زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

د ښاغلي صفرخواریکښ نوي چاپ شوي کتابونه !

زیری، زیری  او بیا هم زیری :

د ادب او فرهنګ درنو مینه والو !

د پښتو ادب او ژبې ستر خدمتګار، منلی او دروند شخصیت ښاغلی محمد صفر خواریکښ هغه  تکړه لیکوال، ژمن او مسلکي ژورنالیست، نامتو لیکوال او تکړه ژباړونکې،  نوشتګراو مخکښ ادیب او شاعر دی، چې پر خپلو ګټورو او اغیزمنو آثارو یې د علم ، ادب او فرهنګ ډګر تازه، ښیرازه او توود ساتلی دی.  

ګران خواریکښ صاحب په ټوله مهرباني سره ماته  خپل نوي چاپ شوي کتابونه (شعري ټولګه د هیلو کر، شعري ټولګه پردیسې څړیکې او د ټولې نړۍ متلونه له دوه سوه ژبو څخه له پنځه زره کلونو راهیسې (۹۰۰۰) نه زره متلونه او ګړنې) چې په ډیر ښکلي دیزاین او صحافت سره چاپ شوي دي ماته له سویدن څخه په پوست کې پرخپل ځانکړي لګښت هالند ته راولیژل. زه له خپل ګران دوست ښاغلي محمدصفر خواریکښ څخه  د زړه له کومې مننه کوم.

کله چې ما د ده دا ګټور آثار په ډیره مینه او پاملرنې سره ولوستل، نو ماته دا احساس پیدا شو چې زه باید یو څه پرې ولیکم.

په رښتیا سره چې په دغو اغیزمنو آثارو کې نوموړي خپل وطني او ملي خیالونه او فکرونه، انساني ولولې، جذبات او احساسات، ښکلاییز ذوق، ادبي ظرافتونه، هنري او اخلاقي مینه، د ټولنیزژوند دردونه، نیمګړتیاوې او ستونزې ، ملي فکر، اصلاحي، انتقادي او روزنیز پیغامونه ، کلتوري او معنوي ارزښتونه ، تخلیقي ځواک، په ډیر ښکلي او ظریفانه بڼه داسې انځور کړې دي چې په لوستلو یې لوستونکي تر خپل ژور اغیز لاندې راولي او د دوی معنوي، روحي او هنري ذوق پرې خړوبوي.

په دې کې شک نه شته چې د نړۍ د لویانو او مشرانو په لنډو او تلپاتو خبرو کې او په پښتو متلونو، لنډۍ او غوره شعرونو کې داسې اغیزناکې او ګټورې خبرې شته ، چې تاثیر یې تر یو کتاب هم زیاتره دی.

متلونه او نقلونه د هرې ژبې یوه لویه او خوندوره ادبي برخه ده، او د پښتو ژبې په شفاهي اولسي ادب یا فولکلور کې غوره او په زړه پورې بډایه زیرمه او شتمني ده.

د یادونې وړ ګڼم د ښاغلي خواریکښ د ټولو آثارو تر څنګ  یو ګټور ژباړلی اثرچې ( د ټولې نړۍ متلونه) په نامه یادیږي هغه نوښتګر اثر دی، چې ده له دنمارکي ژبې څخه په پښتو ژبې ژباړلی دی، چې د ده دا هاندوهڅه د خورا ستاینې او درنښت وړ ده.

دی وایي : (( په دې کتاب کې (۹۰۰۰) نه زره نوي او زاړه په زړه پورې متلونه او مقولې د نړۍ له دوه سوو نه زیاتو هیوادونو او ژبو څخه له آیسلینډ نه ترنوي زیلانډ او له چین نه تر امریکا پورې راټول او ډنمارکي ته ژباړل شوي دي.ډیر پخواني یې څلور- پنځه زره کاله زاړه او ډیر نوي یې د شلمې پیړۍ دي. په دغو ټکیو په پوهیدو سره راته سملاسي دا فکر پیدا شو چې له لوستلو سره غبرګ یې خپلې خوږې پښتو ژبې ته هم وژباړم او په دې توګه د خپل پښتون ولس او پښتو ژبې مینه والو په تندې ماتولو کې خپله پازه تر سره کړم.))

ښاغلي خواریکښ صاحب د دغه خپل څیړنیز، نوښتګر او ارزښتمن ژباړلی اثر په وسیله د پښتو ژبې او ادب پانګه درنه او بډایه کړې او د پښتو ادب بڼ ته یې ښکلا او ځلا وربښلې ده .  ده ټول خپل ویاړلی ژوند د خپلې ملي ژبې اوادب خدمت ته ځانګړې کړې دی، او په دې لاره کې یې ستر او ګټور خدمتونه ترسره کړې دي چې زموږ هیوادوال  او د ادب مینه وال به یې هیڅکله هم له یاده ونه باسي.

د ښاغلي خواریکښ صاحب ټول آثار خو په تیره بیا دا نوموړي آثار زموږ د هیواد په سیاسي، ټولنیز، ادبي اوفرهنګي ډګر کې لکه د نورو لیکوالو اثارو په څیر، هغه اغیزمن، ګټور او ارزښتمن اثار دي، چې په څو واره لوستلو ارزي.

د ښاغلي خواریکښ د علمي ، ادبي او فرهنګي شخصیت د پوره پیژندګلوي په تړاو ما له ده سره یوه ادبي مرکه جوړه کړې ده چې ډیر زر به تاسو د ادب مینه والو ته وړاندې شي.

ښاغلی خواریکښ ډیر دروند، مهربان، مینه ناک، پاک او سپیڅلې انسان،  زړه سواندی، د لوی زغم او سپیڅلي احساس خاوند  او خوا خوږې انسان دی. د وطن سره او د هیوادوالو سره د انسان او انساني کرامت سره سپیڅلې مینه او محبت لري.

زه ښاغلي صفرخواریکښ ته د دې ګټورو اثارو د چاپولو له کبله مبارکي وړاندې کوم اود ده دلا نورو بریوو، غوړیدو او اغیزمنو هستونو په هیله یم.

په ډیره مینه او مننه : انجنیرعبدالقادرمسعود