اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

ريس صاحب جمهور اشرف غني زما يو څو پيشنهادونه ومنه ؟؟؟

دننګرهار خلکو ته د خبري کولي او ډيري منطقي وي  زما خوښي شوي خو يو شي بايد له لاسه ور نه کړي ، هغه (( خود اراديت، خود مختاري ، آزادي، صلاحيت ، تصميم ګيري ، خپلواکي ))، بايد مطلق حفظ کړي ، ځکه د خوشحال بابا خبره ده چي””  يا به وخوري ککري يا به کامران شي””  ؟؟؟۱-  اولين کار د بايد داوي چي دوره د مکلفيت حتما رواج کړه چي د مليون توطيو او دسيسو نه خلاص شي ، د اقتصادي آزادي نه شروع ، بيا د تنظيمي فشارو نه خلاص شي ، د هر ځوان  وطني دين او اسلامي دين دي چي ۱۸ کاله پوره کړي دخاوري او وطن او خلکو خدمت ته صادقانه او داوطلبانه ور ودانګي او هر سرباز فقط “۲۰۰۰ ” افغاني ماهوار معاش ولري ، د بيګانه وو د سرخمي او عذر او زاريو نه به خلاص شي ؟؟
۲-  پنځه وزيران يعني (( علومي وزير دفاع – ملک ستيز وزير خارجه – وزير امنيت ملي نصرالله منګل – وزير داخله علي احمد جلالي – وزير ماليه سيد مسعود استاد سبقه دار پوهنتون کابل  ))،او  نور د دخپلي خوښي کسان چي غله ، رشوت خوران او غاصبين او توپک سالاران نه وي تعين کړه ، دغه کسان به د نظام پايي د سياسي ، نظامي او اقتصادي لحاظه ټينګي کړي ، طالبانو ته که يي زړه کيدو ۵ چوکي ور کړه ؟؟؟؟
۳- اولين زير بنايي مهم او تاريخي کارونه عملي او د سوګند نه وروسته دغو ولايتو ته لاړ شه او حتما يي تهداب کيږده (( د کوکچي – پنجشير – کڼړ د سيندو ))، په سر د برق د بندو تهداب کيږده او هر بند ته د ساتني په خاطر يو يو غوند وظيفه دار کړه ، دغه ستا له پاره خاصه ستراتيژيکه بڼه لري دشمنان د ضرب صفر کوي ؟؟
۴- د شاتوت بند په ريش خورو کي تهداب ګذاري کړه چي د کابل سيند تل پاتي اوبه ولري او هر کال يي پاک کاري کړه ، د کابل د سيند دلاندي پراخه عميق تونل د کثافاتو د کابل د شهر او نواحيو د کثافاتو لښتي ور وصل او کاناليزاسيون دکابل تکميل شي ، د برقي موترانو پروزه بيرته فعاله کړه ، د ګزک په منطقه کي د (( ريسايکل ))، فابريکه جوړه کړه ، ددي او نورو مهمو زير بنايي ساختماني پروژو له پاره دغه لاندي ساختماني دستګاوي يا کمپني تهداب ګذاري او معينه سرمايه د ماشين الاتو د خريد له پاره ورته منظوره کړه (( د افغان ساختماني دستګاه – د وادي هلمند ساختماني دستګاه – د بنايي ساختماني دستګاه – د خانه سازي ساختماني دستګاه ))، ددغو په ذريعه دوه دو طرفه تونلونه د سالنګ تر غره لاندي تير کړه ؟؟؟؟
۵- ټول معادن ملي کړه او د يوي ۵۰۰۰۰ کسيزي قواي کاري تشکيل په ذريعه يي ، ساتنه ، استخراج ، انتقال ، او پروسس عملي او دوزارت معدن او امنيت ملي د انجينرانو او امنيت ملي دافسرانو په کنترول دغه زيربنايي کار عملي کړه ؟؟؟؟
۶- د کرومايتو – ميسو – فولادو – سمنټو – ذغال سنګو – د تيرپل يا شبش دکلي دهرات زندجان ولسوالي کي پراته نفتي زخاير او معادن دهغو هيوادو سره قرار داد کړه چي قوي مالي او سياسي ضمانت ورکړي شي او د هيواد يو نفر به بيکاره ونه ويني ؟؟
۷- هرات – هلمند – قندهار – پکتيکا – ننګر هار – بدخشان او مزار شريف ، په دوو دوو ولايتو تقسيم کړه  چي جمعا به ۴۱ ولايتونه شي ، او د ټولو ولايتو له پاره او ولسواليو له پاره پخواني تحصيل کرده او پاک وطن پرست متقاعد افسران تعين کړه چي زما په لکچرو به هيواد ديوه کال په موده کي په خپله بسيا ينه بدل کړي ، او امنيت به وساتي او د خارجي هيوادو مزدوران او اغا بلي ګان به پاتي نه شي ؟؟
۸- خلع سلاح عام وتام اعلان او ټول هغه کسان چي په کورو کي وسلي لري د دوو مياشتو په موده کي دولتي ارګانو ته تسليم او سند تر لاسه کړي ، وروسته له دوو مياشتو که چا له ځانه سره وسله ساتلي وه او ګير شو د ددوو کالو نه تر ۵ کالو تنفيظي بند ور باندي تطبيق شي ؟؟؟؟
۹- د هغو ولايتو واليانو ته چي هلته پنبه کرله کيژي يوه وړه څو مليوني بودجه منظوره کړه چي د اقلا ۶ مياشتو په موده کي فابريکات دسره فعال او د (( ډول  ډول تارو – نخي تيکو – دستمالو – جورابلو – زير پيراهنيو – پرتوږاشو – غوړيو – صابون – چګيتو – کاغذ تشناب او کاغذي دستمالو جوړول شروع کړي ))، په دي ډول هم ډير زنانه او مردانه په کار لويژي او ډير نور مواد توليديژي ، او همدا رنګه کوپون او غلګي د پخوا په شان ټولو خلکو ته منظوره کړه ، دا کارونه حياتي دي ؟؟؟جناب ريس جمهور دغه به ستا مانيفيست وي که د عملي کړو ته به د ګاندي او نلسن مانديلا لقب وګټي. ؟؟؟؟؟