فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

زَل ” ، باز به کابل برگشته است

  نوشته ی : اسماعیل فروغی

           زلمی خلیلزاد که امریکاییان و طالبان از نازیا کوتاه سازی نام اش به او ” زَل ” می گویند ، دوباره به کابل برگشته و هنوز معلوم نیست باز از تن نیمه جان مردم ستمدیده ی افغانستان چه می خواهد ؟ او همراه با یک هیات بلند پایه ی امریکایی بریاست آدام بولر نماینده ی رییس جمهورترامپ بتاریخ بیست و سوم مارچ سال 2025 ، بکابل سفر کرده است . به استقبال ورود هیات ، به مشوره ی مستقیم خلیلزاد ، در اولین قدم ، شعار های چندین متره ی ” لااله الله و مرگ برامریکا ” از دیوارهای بزرگ سفارت امریکا در کابل پاک شده و یک زندانی امریکایی هم فی الفوراز زندان آزاد گردید . در پاداش این عمل طالبان ، مثل اینکه آقای خلیل زاد جادویی بکار گرفته باشد ، دولت امریکا درست در جریان بازدید هیات از کابل ، نام هاي سه تن از رهبران طالبان ازجمله سراج الدین حقانی را از لیست سیاه خود خارج کرده ، جایزه ی ده میلیون دالری برای دستگیری یا نابودی او را لغو نمود . وقتی خلیلزاد توانست از مجاهدان فاسد ، مبارزان آزادیخواه و از اشرف غنی لافوک ، دومین متفکر جهان بسازد ، بدون شک می تواند سراج الدین حقانی سرکرده ی کندک های بزرگ انتحاری را هم کاندیدای جایزه ی صلح نوبل معرفی نماید . ( شک نداشته باشید لطفاً ) به هرحال ورود این هیات به کابل بخصوص اینکه خلیلزاد را با خود داشت ، دگرگونی های غیر منتظره ای را در افغانستان و در منطقه درپی خواهد داشت . بی تردید زلمی خلیلزاد که از پنجاه سال به اینسو ، نقشه های گونه گون برای بی عزتی و سرنگونی افغانستان کشیده است، اینبار هم برای کوبیدن آخرین میخ برتابوت افغانستانِ نیمه جان واردکابل شده است . آقای خلیلزاد که در تسلیم دادن افعانستان به عقب مانده ترین گروه دینی نقش بنیادی داشته است ، اینبار می خواهد افعانستان را به بستر آرام تروریزم و تخته ی خیز بنیادگرایی اسلامی به کشورهای منطقه مبدل سازد . به گمان اغلب ، امریکاییان می خواهند ازمیان رهبران برجسته ی طالبان یکی را – شاید سراج الدین حقانی را ، وارد مرحله ی دوم تداوم قدرت طالبان ساخته و از او چهره ی دیموکرات و تحول طلبی همانند احمد الشرع سوریه بسازند . ملاقات و مذاکرات رو در روی هیات امریکایی با رهبران طالبان درکابل که در واقع نادیده گرفتن هیبت الله و محور قندهار را معنا می دهد ، نشان‌دهنده ی این است که امریکا می خواهد رویکرد اش را نسبت به طالبان تغیر بدهد . امریکاییان نمی خواهند بیش ازین دست زیر الاشه نشسته ، شاهد نفوذ بیش از حد ایران ، هندوستان و روسیه بربدنه ی اصلی طالبان باشند و در نتیجه این سربازان ارزان نیابتی اش را به این آسانی از دست بدهند. زلمی خلیل زاد مامور صادق افعانستانی الاصل امریکا ، (چه در نقش مشاور در روی صحنه یا عقب صحنه ) ، رویکرد تازه ی امریکا را در منصه ی اجرا خواهد گذاشت و در راه تداوم سلطه ی ظالمانه ی طالبان بر مردم مظلوم افغانستان از هیچ کوششی دریغ نخواهد ورزید . اما این که قدرت های منطقه ای به او اجازه ی فعالیت سازنده و تغیردهنده به سود امریکا را خواهند داد ، زمان به ما پاسخ بیشتر خواهد داد . فروغی ( مارچ 2025 )