زبرځواکونه څنګه په نورو هېوادونو خپل نفوذ ساتي؟

ليکنه: حميدالله بسيا په ساده ډول زبرځواک  يا سوپر پاور  Superpower…

افغانستان در مدار واگرایی؛ تراژیدی‌های اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای

نویسنده: مهرالدین مشید با ادعا های فراتر از « پنج چاریک»…

آیا طالبان دروغ می گویند یا وزارت خارجه ی روسیه؟ …

  نوشته ی : اسماعیل فروغی       بتاریخ بیست و سوم…

د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

«
»

قیچی های مودب !

بنا به گفته مقام‌های ایالات متحده، ارتش این کشور اقدام به پرتاب ده‌ها موشک کروز به پایگاه هوایی در خاک سوریه کرده‌است. این حمله اندکی پس از انتشار گزارش‌ها در مورد حمله شیمیایی به خان‌شیخون صورت می‌گیرد…..

آنچه که امروز در سوریه میگذرد استمرار همان سناریوی 6 سال پیش است . جنگ سوریه از ابتدا توسط غرب سازماندهی و اجرا شده و میشود . از همان زمان که به قول خودشان پازل جنگ را هم چیده بودند تا مثل قذافی کار را سریع تمام کنند. با قبول مسیر مذاکره از طرف حکومت اسلامی ایران این بازی خون به شکل دیگری طراحی و ادامه دارد . مهم نیست حمله شیمیایی کار کیست ، حمله هوایی آمریکا به پایگاه سوریه خواب است یا بد ، روسیه چه غلطی میکند ، مدافعان حرم چه جوری و به کی کون میدن …. کشته ها و کودکان و خرابی ها و تمامی جنگ سوریه از ابتدا تا انتها مسئولییتش با غرب است . تجربه ثابت کرده هراتفاقی حامل یک پیام سیاسی در سطح جهانی است . اسد دیکتاتور است، از صدام و قذافی بدتر است…ولی ادامه این جنگ فقط با لجستیک غرب ( دولت آمریکا ) عملی است. دولت آمریکا از زمان ورود رسمی به خاورمیانه تا همیشه مسئولییت فجایع به نامش ثبت میشود !

 

………………………………….

 

سالها پیش که رسیده بودم به فصل خواندن و نوشتن….ابتدا خیلی ها استقبال و تشویق کردند ! به به به ، چه سری ، چه دمی ، چه نوکی….ما هم خوشمان آمد که عجب ملت با فرهنگی داریم….

 

مدتی گذشت و به آرامی پیشنهاداتی رسید مبنی بر اینکه : الان نکن ، بعدا بکن ، اون کلمه رو حذف کن ، اون جمله روعوض کن ، مواظب اون سوراخ باش ، موقع نوشتن حتما پشمای زیر بغلت زده باشه….ما هم همه را میخواندیم و کار خودمان را ادامه میدادیم….

 

مدتی بعد پیام آمد که : البته قلم خوبی داری ، ما هم اهل سانسور نیستیم ولی نوشته های شما را معذوریم منتشر کنیم….بازم گفتم چه ملت با فرهنگی داریم ، فرهنگ سانسور و خود سانسوری….فرهنگی که محصول استمرار دیکتاتوری طی حداقل یک قرن است و این ژن معیوب فرهنگی عجیب نیست . فقط از ذهنم گذشت جناب رهبر عقیدتی که بچه غولی هستند برای خودشان ، زدیم زیرمیزش، بقیه جوجه های ریقو که اندازه “قلاده زدن” نیستند !

 

مشکلات فرهنگی راست و میانه و چپ ….ندارد . همان زمانها یک فعال ” چپ ” لیستی فرستاد و نوشت برای نجات “یه چیزی” امضاء کن . ما هم برای نجات یه چیزی امضاء کردیم . چند روز بعد که لیست نهایی منتشر شد اسم من نبود…برایش نوشتم شما خودت اول فرستادی و چرا حذف کردی ؟ دفعه بعد دقت کن که که اسم من در بازار بورس مشکلی پیش نیاره ! جواب نداد .

 


تجربه کردم که آدمها عموما به 2 دسته تقسیم میشوند . گروه اول کسانی که از یک متن ادبی با هنری و سیاسی …. با اولین واژه غیرمتعارف رم میکنند و کل مطلب قیچی میشود و اگر دستشان برسد ازکل زندگی قیچی ات میکنند .

 


گروه دوم کسانی هستند که متن را میخوانند و دنبال محتوا یا حرف اصلی آن هستند … از واژه های غیر متعارف رم نمیکنند یا برایشان جنبه طنز دارد و یا اصلا نمیبینند … هر دو گروه حق انتخاب دارند . گروه اول همان اکثریت هستند .اکثریت غیرتمدار ، مودب ، قاطبه…. که مشتی ماموتهای سیاسی هم به همین بخش تعلق دارد ، ریشه و معنی استعاره ای کلمه ” قاطبه ” را کامل میداند و تلفظ میکند ، ولی از کلمه غیر متعارف چندشش میشود . عوام مودب هم از صحنه اعدام در معابر عمومی لذت میبرد . ازشبی 200 اعدام در دهه خونین 1360 و اختلاسهای میلیاردی روزانه غیرتش جوش نمیآید …. ولی کلمه را مثل خرچنگ میبیند !

 


تولد و آغاز اخلاق انسانی ، در گرو خوردن مهر پایان انواع تعصبات است ….

 

اسماعیل هوشیار