دولت و خدمت!

دولت به انگلیسی State و به فرانسوی Etate  و یا…

عید در غربت

 عید طرب با لب خندان کجاست  میله به آن قرغه و…

چه قیامت برپا کرده طالب!

امین الله مفکر امینی      2024-04-06! چــه قیامت برپــا کرده اند طالــــب درمیــــهــنِ…

Afghanistan

Geopolitics of Afghanistan – Part I By: Saber Azam [*] Introduction: Afghanistan has…

بازگشت عنتر

شاعر: ا-ایران احمدی، بازامدی تا سلطه بر ایران کنی انچه‌باقی مانده را…

آسایشگاه

"آسایشگاه" نام جدیدترین اثر "سامان فلاحی" (سامو) دوست شاعر و…

صابر صدیق

استاد "صابر صدیق" (به کُردی: سابیر سدیق) شاعر کُرد عراقی‌ست. نمونه‌ی…

شعر فوق‌العاده زیبای «سیب» و نظر سه شاعر!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmaiul.com  وقت شعری و مطلبی و حرفی تازه و از…

رقابت کشور های منطقه و جهان و به حاشیه رفتن…

نویسنده: مهرالدین مشید قلاده داران تروریستان جهان؛ محور رقابت های کشور…

[کورد یەکیگە] 

کۆساڵان بەفر دەباڕیدو  ئەمن لە قۆچان ساردم دەبێ  ئەمن هاتنەگرین ئەبم  سیروان لەمالەم…

مضحکه ی تحت تعقیب بودن سراج الدین حقانی

             نوشته ی : اسماعیل فروغی   سفر پنجم…

جوانمرگی گرامشی؛ مبارز ایتالیایی، در زندان

Antonio Gramaschi (1891-1937) آرام بختیاری گرامشی؛ کمونیست ایتالیایی، خالق دفترهای زندان. آنتونیو-گرامشی (1937-1891م)…

جهان زیستی در بستر جهانی شدن جهان

جهان زیستی فرد٬ مجموعه خصایص و طرز فکری فردی وی…

تافگە صابر

خانم "تافگە صابر" (به کُردی: تاڤگە سابیر)، شاعر، نویسنده، سازنده‌ی…

چه کسانی جهان را اداره می کند؛ قدرت های واقعی…

نویسنده: مهرالدین مشید اداره کننده گان اصلی جهان قدرت های واقعی…

به بهانهٔ روزجهانی عدالت 

نگارشی از سخی صمیم.  ***  نظریات و افکار این قلم انفرادی ومنحصر…

دوحه محور توطیه های خوش خط و خال برضد مردم…

نویسنده: مهرالدین مشید نشست های بین المللی و نبود اراده ی…

آیا جوبایدن درست گفته است ؟   

                             نوشته ی : اسماعیل فروغی         معلوم نیست چه دلایل و شواهدی…

د غبرګولي، اتمه،‌ د پښتو خوږه ژبه، د ورځې په…

لیکونکۍ: محمدعثمان نجیب ژبه،‌ او مورنۍ ژبه، د څښټن تعالیٰ له…

دفاع از جمهوریت یعنی دفاع از خون هزاران سرباز و…

نویسنده: مهرالدین مشید دفاع از جمهوریت به معنای دفاع از ارزش…

«
»

عمق فاجعه ، وراه حل !

ماه مبارک رمضان برای شما هموطنان با دیانت مبارک باد، اطاعات وعبادات شما قبول درگاه خداوندی گردد. 

رو شنفکری افغان  در دهه دموکراسی به کج راهه رفت ،پس از ۱۹۷۰ از خود بیگانه  و به دیگران وابسته شد ، در تقابل جنگ سرد و تهاجم شوروی و مداخلات غرب مسموم  گردید و در پسا  شوروی نتوانست به اصل تاریخ جامعه خود رجوع کند و رهایی یابد ، بل مصروف میزان  خطا و اشتباهات من وتو   ومصروف  تصفیه حساب رهبر و یا مکتب ، شرق وبا غرب گردید و پس از یک دهه  انجماد فکری در دوران اشغال غرب به خود نیامد خود و وظابف وطنی وملی را باز شناسی نکرد ، از تجارب گذشته درس نگرفت و راه باز نتوانست .

  دانشمند اروپایی گفته بود : در آسیا  شرایط اقلیمی ، جغرافیایی و محیطی برای مردم افغان چنان سجایای بخشیده است که مبالغه در مورد آن ممکن نیست( ف – ا ) تجربه تاریخی نشان داد که رو شنفکر افغان و حتی  اشفالگران جهانی نیر این مردم وسجایای آنها را نشناخته بودند   . پس به حق داکتر روغ تاکید میکند که باید به صد سال عقب رفت و مشروطه نو را آغاز نهاد ، جناب میر عبدالواحد سادات عنوانی حکومت دیفکتوی طالبان بمنظور تحقق قانون و جلوگیری ار اعمال غیر قانونی در فرا خوان انجمن حقوق دانان اروپا مینویسد : هر گاه به استمرارقانون اساسی قبلی ملاحظات و جود دارد، قانون اساسی۱۳۴۳شمسی را با تعطیل بعضی فصول و احکام نافذ نمایند ) از دید این قلم چون  در گذشته با ساده اندیشی ونادیده گرفتن شرایط عینی جامعه  رو شنفکری  افغانی مرتکب اشتباهات جبران ناپزیر گردید ، حال باید از سر اتمام حجت نمايید .

 به گفته داکتر طلا پامیر : در افغانستان زمان اعلیضرت محمد ظاهر شاه انتظام کشور براساس اسلام استوار بود و پادشاه ممثل اراده‌‌ خداوندی و ملا و ملک اجرا کننده احکام پادشاه بودند. بلی  تغییراتی که زیر تاثیر جنگ سرد در کشور ما بوقوع پیوست ما را از ما بیگانه ساخت و شالوده نظام سنتی سخت جان را واژگون ساخت ،افغانستان را واژگون ساخت ، در زمان محمد ظاهر ظاه سنت ومدرنیته با هم  در فضای آشتی در حرکت بودند و پهلوی هم به پیش میرفتند و کشور قدم بقدم راه ترقی می پیمود، لطفآ گذشته را  با تمام زوایای آن در عرصه فرهنگی( هنر ، موسیقی ،سینما  ووو )،در عرصه  اجتماعی (آزادی زنان در کار و تحصیل ، اجرای مراسم ملی و تاریخی و وو)  در عرصه سیاسی (آزادی فعالیت سیاسی و اجتماعات مدنی وروزنامه ها ) ، اقتصادی فهرست بزرگی از پیشرفتها و جود دارد  ، همه ای اینها را بیاد بیاورید، در عرصه مناسبات خارجی افغانستان جایگاه با اعتبار خود را  در منطقه و مناسبات بین المللی احراز کرده بود و اما رو شنفکران افغان شرقی و یا غربی و یا اسلامی همه درسرآب  ، شهر آفتاب میجستیم و باید اعتراف کنیم که مرتکب اشتباه وخطای تاریخی گردیدیم چپ نو پا در خواب مدینه فاضله از مردم دهات و منبر فاصله گرفت  به شهر مصروف گردید .و با کلیشه گرایی و شعار های دور از واقعیت های سر سخت جامعه ،دیگران را به ستایش گرفت !  اینکه قدرتهای آمپریال و متعارض طی این زمان با ما چه مظالم را انجام دادند به همه ای جهانیان واضح است ، هر کشور برای منافع ملی خودش تلاش میکند وحتی در عصر کنونی برایشان اخلاق انسانی و بشری مطرح نیست .

اما در یک کلام این ما بودیم که خود و جامعه خود را نشناختیم و زیر بار بیگانه خانه خود را و یران کردیم ، قوم گرایی، زبانی گرایی ، بد گمانی تعصب آمیز رهبران و کار شکنی نخبگان ، ما را به اینجا کشاند . اکنون به گفته جناب یا سیبن بیدار: تا که کله ها را یکجا  و  فکر واحد و نو  با واقعیت گرایی ایجاد نکنیم و  از گذشته رهایی نیابیم ره بجایی نمیبریم هنر مند جوان فرید صمیم در برنامه تلویزین وطن مورخ ۲۸مارچ گفت : ( باید از بحران برون گردیم ، از گینه وعداوت و از پراگندگی راهایی یابیم و پایگاه قوی ایجاد کنیم ) هنر مند جوان حفیظ منصور بخش گفت : (حرکتی که از میان مردم برنخواسته و حمایت مردم را نداشته باشد پایدار نیست ).پس باید از آشفتگیهای فکری رهایی یافت  ودانست که  اکثریت مردم در قریه وده زندگی میکنند، پس باید عقاید و حمایت آنها را حرمت گذاشت  و برای وطن مشترک وبر اساس ارزشهای اسلامی !و ملی ! حرکت کلان ملی را  آغاز کرد که همه اقشار جامعه خود را درآن بیابند و بدور بنیاد های فکری و عنعنوی ملی جمع گردند، مشروعیت بر دو اصل اسلامی و ملی در کشور میتواند راه باز کند . پس فرصت را نباید از دست داد و برای اهداف فوق  باید به انسجام نیرو ها و  اجماع ملی  پرداخت .

یک ملاحظه دیگر این هم مهم است که در لحظه کنونی چرخشهای در حال  وقوع در تعاملات و موازنه  بین المللی و منطقوی را باید از نظر دور نداشت و در تمامی حرکتها منافع ملی و جایگاه ملی  افغانستان باید متصور باشد . 

جمشید پایمرد

۲۹/۰۳.۲۰۲۲