افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

«
»

د طالبانو د سیاسي کمیسون مشر سید محمد طیب آغا د استعفی اړوند

نظرمحمد مطمئن

لیکوال او شناند

باورې سرچينې وایې  چې د طالبانو دسیاسي کمیسون د مشر سید محمد طیب آغا د استعفی خبره او یا هم د هغه د واکونو د کمولو او یا واکونو مهارکولو خبره سمه نه ده، بلکې د شروع شوې پروپاګنډې برخه يې ګڼې.

په ۲۷ د جولای ۲۰۱۵ خبرونه خپاره شول چې د طالبانو مشر ملامحمد عمر مجاهد مړ شوې،  لومړی ځل نه و، څو ځله داخبره نشر شوې، ورسره داخبره هم رحیم الله یوسفزي کړي وه چې د طالبانود دوېم نمبر مشر د ملامحمد عمر مجاهد د نایب ملااخترمحمد منصور واکونه به هم کم شي او یا داچې بيخې به له مشرتابه څخه لیري شي او پر ځای به يې د ملامحمد عمر مجاهد ځوی مولوي محمد یعقوب وټاکل شي.

نن ۲۸ جولای ۲۰۱۵ دادی خبرونه خپريږي چې د طالبانو د سیاسي کمیسون مشر سید محمد طیب آغا له خپلې دندې استعفی ورکړي، داځکه چې په پاکستان کې د افغان حکومت د استازو سره د سولې د خبرو کولو خنډ دی.

بل خوا بیا وایې چې د طالبانو د شورا غړو پر طیب آغا فشار راوړي چې دهغه واکونه محدود کړي، ځکه هغه د سولې د خبرو د پرمختګ خنډ دی.

رښتیا هم سید محمد طیب آغا په پاکستان کې د پاکستاني چارواکو تر چتر او واک لاندي د خبرو سره مخالف دی، ځکه خو يې د مرې غونډه د هغوی د ویاند له خوا رد شوه.

اوس داسي معلومات دي چې داځل ملااخترمحمد منصور ته هم د پاکستان حکومت او طالبانو تر منځ رابط کس لاسرسی نه لري، تیر ځل د اسلام آباد غونډې اړوند خبرونه داو چې د ملااخترمحمد منصور په اجازه ملاعباس اخند او مولوي عبداللطیف منصور په خبرو کې ګډون کړی و.

داځل ویل کيږي کومه وعده چې د پاکستان له خوا افغان حکومت ته ورکول شوې وه چې دوېمه ناسته کې به د طالبانو استازي د هغوي په اجازه ګډون ولري او شمیر به يې زیات وي، فکر کيږي چې دغه کار ستونزمن دی، او تر ټولو سخت مخالفت يې هم په قطر کې د سیاسي کمیسون غړې کوي.

داچې ملا اختر محمد منصور نور هغه رابط سره نه ویني کوم چې د پاکستان او دوی ترمنځ به يې پېغامونه تبادله کول، او چاته يې اجازه نه ده کړي چې د سولې اړوند خبرو کې ګډون وکړي، نو ممکن همدا لاملونه وي چې اوس داسي خبرونه نشر شول چې د ملااختر محمد منصور سره د طالبانو د شورا د غړو اختلاف زیات شوې او د هغه صلاحیتونه به محدودو او یا خو به د طالبانو د مشرتابه څخه عزل کيږي.

دا هم امکان لري چې په پاکستان کې د طالبانو ځينې غړې سره راټول شي او اعلان وکړي چې ملااخترمحمد منصور نور ددوی مشر نه دی، د ملامحمد عمر مجاهد د ژوند او مرګ معلومات نه کيږي، او يو بل مشر به اعلان کړي، دا به هغه کسان وي چې تیر وختونو کې يې په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر د پرانستلو او هلته د سیاسي کمیسون د غړو د تګ مخالفت کاو، دوی غوښتل چې د طالبانو سیاسي دفتر په پاکستان کې جوړ شي، اوس به همدغه ډله طالبان بیا دا ږغ هم پورته کړي چې دوی د افغان حکومت سره د سولې خبرو ته حاضر دي، او داخبره به هم وکړي چې ملااخترمحمد منصور او سید محمد طیب اغا واک نه لري.

دابه هغه ډله طالبان وي چې په تیرو کلونو کې يې د پاکستان په وساطت په چین او روسيه کې په پټه خبرې کړي، افغان حکومت سره يې مسلسل ناستې درلودلي، کابل او کندهار ته يې پټ تګ راتګ کاو، د افغان حکومت مادي مرستې يې ترلاسه کړې.

دا به هغه لوبه وي چې له تیرو ۱۴ کلونو راهیسي يې بهرنیانو ، افغان حکومت او پاکستان خوب لیدی، د لنډ مهال له پاره به د بهرنیانو، افغان حکومت او پاکستان دا خوب رښتیا شي، خو د جنګ جرړه ، د امنیت خرابوالی به همداسي پاتې وي، د سولې هره هڅه به ناکامه وي.

يواځي دومره به وشي چې طالبان به ووېشل شي چې د وېشلو نښې نښانې يې دادی تر سترګو کيږي، له دی مخکې هم ملامعتصم آغا جان دغه هڅه کړي وه  خو ناکام شو، ولي داځل د ملاجلیل اخند په مهارت  د ملامحمد حسن رحماني په مشرتوب چې  ملا عبدالرزاق اخند ، ملامحمد عیسی اخند او ملا محمد صادق اخند هم به هم ورسره همږغې او ملګرې وي، د ملاعباس اخند اړوند د ملااخترمحمد منصور او ملاجلیل ملګرې محتاط دي.

داچې ننۍ خبرونه د سید محمد طیب آغا د استعفی ورکول کیږي، زما په نظر همدغه لړۍ ده، ځکه د طالبانو په اعلامیو کې واضیح شوې چې د سولې خبرو بشپړ واک د سیاسي کمیسون سره دی، او هغوی د طالبانو مشرتابه ته مسؤلیت لري.

د سیاسي کمیسون واکونه هغه وخت لا نور زیات شول چې په مرې کې د پاکستان تر فشار لاندي طالب استازي د افغان حکومت سره خبرو ته کینول شول.

اوس که د سیاسي کمیسون د واک محدودیت وي او یا دهغه استعفی وي، هغه باید د ملامحمد عمر اخند له خوا تاید شي، او ملامحمد عمر اخند خو همدي پرون خبر ورکړ چې هغه مړ دی.

که د سید طیب آغا استعفی ملااخترمحمد منصور ته وړاندي کیږي، نو پرون خو همدا خبره کیدله چې دهغه واکونه هم تهدید شوې، او بې واکه شوې، آیا طیب اغا له دي څه نه دي خبر؟

ښکاري چې لوبه په افغانستان کې د جګړې اوږدیدو او د سولې له لاري امتیاز اخستلو له پاره روانه ده، پاکستان هم د خپل امتیاز هڅې کوي، طالب هم د امتیاز او خپلواکې هڅې کوي، افغان حکومت هم د زیات امتیازهڅه کوي.

يوه خبره ډیره روښانه ده، که افغان حکومت د طالبانو پر سر پاکستان ته امتیازات ورکوي نو دغه پوښتنه به افغان ولس له طالب څه کوي، او راتلونکې نسلونو ته به طالب ځواب وایې. ځکه افغان حکومت خو به ووايې چې ما د طالب پر سر دغه امتیاز پاکستان ته ورکړ، که طالب سولې ته په خپله خوښه حاضریدای نو داکار مې نه کاو، بدنامې يې طالب ته ده. ولي دا پلان دی، داسي جوړ شوې چې د افغانانو دغه اوږده او لویه جګړه چې ناټو يې ماتې ورکړه په اوبو لاهو کړي، بیا څوک ونه وایې چې افغانانو ناټو ته ماتې ورکړه، داخبره به کيږي چې طالبان د پاکستان د ګټو له پاره جنګېدل او دهغوی مزدوران و.

او داخبره هم کول په کار ده که افغان حکومت او پاکستان هڅه کوي طالبان په ډلو وویشې نو بیا به د یوه ادرس پر ځای په څو ادرسونو پسې لالهانده وي، د يوې ډلې پر ځای به له څو ډلو سره مخ وي، او تر ټولو مهمه دا چې بیا به له نظامې طالبانو سره څه ډول تفاهم کوي؟

په کار ده چې د طالبانو د وېښ هڅه ونه شي، د سیاسي کمیسون په ګډون په خپلواک ډول طالبانو ته حق ورکول شي چې د سولې مذاکرات په خپله خوښه پرمخ يوسي، تر ټوله لنډه او اسانه لاره يې د طالبانو د قطر دفتر په رسمیت پېژندل دي.