شکست بزرگ آمریکا در خاورمیانه. قیمت نفت چگونه خواهد بود؟
دمیتری مینین
(Dmitriy Minin)
ترجمه از: ا. م. شیری
۱۷ دی- جدی ۱۳۹۳
در جبهه های خاورمیانه حوادث ناگواری برای آمریکا روی داد. اکثریت رسانه های غرب بر آنها چشم فرو می بندند. روند حوادث می تواند به تحولات بنیادی در همه اوضاع منطقه منجر شود و باعث افزایش جدید قیمت نفت گردد.
بگزارش تارنمای «دبکافایل»، سایت نزدیک به ضد اطلاعات ارتش اسرائیل، گردان یرموک (گردان شهدای یرموک)، کارآمدترین بخش مخالفان مسلح سوریه مستقر در خاک اردن و نواحی مرزی سوریه، متشکل از ۲۰۰۰ نفر جنگجو با هیئت کامل به «دولت اسلامی» بسرکردگی البغدای پیوست. گردان یرموک ترکیب خاصی دارد. آن را افسران آمریکا، اساسا افسران سازمان سیا، و همچنین مربیان ارتش اسرائیل- تزاهال مطابق بالاترین معیارهای ناتو در مدت دو سال در قلمرو اردن آماده کرده اند. این گردان به تسلیحات سنگین زرهی مسلح شده است. گفته می شود، که همین تیپ از جبهه جنوبی به دمشق حمله خواهد کرد.
گردان یرموک در میان مخالفان مسلح سوریه بیش از همه به غربگرائی شهرت دارد. ائتلاف غرب پس از «جنگ عجیب» با داعش، حالا روی کدام جریان حساب باز خواهد کرد؟ همانطور که تا کنون معلوم است، فرمانده یرموک، مصعب علی غفران، در حدود دو هفته پیش با البغدادی که اخیرا مقر خود را از عراق به شهر رقه در سوریه انتقال داده، مسئله پیوستن به «دولت اسلامی» را مذاکره کرد. سازمانهای اطلاعاتی آمریکا این واقعه را یکی شکستهای بزرگ خود تلقی می کنند.
عواقب آن می تواند چند وجهی باشد:
۱ــ کاملا روشن خواهد شد که گویا آمریکا از «مخالفان دمکرات» سوریه حمایت می کند. معلوم می شود، که فقط مرحله مقدماتی در راه گذار منابع نظامی و انسانی بدست نیروهایی می باشد، که ظاهرا با آمریکا می جنگند.
۲ــ اوضاع در مناطق مرزی سوریه با اسرائیل و سوریه با اردن بطور ناگهانی و بشدت تغییر می کند. در تمام طول آن، داعش به نیروی برتر تبدیل می گردد. بجای حمله به دمشق ممکن است حرکت معکوس برای تقویت گردانهای «دولت اسلامی» در سمت بلندیهای جولان و امان آغاز شود.
۳ــ با جلب توده های میلیونی جوانان اسلامگرای عرب به جنگ مسلحانه، دامنه کلی حرکت «دولت اسلامی» ممکن است به سمت جنوب، به سوی سلاطین نفت خلیج فارس گسترش یابد.
۴ــ نسخه اسلامی «بهار عربی»، اما گریزان از زیر نظارت آمریکا در شرایط جدید، می تواند اردن و کشورهای حوزه خلیج [فارس] را در نوردد.
۵ــ در این حالت قیمت نفت نه تنها به میزان قبلی برمی گردد، حتی در حد قابل ملاحظه ای بر آن تفوق می یابد. اگر مثلا، اسامه بن لادن، رئیس «القاعده» قیمت عادلانه هر بشکه نفت را ۱۴۴ دلار تصور می کرد، البغدادی آن را ۲۴۴ دلار می داند.
آسیب پذیرترین حلقه در مسیر «دولت اسلامی» که آمریکا آن را بر علیه سوریه آماده کرده است، نه سوریه، بلکه، اردن بظاهر آرام خواهد بود. آرامش ظاهری اردن پوشالی است. ۵۵ درصد جمعیت اردن را در واقع فلسطینی های تاکنون محروم از حقوق کامل تشکیل می دهد، که آماده اند از هر نیروی قادر به تغییر شرایط آنها پیروی نمایند. قبایل بدوی و اعقاب کم جمعیت مهاجران از قفقاز شمالی، این مجموعه مشهور به قوم «چرکس» همیشه تکیه گاه سلسله حاکم هاشمی بوده اند. با این حال، وفاداری بدویها نسبت به ملک عبدالله دوم در زمانهای اخیر بشدت متزلزل گشته است. برخی قبایل استان معان بر اساس سریال تلویزیونی پرهیجان آمریکائی مشهور به «ستمگر»، دیگر پرچم سیاه «داعش» را برافراشته اند. برای حفظ خاندان هاشمی فقط وفاداری «چرکسها» کافی بنظر نمی رسد.
کارشناسان عقیده دارند، که تعلق ستوان معاذ الکساسبه، خلبان اف- ۱۶ ساقط شده در ۲۴ دسامبر در آسمان سوریه و اسیر در دست «دولت اسلامی» به قبایل بدوی، بر مواضع آنها تأثیر خواهد گذاشت. پیش بینی می کنند، که البغدادی بجای اعدام خلبان، سعی خواهد کرد که از این اسیر برای متقاعد کردن سران قبایل به جانب خود استفاده نماید.
مکه و مدینه، شهرهای مقدس مسلمانان که در عربستان سعودی واقع هستند، هدف اصلی طرفداران مسلح خلیفه جدید خواهند بود. آیا خاندان آل سعود بدون پشتیبانی نیروی زمینی بزرگ آمریکا در مقابل فشار آنها دوام خواهد آورد؟ در هر صورت، الریاض در مقابل ضرورت هزینه های فوق العاده اضافی برای تقویت امنیت و تأمین وفاداری جمعیت کشور قرار خواهد گرفت. بازی با شاخص کاهش قیمت نفت در چنین شرایطی، ناگزیر به سمت مخالف تغییر خواهد کرد.
شاید، اوباما که بازی را به ولادیمیر پوتین باخته، خیلی زود خود را استاد بزرگ اعلام کرد. در صفحه شطرنج ژئوپلیتیک زمینه زیاد است، و البته، زدوبند از آن هم بیشتر. اضافه بر این، بسیاری از مهره های این صفحه، بر خلاف بازیهای رومیزی در شطرنج، مستقلا حرکت می کنند نه با اراده «استاد بزرگ» بازیگر.
