فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

د ټرمپ او غني زور پاکستان پيغورونو ته اړ کړ

وروسته له هغې چې د امريکا د بهرنيو چارو وزير په بګرام کې له ولسمشر غني سره وليدل او بيا پاکستانه په سفر ولاړ او له هغه ځايه امريکا ته ورسېد؛ پاکستان پر افغان حکومت او امريکا د پيغورونو لړۍ شروع کړه. تيره ورځ د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر د افغانستان لپاره د امریکا ستراتیژۍ یو وار بیا ناکامه وبلله او په ملنډو یې وویل چې د امریکا ناکامي افغانستان ته د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر په سفره کې په ډاګه شوه چې کابل ته یې د تګ جرات ونه کړ. اصف د ريشخند په توګه ويلي «په بګرام کې له ټیلرسن سره له کتلو وروسته د افغانستان ولسمشر ته خپل هیواد پردی ښکارېده.» خواجه آصف تر دې یوه ورځ وړاندې هم د پاکستان سنا جرګې ته په څرګندونو کې ويلي ول چې د امریکا نوې ستراتیژي هغو جنرالانو جوړه کړې ده چې د افغانستان په جنګ کې یې ماته کړې ده.

خواج آصف ولې په پيغورونو خوله خلاصه کړې؟

دوه دليلوونه شته چې خواجه آصف يې امريکا او افغانستان ته په پيغور ورکولو مجبوره کړی دی.

لومړی: پاکستان ته له سفر وړاندې په بګرام اډه کې له ريکس ټيلرسن سره د ولسمشر غني ناڅاپي ملاقات: په دغه کتنه کې چې په کور دننه د ډيرو هيوادوالو غبرګونونه يې هم لرل؛ ولسمشر غني بګرام هوايې اډې ته د ريکس ټيلرسن ليدو ته ځکه ورغی، چې ټيلسرن په مخکې د پاکستان سفر درلود او ولسمشر غوښتل چې ټيلرسن ته د پاکستان په اړه د افغان حکومت پيغام او غوښتنې د ټيلرسن په لاس هم وليږي. په بګرام کې ځکه د ولسمشر غني او ټيلرسن ليدل وشول چې ټيلرسن له امريکا مستقيماً د پاکستان پر لور د سفر موزې پر پښو کړې وې، خو ولسمشر غوښتل چې يو ځل بيا خپلې غوښتنې د ټيلرسن پر مټ له پاکستانه مطرح کړي نو ځکه يې په بيړني توګه بګرام کې له ټيلرسن سره وکتل.

له دغه کتنې وروسته کله چې ټيلرسن د پاکستاني چارواکو سره وليدل نو له پاکستانه د ټرمپ د سختو غوښتنو تر څنګ د افغان ولسمشر غني غوښتنې او وړانديزونه يې هم مطرح کړل. په دغه سفر کې ټيلرسن په مستقيم ډول پاکستان ته ويلي چې پاکستان طالبان د افغانستان پر ضد استعمالوي. خواجه آصف چې د ټيلرسن په لاس د ټرمپ او غني غوښتنو په غصه کړی و؛ نو له پاکستانه د ټيلرسن له راوتلو سره سم يې هم افغان حکومت او هم امریکا ته په پيغورونو ورکولو خوله راخلاصه کړه. خواجه آصف بېچاره ته يواځې همدا لاره پاتې وه چې د خپل زړه باد وباسي.

دويم: ټيلرسن پاکستان ته په خپل سفر کې پاکستانيانو ته د ټرمپ ګواښونه او غوښتنې هم مطرح کړي دي. ويل کيږي ټيلرسن د پاکستان سنا جرګې کې پاکستانيانو ته په دغه هيواد کې د تروریستي پناهځایونو د نه ختمولو له امله سخت انتقادونه کړي دي. له دې هاخوا يې پاکستان ته د طالبانو او حقاني شبکې د ۷۰ مشرانو لیست هم وسپاره چې يا يې له منځه يوسي او يا يې امريکا ته په لاس ورکړي. په مقابل کې يې پاکستان په ځواب کې ويلي چې د امریکا له لوري دوی ته په سپارل شوي لیست کې داسې کسان دي چې یا مړه شوي یا نور په پاکستان کې نشته. اوس پاکستان وارخطا دی چې د ټرمپ غوښتنې څنګه پوره کړي. ځکه خو يې په پغورنو خوله راخلاصه کړې ده.

امريکا ته د خواجه آصف پيغورونه څه شی څرګندوي؟

په نړۍ کې د پاکستان ښه ستراتيژيک ملګری او دوست يواځې امريکا و او د امريکا په زور به يې ناز کولو. خو د ټرمپ له ولسمشر کېدو وروسته پاکستان په داسې حال کې دی چې نه سياسي ژوند کولی شي او مړ کيدلی شي. اوس پاکستان له خپل خدایه هم دومره ډار نه لري لکه څومره چې له ټرمپه يې پيدا کړی دی. پاکستان ته د ټيلرسن له سفر وروسته د خواجه آصف باټې او پيغورونه دا ثابتوي چې امريکا نور د پاکستان غوږونه تاو کړي دي او ترې يې د اصلاح کېدو غوښتنه کړې ده. امريکا پاکستان اوس په داسې حال کې ګير کړی دی چې سر يې ورته سيند ته کړی او پښې يې ټرمپ ته. پاکستان مجبور دی چې خپل زړه په باټو او پیغورونو تش کړي. اوس داسې ښکاري چې افغانستان ته خدای په بې خيرۍ کې خير پيښ کړی دی او پاکستان ته يې خپل پخوانی ملګری په اوسني دښمن بدل شوی دی.
لیکنه : خوشحال آصفي