دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

«
»

رفع نیازهای اجتماعی جان اراده جمعی

رفع نیازمندیهای اجتماعی که شامل صنعتی و تخصصی شدن دولت برای خدمات عامه می گردد٬ که می توان انسجام مردمی افغانستان را٬ به هدف دولت خدمت نهادینه کرد٬ و نیروی انسجام برای تغییر افغانستان دانست. 

زیرا قوم و سمت گرایی در بیست سال جمهوریت صوری٬ هنر سياسيون بود. که تا رسیدن به قدرت با تکیه نمودن قوم و سمت٬ افکار وجدانی مردم درون قومی و سمتی را٬ استفاده می کردند و یا اینکه از قدرت کنار زده می شدند و دوباره این هنر شان احیا مجدد می شد – اما در قدرت همه مجریان از هر قوم و سمت در دزدی وجه مشترک داشتند. 

حالا از مسیر گونه های فرهنگی چون: قوم٬ زبان و باور به ثبات سیاسی نتوان رسید. زیرا ثبات سیاسی به عقلانیت و فرهنگ سیاسی منوط می شود٬ که قدرت در قوه سه گانه جریان پیدا کرده و مسوولین پاسخگو باشند. 

در نتیجه:

تا رسیدن به ثبات سیاسی که منطقه نیز از افغانستان هراسی ضمانت پیدا کند و توسعه کشور هم متجلی شود – بایستی انسجام نخبگان و اراده جمعی را٬ تا برگزاری لویه جرگه حقیقی٬ که بخش حقوق داخلی دوحه ۲۰۱۹ چون نقض شده را٬ احیا کرد٬ همانا حکومت قانون که مرسوم به حکومت همه شمول می باشد. 

در حیطه آیه ۵۹ سوره نساء٬ هیچ آیه و حدیث موجود نیست که اولی الامر را٬ خداوند برای مسلمانان در زمان و مکان های مختلف معرفی کرده باشد. بلکی اولی الامر توسط حکمای اسلام تفسیر شده که انتخاب آن٬ حق مردم است و مردم حاکمیت و اقتدار بازدارنده در بنیاد قدرت محسوب می شود. 

محمدآصف فقیری