چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

د پښتو ادب او فرهنګ د روښانه او ځلانده ستوري،  ارواښاد مفتاح ساپي د مړینې تریخ او دردوونکی خبر

عکس ‏‎Abdul Qader Masoud‎‏

زموږ په تاریخي، لرغوني او ادب پاله هیواد افغانستان کې

که چیرې د علم، ادب، هنراو شعر غوړیدلي، ویاړلي او رنګین تاریخ ته په غور سره وګورو، له نیکه مرغه زموږ د هیواد زیاترو پوهانو، څیړونکو، عالمانو، لیکوالو، ادیبانو او شاعرانو د خپلې لوړې پوهې، ژورو خیالونو او فکرونو په وسیله د علم، کلتور، ادب او هنر رنګینه نړۍ، روښانه او ځلانده ساتلی ده .

ارواښاد مفتاح الدین ساپی له هغو علمي او ادبي سټو څخه وُ،  چې زموږ د پښتو ادب د پرمختګ او پراختیا په برخه کې یې د خپلو علمي، کلتوري او فرهنګي اثارو له  لارې ګټوره او اغیزناکه ونډه اخیستې ده .

ښاغلی مفتاح الدین ساپي د خدای بخښلي اباخان زوی دی، چې پر(۱۳۱۵) لمریز کال د کنړ ولایت په مزار دره کې په یو درنه کورنۍ کې  زیږیدلی دی .

ده خپلې زده کړې په کونړ، کابل  او امریکې کې پای ته رسولې دي ، او له خپلو لوړو زده کړو وروسته په بیلابیلو دولتي دندو کې بوخت وُ .

ارواښاد مفتاح الدین ساپی   علمي، ملي، با احساسه، سپیڅلی، او منلی لیکوال، خوږ   ژبې شاعر، تکړه ژباړونکی، غښتلی، پوخ داستان لیکونکی او  ډرامه لیکونکې وُ .

ده دیوشمیرغربي شاعرانو اولیکوالو اثار په  پښتو ژبه ژباړلي او خپاره کړي دي . د ده ادبي او فرهنګي سټه  نه یوازی په هیواد کې د ننه بلکې په بهر کې هم پیژندل شوې ده . دی  په انګریزي ژبه هم شعرونه او لیکنې لري .

لنډه دا چې زموږ په جګړه ځپلي ، کړیدلي او ځوریدلي هیوادکې  ده په خپلو ګټورو او اغیزمنو اثاروکې د لوټمارو، تالنګرو، ظالمانو او زور واکو ناولې، تورې او کرغیړنې څیرې،  د رنځیدلو او ځوریدلو هیوادوالو فریاد، اوښکې، ویرونه، سلګې او زګیروي ، اتلولي او میړانه او همداسې د افغانانو په منځ  کې د یو شمیر نورو زړه بوږنوونکو پیښو تصویرونه چې د بشریت په تاریخ کې ساری نه لري په ډیرو ښکلو فکرونو، خیالونو، تصویرونو او سیمبولونو کې په ډیره ظریفانه  بڼه داسې انځور کړي دي ، چې په لوستلو یې د هر لوستونکي په زړه، ذهني او رواني حالاتو کې جذبې، ولولې، انساني، اخلاقي عواطف او احساسات راپاروي .

ارواښاد مفتاح الدین ساپی  یو دروند، با احساسه ، پاک او سپیڅلې انسان وُ. د نیکو  اوصافو او عالي اخلاقو خاوند شخصیت وُ. د خپلو ملګرو او دوستانو سره  صمیمي، مهربان، رښتینې او خواخوږې وُ. د خپل وطن او هیوا دوالو سره، د  ادب پالو، هنر پالو او فرهنګ پالو انسانانو سره یې ځانګړې مینه لرله .  د آزادۍ، خپلواکۍ او دموکراسۍ سره، د پښتون او پښتونولي سره، د انسان او انساني کرامت سره  يې ژوره مینه او اخلاص درلود .

زه نه یوازې چې په دې ستر ویر او غم کې ځان  شریک بولم، ارواښاد مفتاح الدین ته د لوی خدای څخه د فردوس جنت ،  درنې کورنۍ، مینه والو، یارانو ، دوستانو او ملګرو ته یې تسلیت، زغم او صبر غواړم .

په درنښت : انجنیر عیدالقادرمسعود