دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

«
»

  عاشورا نمادی از پيروزي روشنی برظلمت

                                                    محمد عوض نبی زاده      

هرچند مبارزه میان حق و باطل از آغاز خلقت انسان وجود داشته و این دو در ادوار مختلف تاریخ در برابر هم و برای زدودن و نابود ی یکدیگر تلاش نموده  است یا به عبارت دیگر مبارزه میان نیروی شیطانی و نیروی الهی در وجود هر انسان جریان دارد و هردو برای سرکوب یکدیگر بصورت مداوم مجادله می نمایند، در این مجادله کسانی پیروز می شوند که نیروی انسانی اش بتواند، نیروی شیطانی اش را مغلوب و مقهور خود گرداند و بر هوای نفسانی اش غالب آید، همانطوریکه رسول خدا حضرت محمد (ص) برای دین مبین اسلام  زحمات زیادی را متقبل شد، وحضرت ابراهیم خلیل حاضر گردید که بخاطر اطاعت از اوامر خدای عزوجل، جگرگوشه اش اسماعیل را به قربانگاه ببرد و کارد بر گلویش بگذارد حتی نگاه های معصومانه فرزندش، هیچ گونه خللی بر عزم اش وارد ننماید. لذا امام حسین (ع) نیزخود را قربانی کرد تا به  جامعه  بشری بیاموزد که باید انسانی زیست و وجدان انسانی را در خود تقویت نمایند، برادر گونه ، در برابر تعدی و تجاوز مبارزه و نگذارند تا ارزش های انسانی ویران گردد.

ایجاد نهضت عاشورا، نه تنها باعث احیای دین و ترویج سنّت نبوی شد بلکه با ارزش دادن به مفاهیمی چون آزادی و عدالت را عینیت بخشید و برای جهانیان تعلیم داد که چگونه در برابر سلطه و ظلم ایستادگی کنند از این‌رو، این نهضت وجهه جهانی پیدا کرده و منشاء حرکت های آزادی‌بخش در جوامع بشری قرار می‌گیرد.حسین بن علی با مایه‌گذاشتن جانش به آزادی و مقدسات انسانی حیات تازه داد و طاغوت و ظالم را تحریم نمودو درخت صفا و صمیمیت، عدالت و محبّت و آزادمنشی را به گل نشانیدو بنیان ظلم و جنایت و نفاق و قساوت رااز هم پاشید. او گفت ای انسان! تو آزاد آفریده شدی و نباید زندگی اسارت و بردگی را که برخلاف خلقت توست، اختیار کنی و اگر ظالمین و جنایت کاران تاریخ زندگی را بر تو تنگ و تلخ سازد باید به مکتب ایثار پناه ببری  وبرای آزادی ات جانفشانی نمایی چون زندگی دنیا همچون ابر بهاری می‌گذرد و بهار عمر همچون یک روزی به پایان می‌رسد و نباید در این حالت، تن به ذلت داد و زندگی ننگ اور را همچون بردگان پذیرفت، بلکه فریاد درآورده واز جان و مال مایه بگذا رو تا آخرین رمق حیات در راه احیای زندگی با شرافت مبارزه نمائید.

تبعیض و بی عدالتی صرف  منشا دینی ندارد که حتی غیرمسمانان  نیز از قیام  امام حسین (ع)   برضد  بیعدالتی  الهام گرفتند  چنانچه مها تماگاندی (رهبر فقید هند) میگفت: من زندگی امام حسین (ع) ، را به دقّت خواندم وبر من روشن شدكه اگر هندوستان بخواهد پیروز گردد، باید از سرمشق اوپیروی كند ، اگر بخواهیم هند را نجات دهیم، باید همان راهی را بپیماییم كه حسین بن علی پیمود.از انجائیکه تاریخ انقلاب ها  در جهان ده ها و صدها انقلاب، قیام و اعتراض ودیگرحوادث را در خود جای داده است، اما بنابر بعضی  ازروایات در جهان خاکی ما وقایع  تاریخی مهم وتابناکی درروز عاشورا رخ داده که می توان ازوقوع حوادث ذیل در این روزتذکر داد:خلقت حضرت جبرئیل، حضرت میکاییل، حضرت اسرافیل، حضرت آدم و حوّا ، عرش و کرسی، لوح و قلم ، آسمان و زمین؛ کوه و جنّت در روز عاشورا اتفاق افتاده است و هم چنین خداوند (ج )- توبه حضرت آدم را قبول وحضرت ادریس را به (بهشت) داخل و کشتی حضرت نوح رابر روی کوه جودی قرارداد و حضرت ابراهیم در این روز به دنیا آمد و او را از آتش نمرود نجات  وتوبه حضرت داود را قبول وحضرت عیسی در این روز به دنیا آمدو او را به بهشت داخل وحضرت موسی را از دریا نجات و فرعون و همراهانش را در دریا غرق کرد. حضرت یونس را از شکم ماهی نجات وملک حضرت سلیمان را باز گردانید. دیدارحضرت یعقوب با حضرت یوسف وشفا یافتن حضرت ایّوب ازبیماری وازدواج پیغمبر خدا حضرت محمد مصطفی( ص )با بی بی خدیجه .

وبا الاخره شهادت سید الشهداء حضرت امام حسین (ع) درروز عاشورا  ،که او با راه اندازی نهضت کربلا انسانیت را به نهضتی فرا می خواند که اساس آن آزادی، عدالت و شرافت است، حضرت امام حسین (ع)  در قیام خونین کربلا  می خواهد تا مردم از ظلم و جور حاکمان زمان، رهایی و عدل و برادری و برابری گسترش یابد و برای تحقق این آرمان والا ، با عشق و ایمان و با کمال شجاعت و شهامت قدم بر می دارد. عاشورا ی حسینی یکی ازرخداد های مهم تاریخ بشری ونمادی برای گروه های عدالت خواه  بوده  است  چون امام حسین (ع) هر گز تسلیم  زور و زرنگردید وقیام او آزادی خواهی و عزت مندی ؛ در برابر زورگویی بود واو میگفت كه مرگ با عزت از زندگی ذلت بار بهتر است.  حضرت امام حسین (ع)  شهید جاوید تاریخ اسلام است كه فریاد عزت، عدالت خواهی ، برابری و آزادگی را سر داد، او آموخت كه در مقابل ظلم و استبداد و خودكامگی مستبكران باید قیام كرد، و فریاد زد و گفت ذلت و خواری از ساحت ما بدور باد و زندگی پیكار در راه عقیده است.قیام او به مسلمانان درس عزت، استقامت، شهامت و آزدگی داداز این رو، مسلمانان باید شهامت و شجاعت حضرت امام حسین (ع)  را سرمشق زندگی خویش قرار دهند، و خود را به اخلاق و خصال نیكوی آن شهید بزرگوار بیارایند و از خود در مقابل ظلم و استبداد یزیدیان و مستكبران زمان، استقامت و پایمردی نشان دهند.

گرچه از قیام امام حسین (ع) و یاران آن حضرت نزدیک به 1400 سال می گذرد اما با گذشت هر روز ابعاد این قیام وسیعتر، درخشان تر و ماندگار تر می شود .ماه محرم ماه شهادت، ماه غلبه نور بر ظلمت، ماه پیروزی حق بر باطل و ماه شکست شمشیر در برابر خون است. محرم ماهی است که درس ایثار و فداکاری را در جهت احیاء مقدسات عالیه انسانی و حفظ  دین آسمانی (اسلام) به جهانیان آموخت.گرچه امام حسین (ع) خود را به رضای حق تسلیم و در مقابل پدیده های منفی دراسلام مبارزه نمود, اما حالا در افغانستان سران احزاب – جنگ سالاران – ارگ نشینان وطالبان و مدعیان حقوق بشر گرفتار کبر و غرور و قدرت طلبی شدندکه همواره شاهد جنگ و جدال بر سر قدرت و ثروت بوده است. تقریبا1435  سال از اولین محرمی که حرام شد گذشت اما هنوز جنگ و خونریزی و فتنه و نفاق و برادرکشی و مسلمان کشی در افغانستان جریان دارد.حالا نذر و نیاز برای امام حسین ، درافغانستان همراه با تبلیغات و خودنمایی و ترفندهای سیاسی مبدل  شد ه است .

برخی از مورخین  با رفتن حضرت «یحیى» بن زید ، نواده امام زین‏‌العابدین (ع) را از عراق به خراسان، حضور شیعیان را در  افغانستان  کنونی می‌داند که ، حضرت یحیى در منطقه ارغوى (بغوى) ولایت سرپل افغانستان به شهادت رسیده است.ولی اکثر مورخان بر این باورند که مردم هزارستان وغور در زمان خلافت امیرالمومنین امام على علیه‏‌السلام مسلمان شده و غرجستان، هزارستان یا هزاره‏‌جات امروزى جزو قلمرو اسلامى گردیده است.شیعیان افغانستان را اکثرا مردم هزاره تشکیل وهزاره‌ها بطور متراکم در مناطق هزاره‌جات مرکزی و همچنین  در تمام ولایات و مناطق دیگر افغانستان  حضور دارند .

در گذشته‌های نه چندان دور مراسم ماه محرم  بیشتر در حسینیه‌ها محدود بود وحالا دسته‌های سینه‌زنی در سطح شهرها به راه می‌افتندومطبوعات افغانستان نیز مراسم دهه اول محرم وروز عاشورا را بسیار بهتر از گذشته پوشش می‌دهند. شیعیان افغانستان، همواره در سایه جهل و تعصب، فشارهای جانکاهی رااز جانب نظامهای استبدادی تحمل نموده اند اما خوشبختانه  در  قانون اساسی جدید، تشیع افغانستان به فقه خود در قضایای مربوط به احوال شخصی، آزاد ومحاکم برای شیعیان‏ احکام مذهب تشیع را ، مطابق به احکام این مذهب حل و فصل میکنند. عمدتا شیعیان افغانستان ازچهار فرقه ی مذهبی – شیعه دوازده امامى، شیعه اسماعیلى،  شیعه های ی اخباری و زیدیه  تشکیل یافته است اما این دو فرق مذهبی اخباری وزیدیه  به مرور زمان در افغانستان روبه انقراض نهاده ند.

                                                      – اول-  ماه –نوامبر -سا ل – 2015- میلادی