سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

قیچی های مودب !

بنا به گفته مقام‌های ایالات متحده، ارتش این کشور اقدام به پرتاب ده‌ها موشک کروز به پایگاه هوایی در خاک سوریه کرده‌است. این حمله اندکی پس از انتشار گزارش‌ها در مورد حمله شیمیایی به خان‌شیخون صورت می‌گیرد…..

آنچه که امروز در سوریه میگذرد استمرار همان سناریوی 6 سال پیش است . جنگ سوریه از ابتدا توسط غرب سازماندهی و اجرا شده و میشود . از همان زمان که به قول خودشان پازل جنگ را هم چیده بودند تا مثل قذافی کار را سریع تمام کنند. با قبول مسیر مذاکره از طرف حکومت اسلامی ایران این بازی خون به شکل دیگری طراحی و ادامه دارد . مهم نیست حمله شیمیایی کار کیست ، حمله هوایی آمریکا به پایگاه سوریه خواب است یا بد ، روسیه چه غلطی میکند ، مدافعان حرم چه جوری و به کی کون میدن …. کشته ها و کودکان و خرابی ها و تمامی جنگ سوریه از ابتدا تا انتها مسئولییتش با غرب است . تجربه ثابت کرده هراتفاقی حامل یک پیام سیاسی در سطح جهانی است . اسد دیکتاتور است، از صدام و قذافی بدتر است…ولی ادامه این جنگ فقط با لجستیک غرب ( دولت آمریکا ) عملی است. دولت آمریکا از زمان ورود رسمی به خاورمیانه تا همیشه مسئولییت فجایع به نامش ثبت میشود !

 

………………………………….

 

سالها پیش که رسیده بودم به فصل خواندن و نوشتن….ابتدا خیلی ها استقبال و تشویق کردند ! به به به ، چه سری ، چه دمی ، چه نوکی….ما هم خوشمان آمد که عجب ملت با فرهنگی داریم….

 

مدتی گذشت و به آرامی پیشنهاداتی رسید مبنی بر اینکه : الان نکن ، بعدا بکن ، اون کلمه رو حذف کن ، اون جمله روعوض کن ، مواظب اون سوراخ باش ، موقع نوشتن حتما پشمای زیر بغلت زده باشه….ما هم همه را میخواندیم و کار خودمان را ادامه میدادیم….

 

مدتی بعد پیام آمد که : البته قلم خوبی داری ، ما هم اهل سانسور نیستیم ولی نوشته های شما را معذوریم منتشر کنیم….بازم گفتم چه ملت با فرهنگی داریم ، فرهنگ سانسور و خود سانسوری….فرهنگی که محصول استمرار دیکتاتوری طی حداقل یک قرن است و این ژن معیوب فرهنگی عجیب نیست . فقط از ذهنم گذشت جناب رهبر عقیدتی که بچه غولی هستند برای خودشان ، زدیم زیرمیزش، بقیه جوجه های ریقو که اندازه “قلاده زدن” نیستند !

 

مشکلات فرهنگی راست و میانه و چپ ….ندارد . همان زمانها یک فعال ” چپ ” لیستی فرستاد و نوشت برای نجات “یه چیزی” امضاء کن . ما هم برای نجات یه چیزی امضاء کردیم . چند روز بعد که لیست نهایی منتشر شد اسم من نبود…برایش نوشتم شما خودت اول فرستادی و چرا حذف کردی ؟ دفعه بعد دقت کن که که اسم من در بازار بورس مشکلی پیش نیاره ! جواب نداد .

 


تجربه کردم که آدمها عموما به 2 دسته تقسیم میشوند . گروه اول کسانی که از یک متن ادبی با هنری و سیاسی …. با اولین واژه غیرمتعارف رم میکنند و کل مطلب قیچی میشود و اگر دستشان برسد ازکل زندگی قیچی ات میکنند .

 


گروه دوم کسانی هستند که متن را میخوانند و دنبال محتوا یا حرف اصلی آن هستند … از واژه های غیر متعارف رم نمیکنند یا برایشان جنبه طنز دارد و یا اصلا نمیبینند … هر دو گروه حق انتخاب دارند . گروه اول همان اکثریت هستند .اکثریت غیرتمدار ، مودب ، قاطبه…. که مشتی ماموتهای سیاسی هم به همین بخش تعلق دارد ، ریشه و معنی استعاره ای کلمه ” قاطبه ” را کامل میداند و تلفظ میکند ، ولی از کلمه غیر متعارف چندشش میشود . عوام مودب هم از صحنه اعدام در معابر عمومی لذت میبرد . ازشبی 200 اعدام در دهه خونین 1360 و اختلاسهای میلیاردی روزانه غیرتش جوش نمیآید …. ولی کلمه را مثل خرچنگ میبیند !

 


تولد و آغاز اخلاق انسانی ، در گرو خوردن مهر پایان انواع تعصبات است ….

 

اسماعیل هوشیار