریاضی پوه، فزیک پوه، الهیات…

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از…

افغانستان در آجندای مذاکرات اسلام آباد

عبدالصمد ازهر                …

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت نشر شد 

رنه ډکارت

دی د پنځلسمې پېړۍ یو فرانسوي فیلسوف، ریاضی پوه، فزیک…

ماکسیم گورکی

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده‌ی کلاسیک ادبیات روسیه و شوروی، نویسنده‌ی برجسته‌ی…

جنگ‌های ژئوپلیتیک و فروپاشی عقلانیت سیاسی در جهان معاصر

نویسنده: مهرالدین مشید فاجعهٔ فکری و سیاسی در پرتو منطق ساختاری…

«
»

لابراتوار حکومت سازی

محمدولی

تو چو ان کوزه گر بالهوسی
که به هر روز کند کوزه بسی
خوب چون سازد واماده کند
به زمین کوبد ودر هم شکند

خارجی های دور ونزدیک ، افغانستان را به لابراتوار حکومت سازی مبدل کرده اند.تحت حمایت امریکا ومتحدین جهانی ومنطقوی اش طی حدود چهل سال اخیر هشت حکومت اسلامی در افغانستان بکار انداخته شده است ( حکومت اسلامی اغای مجددی در پشاور که خود وکابینه اش با پاسپورت های پاکستانی بنام حکومت اسلامی افغانستان به خارج سفر میکردند ، حکومت عبوری دوماهه ساخته شده در گورنر هاوس پشاور اغای مجددی بعد از ورود انها به کابل ، وبه ادامه فیصله گورنر هاوس زیر نظر نواز شریف حکومت اسلامی سه ماهه اغای ربانی که بزور جنگ پنج سال ادامه داد، حکومت امارت اسلامی طالبان ،حکومت موقت اغای کرزی در کنفرانس بن ،حکومت بعد ازلویه جرگه آغای کرزی ،دودور حکومت به اصطلاح انتخابی اش وتاکنون حکومت به اصطلاح وحدت ملی. یعنی در هر پنج سال یک حکومت ) .
هر هشت نوع حکومت یک تجربه تاریخی نا کام برای افغانستان بوده است زیرا موازی با تشکیل انها اپوزیسیونهای مسلح نیز شکل داده شده جنگ ویرانگر بنام جهاد ادامه یافته است .
هر هشت نوع حکومت برای این کشور نا میمون بوده ،برزخم های مردم نمک پاشیده واز کشته پشته ها ساخته ، فساد بر پا کرده وباعث نفاق ملی شده است.
اخیرآ در صفحات مجازی زمزمه های مبنی بر ایجاد حکومت موقت دیگری به نشر میرسد که گویا در شهر کابل در خارج از چوکات حکومت موجود رای زنی وتصمیم گیری جریان داردتا درلویه جرگه مشورتی حاکمیت در مجموع ساقط شودوحکومت موقت تاسیس گردد،اما لویه جرگه مشورتی صلاحیت چنین تصمیم گیری کلان را ندارد،فیصله هایش قانونی نبوده صرف جنبه مشورتی میداشته باشد. انطرف دردوحه زیر نظارت خلیلزاد بحث با طالبان در عدم حضور حکومت افغانستان پیش میرود واخرین گذارشها حاکی از ان است که طالبان حاضر نیستند بادولت افغانستان داخل مذاکره شوند اما در مورد سر نوشت مردم وکشور با خارجی ها به بحث میپردازند.
اینها همه از بی کفایتی سردمداران حاکمیت موجود که با تکبر وغرورنتوانستند ادعاهای اجماع ملی ، منطقوی وجهانی را به نفع دولت شکل دهند، کشمکش های قدرت میان رئیس جمهور لجوج ویکه تاز ورئیس اجرائیه غیر مسئول وواجب الامتیاز ،حرکت های چند پهلوی جهادی های زورگو ومنفعتجو ناشی میشود.
درداخل کشور دو شاخ کبر وغرور حکمتیار وعطا محمد نور طی مصاحبه هایشان به حیث مبلغین ودستیاران طالبان وحامیان بین المللی ومنطقوی شان متفقآ با ابراز کلمات متفاوت معانی واحدی رادر خورد مطبوعات ومردم میدهندوبا طالبان ،امریکا وپاکستان همسو وهم صدا سخن میسرایند.
سوال این است که چرا چرخ سیاست وسیاست بازان در یک حرکت مخالف نسبت به چند ماه قبل سرچپه در حرکت انداخته شده است؟
ازسال ۲۰۱۷ دولت مدعی مذاکره با طالبان بود وباری گفته میشد که مشاور امنیت ملی (اتمر) تقریبآ هر ماه یکبار با طالبان بازدید وگفتگو میکند . انوقت سیاست بازان ،سود جویان وفرصت طلبان این عمل را نکوهش کرده ابراز تشوزش مینمودند که مذاکره وگفتگو با طالبان خود محوری ونوعی فاشیسم تباری است ،خونهای ریخته شده وویرانی های به میان امده را برائت استدلال شان قرار میدادند ومیگفتند کسی حق عفو جنایتکاران وتروریستان را ندارد.
چرا طالبان دران زمان با مشاور امنیت ملی ورئیس استخبارات دولت حاضر به دیالوگ میشدند اما حالا اصل عدم مشروعیت دولت را بهانه قرار میدهند؟
سکان داران خارجی دولت ، احزاب جهادی وطالبان بحیث چرخانندگان عقب پرده همه پروسه هاراتحت نظر دارند وشکل میدهند . اختیار واراده دولت ، طالب ، مجاهد وشخصیتهای خود ساخته سیاسی نما در قومانده مراکز بیرونی سمتدهی امور افغانستان مستحیل بوده ازین جهت برطبق هدایت ان مراجع سیر وحرکت میکنند.
همانطوریکه میان طالبان نفاق وجوددارد جانب دولت وگروه های سیاسی شریک در قدرت یا خارج از قدرت نیز به این منجلاب در غلطانیده شده اند. نه نفاق طالب ونه نفاق جانب دولت هیچکدام به سود صلح نمیباشد. چون اراده به همین وضع وجوددارد جانبین توان فراغت ازانرا در خود نمی بینند.
اگر طرفین جنگ(قدرت وقدرت طلبان) افغان هستند ودر اختیار خود میباشند باید موجودیت افغانستان را بالاتر از منافع خود وقومانده بیرونی ها بدانند ، ازتکرار حکومت سازی که باز اپوزیسیون مسلح دیگری را درقبال داشته وجنگ ادامه می یابد خودداری ورزند ،به معیار های قانون اساسی ارج دهند،با کلمات بازی نکنند واز قهرمان سازی خود که شخصیت های خود ساخته وصغیر کبیری بیش نیستند بگذرند،به خدا مردم از ایشان متنفر اند اماتاب وتوان زورگوئی وزور ورزی را ندارند تادر برابر زور عکس العمل بالمثل نشان بدهند.
اگر هردو طرف در اختیار خویش اند ودرنظر وعمل صادق اند، پس از گذشت ۱۸ سال دیگر از توحش بگذرند،به قانون حرمت گذارند وبرطبق ان عمل کنند.
اگر انتخابات ریاست جمهوری سالم ودور از تقلب برگزار شود ویک حکومت مشروع بدون دیکته ومداخله امریکا تشکیل شود بهانه طالبان در مورد مشروعیت این دولت مرفوع نمیگردد؟
اگر حداقل حس وطنپرستی ومردم اندیشی نزد اینها وجودداشته باشد باید از موضع لجاجت ،نفاق وخود خواهی بگذرند وبا یک صف واحد دور از سنجش منفعتی وعاری از موضعگیری های قومی وتباری بسوی انتخابات شفاف گام بردارند تا مشروعیت وقانونیت برقرار شده از ادعای رسیدن طالبان به قدرت ازطریق زور بعداز خروج قوای خارجی وسقوط حاکمیت جلو بگیرند وبه دلهره های مردم نقطه پایان بگذارند.
بخاطر داشته باشند که حکومت سازی واپوزیسیون مسلح تراشی خلاف منافع ومصالح مردم است هرکه براین مسیر حرکت کند دربرابر تاریخ کشور چنانکه شرمنده اند شرمنده باقی خواند ماند.