افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

«
»

سوچه خیال او تصور

د مولانا داکتر محمد سعید « سعید افغاني » لیکنه

د هر څه نه اول باید د خیال او تصور هڅی او هیلی پاکی او سوچه شی ؛ ځکه تر څو خپل خیالات او تصورات پاک، سوچه او اداره  نه کړو امکان نه لری چی اصلاحی  په زړه  پوری قدم  پورته شي .

افسوس : زمونږ ماحول که څه هم مونږ نه پریږدی چی خیالات او تصورات د عالي اهدافو په مدار و څرخوو ،  مګر؛  بیاهم  د قوي مبارزانو ، ملي  رهبرانو او سترو شخصیتونو عادت دی چی د هرڅه څخه اول  خپل پاک او عالي  اهداف وټاکی او بیا ورته د رسیدو له امله نقشه او پلان جوړوی ،  او د هغی په مطابق سوچه خیال او تصور کوي او په ممکنه اندازی د کار او عمل په خوا پاڅیږی او اقدام کوي.

ملګرو !!!  په یاد ولری چی  ډیر خلک  له همدغه ځایه ناکامیږی چی  په خیال  او تصور کښی ئی  موضوعات مغشوشه وي .  ټاکلی او کوټلی اهداف ورسره نه وي او یا هغو ته د رسیدوله امله ښه نقشه او پلان  نشی  ترتیبولی.

مونږ  اکثر د تش خیال او وچ  تصور څخه تعبیر کوو او عملي  حساب مو په نظر کښی  نه وي او د تخنیک په تطبیقی  برخه کښی  مو نواقص موجود  وي .

مونږ زیات خوښیږو او هوسیږو چی هدف ته رسیږو او په دغه مسیر او حرکت کښی ډیر څه وایو او په خبرو زور اچوو! خو افسوس چی د دی تریخ حقیقت سره مواجه یو چی د عمل او تطبیق په ساحه  کښی اقلأ  د قدم پورته کولو توان او قدرت هم نه لرو او څه مو دلاسه پوره نه  دی .

مونږ ډیر مهم کیدونکی کارونه نه کوو او راته واړه ښکاری!  حال دا چی واړه کارونه د لویو کارونو د کولو لپاره زمینه برابروي او په تدریجي  ډول کوی شو چی لوړو اهدافو ته هم ځان  ورسوو .

مونږ اکثر د خیال او تصور د نه تزکی او اداری په  آخر د وسواس  سره مخامخ  کیږو او دا وسواس زمونږ  د تشویش  موجب ګرځي ! حال  دا چی  ښه سنجول  وسواس نه مني ، او د تشویش  بوی نه پریږدي .

مونږ په خیال او تصور کښی  د عاجزانو او بیچاره ګانو  سره تمایل  نه لرو !  نو ځکه  ورسره ښه رویه او معامله نه کوو ، حال دا چی د عاجزانو او بیچاره ګانو سره ښه رویه او معامله کول  د ژوند ټولی لانجی او غوټی  حل او خلاصوی او د موفقیت او سعادت یوازنی لیاره  ده .

زمونږ خیال او تصور اکثر په هوا او هوس اتکا لری ! همدا  وجه  ده چی کله بی مورده  او بی موقع تمایلونه لرو  او ناروا هوسونه  هم کوو او که نه چیری زمونږ خیال او تصور په دقت ، تحلیل ، تدبیر او واقعیت روان وي نو بی مورده او بی موقع تمایلونه به مونه  درلودل  او ناروا  هوسونه  به مو نه کولی ؛  نتیجه به داوه چی  کامیابي او بریالیتوب چانس به  مو زیات وی .

مونږ  اکثرآ په خیال او تصور کښی  خپلو نواقصو او نیمګړتیاو ته ښه  نه متوجه  کیږو او حتی خپل عیب له ځانه هم  پټول غواړو !  او که  چیری مونږ  په خیال او تصور کښی  اول د تزکي  او تصفيی  حرکت له ځانه  نه  شروع کړو ،  ډیر ښه  کیدی شي  چی  د عمومي اصلاحاتو لپاره  معقوله لیاره او ګودر پیدا کړو.  

مونږ په خیال او تصور کښی  د ناکامی له تعبیره ډاریږو  او په دی حقیقت  مو سر نه دی خلاص کړی چی پاکو اهدافو ته د رسیدو لپاره  باید په سلهاو وارو ناکامی و منوو او بیا بیا هم مایوسه نه او سوو خپله حوصیله او متانت له لاسه ورنه کړو؛  ترڅو د خیال او تصور د سوچه تعبیر سره  مخامخ ‎ او د  شو او عملي  صحنو لوبی مو د عمومي منفعت د تا مینولو لپاره  بنیادي خدمت وکړی شی .

پس :  باید اولآ تطهیر فکر؛ بعد از آن تعمیر فکر !!!

زما مطلب دادی چی د اجتماعاتو د جوړولو لپاره د هر څه نه  اول باید د خلکو د فکر د پاکی او تطهیر عملیه ښه تر سره  شي ؛  تر څو د اجتماعي رهبرانو د مترقي  روزنی لپاره ، زمینه برابره  شي .

****

سعید افغاني

۱۳۵۴ هجري شمسي  ـ  کال

کابل ـ  خیرخانه مینه

ترتیب کوونکی  :  برهان الدین « سعیدی »