شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

«
»

د پاکستاني لوی درستیز د سفر تر شا د پېښو انځور

د روان کال د ډيسمبر په ۱۶ مه، پېښور کې پر یوه پوځي ښوونځي، پاکستاني طالبانو وسلوال برید وکړ چې ویل کیږي په هغه کې له وژل شویو ۱۴۵ تنو څخه ۱۳۲ تنه د ښوونځي زده کوونکي او د هغو یو شمېر ښوونکي وو. د وژل شویو سربېره، دا برید څه د پاسه سل تنه ټپیان هم لري!

له برید روسته پاکستاني طالبانو سملاسي د برید پړه  پرغاړه واخیسته او څرګنده يي کړه چې دوی دا برید له پاکستاني هغه پوځیانو څخه په غچ کې ترسره کړی چې په وزیرستان کې يي بېګنا ښځې، ماشومان او بوډاګان شهیدان کړي دي. دوی دا هم ویلي، پریږده چې ددغو زده کوونکو په وژلو د دوی پوځي پلرونه او میندی لکه د وزیرستاني شهیدانو د پلرونو او میندو پشان وکړیږي، او د هغو له زړو او درده خبر شي!

په پاکستان کې ۱۲۸ ښوونځي د پوځ لخوا چلیږي چې یو لکو پنځوس زره (۱۵۰۰۰۰) زده کوونکي لري. په دې زده کوونکو کې ۹۰ سلنه د پوځي چارواکو ماشومان دي.

دا برید، د افغانستان ولسمشر اشرف غني سملاسه د پېښې له خبریدو روسته په سختو ټکو وغانده او د قربانیانو له کورنیو سره چې ډیری يی د کوزې پښتونخوا څخه دي، د افغانانو په استازیتوب خپله خواخوږي څرګنده کړه.

دې پېښې د پاکستان په روستي تاریخ کې د لومړي ځل لپاره په پنجاب کې ناست  د پاکستان د لومړي وزیر نوازشریف په ګډون پنجابي سیاسي لارډان او پوځي او استخباراتي جنرالان، د کندهاریانو په خبره له ځایه وښورول او دومره يي سربداله او سرسام کړل چې بېله ځنډه ، دمې او سا اخیستلو يي یو پلاوی د لوی درستیز، راحیل شریف او د ای ایس ای د سرخېل رضوان اختر په ګډون د کابل دروازو ته راورساوه.

که د پاکستان دا پلاوی په هر نیت کابل ته راغلی وي او ځان سره يي د مداریانو په پيټار کې هرڅه راوړې وي، چې روسته به پرې خپل نظر هم څرګند کړم، دا یو حقیقت په ډاګه کوي چې له دې روسته کابل، د سیمې په پېښو او اړیکو کې د تېر په توپیر، څوک له پامه نه شي غورځولای او لکه څنګه چې د ترهګرو د شتون او فعالیت لارې له اسام اباده تیریږي، اوس له ترهګرو سره د ریښتینې مبارزې لارې له کابله تیریږي.

کابل څو لسیزې د مذهبي توندلارو او ترهګرو په وړاندې مبارزه او جګړه کړې او په دې اړه ښاغلی او منلی نړیوال نوم لري، خو د پاکستان ټول تاریخ د مذهبي توندلارو او ترهګرو په روزنه او پالنه تېرشوی، پاکستان د القاعده د مشر بن لادین د استوګني ځای تېر شوی. د القاعده یو اوسنی مشر الظواهری اوس هم پاکستان کې اوسیږي او تر ټولو بده دا چې پاکستان، افغانستان او سیمې ته پرلپسې تروریزم صادروي او په نړیواله کچه یو رټل شوی او ګوښه شوی هيواد ګڼل کیږي!

کابل ته د پاکستاني پوځي پلاوي د موخې په اړه د پاکستاني رسنیو او د هغه هېواد د رسمي مقاماتو ترمنځ لوی توپير په ډاګه ښکاري. بلخوا هم د پاکستان رسمي مقامات او هم پاکستاني رسنۍ کابل ته د پوځي پلاوي د لیږنې موخه، له پاکستانیانو او نړیوالو پټوي او نړیوال خو پریږده خپل ولس ته ریښتیا نه شي ویلای!

پاکستاني رسنۍ چې په داسې حالاتو کې یوازې د پوځي چارواکو او ای ایس ای لخوا ورڅڅېدلي مطالب خپروي، وايي پلاوي ددې لپاره کابل ته تللی چې کابل کې د ایساف عمومي قومندان او افغان چارواکو ته ووايي، ملا فیض الله پاکستان ته وسپاري. خو د لومړي وزیر نواز شریف په ګډون نور پاکستاني مشران بیا د ترهګرو په وړاندې د افغان او پاکستان د ګډې مبارزې او همکارۍ خبرې کوي.

نواز شریف وايی، د ترهګرو ضد جنګ نیمګړی نه پریږدو. ده همداراز وویل د پاکستان پوځ لوی درستیز جنرال راحیل شریف په کابل کې دی، او له خپل افغان سیال، ولسمشر اشرف غني، او د اېساف قومندان سره د ترهګرۍ ضد ګډو هڅو په باب خبرې کوي.

تر کومه چې د ترهګرو په وړاندې د همغږۍ او همکارۍ خبره کیږي، په هغه لېدنه کې چې افغان ولسمشر اشرف غني د پاکستني پلاوي سره درلوده، وویل: اوس له ترهګرو سره د ریښتیني مبارزې وخت راغلی دی.

بلخوا د افغان جمهوري ریاست اعلامیه وايی: «د پېښور او د یحی خېلو بریدګر یو دي.

ولسمشرغني له لوی درستیز جنرال راحیل شریف سره په خبرو کې، د پېښور برید او په برید کې د ماشومانو وژل په کلکه وغندل او دا یې پر افغانستان او د نړۍ پر ټولو مسلمانانو برید وباله.

ښاغلي غني ویلي چې د پېښور بریدکوونکي، په استقلال لیسې او د پکتیکا په یحیي خیلو کې د ولیبال پر لوبې برید کوونکي یو ډول ترهګر دي. د یحیی خېلو په ولسوالۍ کې په شوي ځانمرګی برید کې څه باندې ۶۰ تنه وژل شوي وو.»

د پېښور په پوځي ښوونځي روستي برید او په دې اړه د پاکستاني لوړپوړو پوځي او ملکي چارواکو وارختايي، پاکستاني ولس او نړیوالو ته د پاکستان دوه مخی سیاست او شیطاني څېره یوځل بیا بربنډه کړه.

همداراز دې پېښې وښوده چې پاکستان پخپل لاس روزلې او پاللي ترهګر هم د دوی له کنتروله وتلای شي او پر دوي خوله لګولای شي.

پاکستاني واکمنو کابل ته په منډو تړوغوښتل د ځان په وړاندې د پاکستان او په تېره بیا د پښتونخوا د پاریدلي او قهریدلي ولس پام په کور دننه د خپلو ناکامو او بدنامو تګلارو څخه، بهر او افغانستان ته  واړوي، چې دا غشی يي هم پرځان ولګید او له کابله رټلي، شرمېدلي او تش لاسونه بېرته ستانه شول!

ته چې بل په غشو ولې هسې پوه شه

چې همدا غشې به ستا په لور ګوزار شي

رحمان بابا

په دې توګه، کابل ته د پاکستاني پوځي پلاوي سفر نه ملا فیض الله و، ځکه پاکستان پوهیږي هغه افغانستان کې نشته او نه د ترهګرو د جارو کولو په اړه غمغږي وه، بلکې دا سفر د پاکستان او پښتونخوا د خلکو د ذهنونو د اړولو په موخه ترسره شوی وو.

پاکستان د ترهګرو په روزلو او پاللو هغه پیر ته رسیدلی چې ثمره يي له دې روسته هر وخت په کور دننه لېدلای شي. که پاکستان وغواړي خپل پاللي ماران او لیوان ګاونډي ته منسوب کړي، خپل ولس يي پرې شاهد تیریږي!

د پاکستان چارواکي یوخوا د خپلو روزل شویو ترهګرو او بلخوا د خپل ولس په منځ کې ګیر دي!

د ۲۰۱۴ کال د ډیسمبر ۱۸ مه

سرلوڅ مرادزی