کور و نابینایان خرد

تقدیم به زن ستیز های بدوی و ملا های اجیر، آن…

فضیلت سیاسی و افغانستان

در نخست بدانیم٬ ماکیاولی در شهریار و گفتارها٬ در واقع…

بهای سنگین این خاموشی پیش از توفان را طالبان خواهند…

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان بیش از این صبر مردم افغانستان را…

گلایه و سخن چندی با خالق یکتا

خداوندا ببخشایم که از دل با تومیخواهم سخن رانم هراسانم که…

(ملات گاندی در مورد امام حسین

باسم تعالى در نخست ورود ماه محرم و عاشوراء حسينى را…

جهان بی روح پدیداری دولت مستبد

دولت محصولی از روابط مشترك المنافع اعضاء جامعه می باشد٬ که…

ضانوردان ناسا یک سال شبیه‌سازی زندگی در مریخ را به…

چهار فضانورد داوطلب ناسا پس از یک سال تحقیق برای…

پاسخی به نیاز های جدید یا پاسخی به مخالفان

نویسنده: مهرالدین مشید آغاز بحث بر سر اینکه قرآن حادث است و…

طالبان، پناهگاه امن تروریسم اسلامی

سیامک بهاری شورای امنیت سازمان ملل: ”افغانستان به پناهگاه امن القاعده و…

  نور خرد

 ازآن آقای دنیا بر سر ما سنگ باریده عدوی جان ما…

عرفان با 3 حوزه شناخت/ ذهن، منطق، غیب

دکتر بیژن باران با سلطه علم در سده 21،…

شکست مارکسیسم و ناپاسخگویی لیبرالیسم و آینده ی ناپیدای بشر

نویسنده: مهرالدین مشید حرکت جهان به سوی ناکجا آباد فروپاشی اتحاد جماهیر…

سوفیسم،- از روشنگری باستان، تا سفسطه گری در ایران.

sophism. آرام بختیاری دو معنی و دو مرحله متضاد سوفیسم یونانی در…

آموزگار خود در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی را دریابید!

محمد عالم افتخار اگر عزیزانی از این عنوان و پیام گرفتار…

مردم ما در دو راهۀ  استبداد طالبانی و بی اعتمادی…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی در پرتگاۀ ناکجاآباد تاریخ مردم افغانستان مخالف…

ترجمه‌ی شعرهابی از دریا هورامی

بانو "دریا هورامی" (به کُردی: دەریا هەورامی) شاعر، دوبلور و…

تلویزیون حقوق ناشر یک اندیشه ملی و روشنگری 

نوشته از بصیر دهزاد  تلویزیون حقوق در پنجشنبه آینده،  ۱۱ جولای، …

افراطیت دینی و دین ستیزی دو روی یک سکه ی…

نویسنده: مهرالدین مشید در حاشیه ی بحث های دگر اندیشان افراط گرایی…

د مدني ټولنې په اړه په ساده ژبه څو خبرې

 زموږ په ګران هېواد افغانستان کې دا ډیر کلونه او…

از پا افتادگان دور جمهوریت

در خارج چه میگویند ؟ انهاا طوری سخن میرانند که افغانستان…

«
»

د ښې حکومتولۍ لپاره د غني غوره اقدام

راپورونه وايې په چې په ښې حکومتولۍ او اصلاحاتو کې  د ولسمشر ځانګړی استازی احمد ضیا مسعود د اشرف غني په امر له دندې ګوښه شوی دی. ارګ وايي چې ضیا مسعود په دې خاطر ګوښه کړای شوی چې په خپلو کارونو کې ناکام و. احمد ضیا مسعود د ولسمشرۍ په ټاکنو کې د ولسمشر غني له ټيم سره ملګری شو او ولسمشر ورته په ښې حکومتولۍ کې د ځانګړي استازي څوکۍ ورکړل. خو نوموړي د غني د هيلې خلاف له تیرو دوو کلونو راهیسې په بیا بیا ځلي د ملي وحدت د حکومت پر کړنو اعتراض کاوه. نژدې دوې اونۍ وړاندې يې وویل چې د ولسمشر استازیتوب دا مانا نه لري چې له ملي ګټو او خلکو به تیریږم.

نن ښاغلي ضیا مسعود د یو خبري کنفرانس له لارې حکومت ته مستقیم اخطار ورکړ چې که نوموړی په خپل او یا بل پست ونه ګوماري نو کورنۍ جګړه به رامنځته شي. داسې معلوميږي چې ښاغلی مسعود غواړي که دی په قدرت کې وي او جيب يې ډک وي نو په افغانستان کې خیر او خیريت دی، او که ترې د قدرت ګډۍ اخيستل کيږي نو نو بیا به غرو ته خیژي او حکومت نسکوروي.

په ښې حکومتولۍ او اصلاحاتو کې د ولسمسر ځانګړی استازی

په دې جمله کې درې اساسي کلمات (ښه حکومتولي، اصلاحات، د ولسمشر ځانګړی استازی) شته چې غواړم معلوم کړم چې آيا ضياء مسعود په ياد پوست د دغه درېو اصطلاحاتو مطابق څومره عمل کړی دی؟

آيا د ښې حکومتولۍ لپاره چې ښاغلی مسعود په ياده څوکۍ ناست و؛ څومره يې ښه حکومتولي ترسره کړې ده؟
په حکومتي چارو کې د اصلاحاتو راوستلو لپاره ځانګړې کومه څوکۍ چې ضياء مسعود ته ځانګړې شوې وه؛ کوم اصلاحات يې رامنځته کړل؟
او لکه څنګه چې يې ياده څوکۍ د ولسمشر د ځانګړي استازي په توګه اشغال کړې وه؛ رښتيا هم د ولسمشر استازولي يې وکړله؟

راځو لومړی دېته چې ښه حکومتولي څه ته ويل کيږي؟

د يو هيواد د قوانينو د چارچوب سره سم، له فساد او تبعيض پرته د حکومتي چارواکو لخوا دندې سر ته رسولو ته ښه حکومتولي ويل کيږي. همدارنګه د ولس د لومړنيو اړتياوو لکه پاکې اوبه، سالم خواړه، روغتيايي خدمتونه، تعليم او تربيه، پوښاک او سرپناه او داسې نورو پوره کولو او روڼتیا رامنځته کولو ته هم ښه حکومتولي ويل کيږي. ښه حکومتولي ولس ته لارښوونه کوي څو پوه شي چې په واک کې خلک، ګوند او یا ائتلاف د اقتدار په وخت کې څومره د قانون حاکمیت ته ژمنتیا لري. آیا حکومتي چارې د عدالت، وړتيا او پوهې معيار په نظر کې نيولو سره پر مخ ځې که يا؟ حکومتي پريکړې څومره رڼې دي او ولس ترې څومره رضايت لري.

اوس که د ښې حکومتولۍ همدغې تعريف سره د ښاغلي ضياء مسعود د تيرې دوه کلنې دورې کړنې پرتله کړو، نو په ډاډ سره ويلی شو چې دوه سلنه هم  د دې معيار برابر کار نه دی شوی.

ضياء مسعود څومره يې ښه حکومتولي ترسره کړې ده؟

که څه هم ارګ له دندې د ضياء مسعود د ګوښه کيدلو دليل په خپلو چارو کې د نوموړي ناکامي او نه اغېزمنتيا ياده کړې خو په همدې اړوند بيلابيل نظرونه هم شتون لري. ځينې وايې چې ضيا مسعود د ولسمشر له لوري په وروستيو کې د ملي امنيت د پخواني رييس امرالله صالح لپاره د نوي څوکۍ د رامنځته کولو قرباني شوی دی. ځينې بيا وايې چې ضياء مسعود پتيلې وه چې د راتلونکې ثور مياشتې په اتمه نيټه پر شوروي پلوه حکومت د مجاهدینو د بري د ورځې په پار جوړو شويو مراسمو کې خپله استفا وړاندي کړي، خو ولسمشر پرې خبر شو او مخکې له دې چې ضيا استعفا وکړي؛ د غني لخوا له دندې ګوښه شو.

خو د دې ټولو تر څنګ يو بل لوی دليل هم شتون لري، او هغه دا چې ضياء مسعود په وروستيو کې خپلې پښې له بړستنې ډيرې د باندې ويستلې وې او غنې هم ترې بړستنه لرې کړه. په دې معنا چې ضياء مسعود په حکومت کې دننه د حکومت منتقد و. نوموړي په داسې حال کې چې معاش، موټر او امتياز د دولت اخيستو خو کړنې او څرګندونې يې د حکومت پر کړنو نيوکې وې. حتی تر دې چې په وروستيو کې خو يې آن دا هم وويل چې د ولسمشر استازیتوب دا مانا نه لري چې له ملي ګټو او خلکو به تیریږم.

اوس چې ارګ ماڼۍ د نوموړي د ګوښه کولو خبر ورکړی دی نو ستر لامل يې همدا کيدلی شي چې ښاغلي ضياء مسعود د حکومت دننه د حکومت د پنځم ستون په صفت کار کولو او هغه مسوليت چې ورته سپارل شوی و؛ نه دی ترسره کړي. نو ويلی شو چې د ضیاء مسعود په شتون کې خو ښه حکومتولي ترسره نه شوه نو اوس ولس هيله لري چې د دا ډول اشخاصو او چارواکو په ګوښه کولو سره به ښې حکومتولۍ او د ولس او دولت تر منځ د سالمو اړیکو رامنځته کيدلو ته فرصت په لاس ورشي.

اوس که نوموړی حکومت ته هر څومره اخطارونه ورکوي او ننګوي يې نو حکومت دې پرې خپل غوږ نه خوروي، ځکه نوموړي په خپل د واک دوره کې ولس ته دومره څه نه دي کړي چې تر شاه يې ودريږي. ضياء به اوس خپل زړه په کنفرانسونوتشوي خو هيڅ يې هم په لاس نه ورځي. داسې اخطارونه په افغانستان کې ډير ورکړل شوي دي خو پايله يې منفي ده او هيڅ يې هم نه دي ترلاسه کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي