سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

سوچه خیال او تصور

د مولانا داکتر محمد سعید « سعید افغاني » لیکنه

د هر څه نه اول باید د خیال او تصور هڅی او هیلی پاکی او سوچه شی ؛ ځکه تر څو خپل خیالات او تصورات پاک، سوچه او اداره  نه کړو امکان نه لری چی اصلاحی  په زړه  پوری قدم  پورته شي .

افسوس : زمونږ ماحول که څه هم مونږ نه پریږدی چی خیالات او تصورات د عالي اهدافو په مدار و څرخوو ،  مګر؛  بیاهم  د قوي مبارزانو ، ملي  رهبرانو او سترو شخصیتونو عادت دی چی د هرڅه څخه اول  خپل پاک او عالي  اهداف وټاکی او بیا ورته د رسیدو له امله نقشه او پلان جوړوی ،  او د هغی په مطابق سوچه خیال او تصور کوي او په ممکنه اندازی د کار او عمل په خوا پاڅیږی او اقدام کوي.

ملګرو !!!  په یاد ولری چی  ډیر خلک  له همدغه ځایه ناکامیږی چی  په خیال  او تصور کښی ئی  موضوعات مغشوشه وي .  ټاکلی او کوټلی اهداف ورسره نه وي او یا هغو ته د رسیدوله امله ښه نقشه او پلان  نشی  ترتیبولی.

مونږ  اکثر د تش خیال او وچ  تصور څخه تعبیر کوو او عملي  حساب مو په نظر کښی  نه وي او د تخنیک په تطبیقی  برخه کښی  مو نواقص موجود  وي .

مونږ زیات خوښیږو او هوسیږو چی هدف ته رسیږو او په دغه مسیر او حرکت کښی ډیر څه وایو او په خبرو زور اچوو! خو افسوس چی د دی تریخ حقیقت سره مواجه یو چی د عمل او تطبیق په ساحه  کښی اقلأ  د قدم پورته کولو توان او قدرت هم نه لرو او څه مو دلاسه پوره نه  دی .

مونږ ډیر مهم کیدونکی کارونه نه کوو او راته واړه ښکاری!  حال دا چی واړه کارونه د لویو کارونو د کولو لپاره زمینه برابروي او په تدریجي  ډول کوی شو چی لوړو اهدافو ته هم ځان  ورسوو .

مونږ اکثر د خیال او تصور د نه تزکی او اداری په  آخر د وسواس  سره مخامخ  کیږو او دا وسواس زمونږ  د تشویش  موجب ګرځي ! حال  دا چی  ښه سنجول  وسواس نه مني ، او د تشویش  بوی نه پریږدي .

مونږ په خیال او تصور کښی  د عاجزانو او بیچاره ګانو  سره تمایل  نه لرو !  نو ځکه  ورسره ښه رویه او معامله نه کوو ، حال دا چی د عاجزانو او بیچاره ګانو سره ښه رویه او معامله کول  د ژوند ټولی لانجی او غوټی  حل او خلاصوی او د موفقیت او سعادت یوازنی لیاره  ده .

زمونږ خیال او تصور اکثر په هوا او هوس اتکا لری ! همدا  وجه  ده چی کله بی مورده  او بی موقع تمایلونه لرو  او ناروا هوسونه  هم کوو او که نه چیری زمونږ خیال او تصور په دقت ، تحلیل ، تدبیر او واقعیت روان وي نو بی مورده او بی موقع تمایلونه به مونه  درلودل  او ناروا  هوسونه  به مو نه کولی ؛  نتیجه به داوه چی  کامیابي او بریالیتوب چانس به  مو زیات وی .

مونږ  اکثرآ په خیال او تصور کښی  خپلو نواقصو او نیمګړتیاو ته ښه  نه متوجه  کیږو او حتی خپل عیب له ځانه هم  پټول غواړو !  او که  چیری مونږ  په خیال او تصور کښی  اول د تزکي  او تصفيی  حرکت له ځانه  نه  شروع کړو ،  ډیر ښه  کیدی شي  چی  د عمومي اصلاحاتو لپاره  معقوله لیاره او ګودر پیدا کړو.  

مونږ په خیال او تصور کښی  د ناکامی له تعبیره ډاریږو  او په دی حقیقت  مو سر نه دی خلاص کړی چی پاکو اهدافو ته د رسیدو لپاره  باید په سلهاو وارو ناکامی و منوو او بیا بیا هم مایوسه نه او سوو خپله حوصیله او متانت له لاسه ورنه کړو؛  ترڅو د خیال او تصور د سوچه تعبیر سره  مخامخ ‎ او د  شو او عملي  صحنو لوبی مو د عمومي منفعت د تا مینولو لپاره  بنیادي خدمت وکړی شی .

پس :  باید اولآ تطهیر فکر؛ بعد از آن تعمیر فکر !!!

زما مطلب دادی چی د اجتماعاتو د جوړولو لپاره د هر څه نه  اول باید د خلکو د فکر د پاکی او تطهیر عملیه ښه تر سره  شي ؛  تر څو د اجتماعي رهبرانو د مترقي  روزنی لپاره ، زمینه برابره  شي .

****

سعید افغاني

۱۳۵۴ هجري شمسي  ـ  کال

کابل ـ  خیرخانه مینه

ترتیب کوونکی  :  برهان الدین « سعیدی »