سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

قدردانی ازاظهارات صریح و بی پرده ی باری جهانی                      

                  یادداشتی از : فروغی           

       اظهارات صریح و بی پرده ی باری جهانی شاعر و نویسنده ی نامدار زبان پشتو ــ سابق وزیر اطلاعات وفرهنگ افغانستان ، که ضمن نامه ی سرگشاده ای به طالبان ارسال نموده وهمه را با رسانه های داخلی و خارجی شریک نموده است ، تکانه ی تازه ایست در روند بازتاب حقایق جاری درکشورما از زبان یک شاعرفرهیخته ی زبان پشتو ــ شاعر سرودملی افغانستان ، شاعری که سرودها و ترانه های بلند مرتبت اش نٌقل مجالس فرهنگی همه علاقمندان و شیفته گان شعر بوده است .

      این اظهارات و موضعگیری صریح آقای باری جهانی که باید درمیان تمام مردم تعمیم بیابد ، می تواند برای همه اندیشمندان ،  هنرمندان و فرهنگیان کشور( شامل تمام زبانها و فرهنگ ها ــ بخصوص هنرمندان و فرهنگیان زبان پشتو ) جرآت آن را بدهد تا قاطعانه و صریح به گروه طالبان نه بگویند و مردم را به عنوان پیش کسوتان اندیشه و فکر، ازحقایق سیاه نظام طالبانی بیشتربا خبر سازند . نه اینکه به بهانه ی اینکه طالبان امنیت آورده اند ، آنان را نجات دهنده گان افغانستان تبلیغ نموده ، همه را به تعامل با تروریستان تشویق نمایند.  

      آقای باری جهانی که خود از ولایت قندهاراست در این نامه ی سرگشاده ، درباره ی نظام تک قومی طالبان و تبعات ویرانگراقدامات آنان برای افغانستان و بخصوص برای قوم پشتون گفته است که : « به دلیل انحصار قدرت توسط طالبان ـ به ویژه طالبان قندهاری ، همه اقوام دیگر افغانستان ، شامل پشتون های غیر قندهاری نسبت به همه پشتون ها بدبین شده اند …»  به نظر باری جهانی،  طالبان حقوق تمام اقوام را پامال کرده و همه پشتون ها تاوان عملکرد طالبان را خواهند داد .

     باری جهانی تأکید می کند که : « نه پشتون ها و نه هیچ قوم دیگری درافغانستان حق انحصار قدرت و محروم کردن و اخراج اقوام دیگر را دارند که مانند پشتون ها از هزاران سال به اینسو دراین سرزمین زنده گی کرده اند …»

      این شاعر شناخته شده و شجاع در نامه و اظهارات خود با تأکید گفته است که « تاریخ ثابت کرده است که به زور می توان قدرت را تصاحب کرد ؛ اما نگهداشتن آن با زور ناممکن است … »

      وزیرسابق اطلاعات و فرهنگ افغانستان با اشاره به شکست های تاریخی اتحاد شوروی سابق در افغانستان ،حکومت مجاهدین ، حکومت اول طالبان ، شکست نیروهای ناتو و امریکا در افغانستان ؛ طالبان را هشدار داده می نویسد که ” رژیم طالبان از فولاد ساخته نشده و این نظام نیز پایدارنمی ماند و فرو می پاشد …”

      او در بخش دیگری از نامه ی خود نوشته است که ” تحصیل کرده های افغانستان در داخل و خارج کشوربه دلیل بستن مکاتب و دانشگاه ها بروی دختران و همچنین ممنوعیت کارزنان مآیوس شده و بر شما خشمگین اند …”

     او بصراحت می نویسد که : « قتل های مرموز هواداران و فرماندهان حکومت پیشین جریان دارد و همه مردم این مسأله را کار شما ( طالبان ) می دانند .»

    آقای جهانی دربخش دیگری می نویسد که : « قبول دارم که امریکا بسته‌های چهل میلیون دالری را برای شما (طالبان ) ارسال می‌کند اما این بسته‌های پول نیز تا روز قیامت دوام نمی‌آورد. ایالات متحده که با حکومت‌های حامد کرزی و اشرف غنی وفا نکرد،  با شما هم وفا نخواهد کرد …  روزی نه امریکا و نه بسته‌های دالری آن خواهد بود بلکه طالبان و این مردم خشمگین، تنها خواهند بود …»

      آقای جهانی گفته است : « همانطورکه طالبان تانک ها و هاموی های امریکایی را با موتر سیکلت گرفتند ، مردم ناراضی افغانستان هم با دست خالی قدرت و موترسیکلت را خواهند گرفت …»

      باری جهانی شاعر سرودملی افغانستان گفته است : « جهان نظر خوب نسبت به طالبان ندارد و افغانهای مقیم خارج به دلیل اعمال طالبان از نام پشتون خجالت می کشند … » به باوراو ”  سازمان ملل با همه سیاستهای طلبان مخالف است و هیچ کشوری درجهان حتا پاکستان این گروه را به رسمیت نشناخته است …”

      باری جهانی شاعر فرهیخته و نامدار زبان پشتو درپایانِ نامه ی سرگشاده به طالبان ، به جرأت و با وضاحت نوشته است که : « نشئه ی قدرت چشمان طالبان را کور و گوشهای شان را کر کرده است … وضعیت کنونی دوام نخواهد آورد . مقابله با همه اقوام غیر پشتون ، پشتون های روشنفکر و تمام جهان تا قیامت ممکن نیست … ».