افغانستان پس از پنج سال طالبان؛ ثبات واقعی یا آرامش…

وحیدالله نورزی افسر ارشد نظامی سابق، استراتژیست میدانی و تحلیل‌گر امنیتی…

افغانستان؛ تشنه رهبران آگاه و مدیران صادق، نه غارتگران قدرت

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان به رهبران آگاه و مدیران صادق و…

از ضعف نهاد در افغانستان تا سرایت ناامنی در منطقه…

وحیدالله نورزی Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military & Security Analyst Strategic…

سیاسي ګوند، سازماني جوړښت او د دموکراتیکې رهبرۍ بنسټونه

نور محمد غفوری لنډیز سیاسي ګوندونه د معاصرو سیاسي نظامونو له مهمو سازماني…

وقتی ثبات به تله امنیتی تبدیل می‌شود: افغانستان، طالبان و…

نویسنده: وحیدالله نورزی افسر ارشد سابق پولیس ملی افغانستان | تحلیل‌گر…

عقاب ها پرپر می شوند؛ اما پرواز شان ادامه دارد

 نویسنده: مهرالدین مشید پرپر شدن عقاب‌ها؛ خاموشی پرواز نیست عقاب‌ های آزادی…

طلسم زمان

رسول پویان دل از طلـسـم زمان عـاشـقانـه بیرون شد قفس شکست و…

جنایات حفیظ الله امین

روایت دردی از هزاران درد بی‌درمان هم‌وطنان ما محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان مکتب…

شارل دو مونتسکیو

هغه د روښانتیا په زمانه کې یو فرانسوي فیلسوف،…

جوردانو برونو (بخش نخست)

« اندیشه‌ای فراتر از مرزهای زمانه »  تهیه و تدوین :…

حضرت دوست

نوشته نذیر ظفر  شدم خراب إزا و خوب‌تر نمیگردم نهال خشک   شدم با…

 پس از پنج سال؛ آغاز شمارش معکوس برای پایان یک…

نویسنده: مهرالدین مشید پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت،…

جوهر عشق

رسول پویان دلی از جـوهـر عشق آفریدند سری در پیکـر عشق آفریدند سفر…

۱۵ اگستروزی که نه‌تنها جمهوریت؛ بلکه رویاهای یک ملت فرو…

نویسنده: مهرالدین مشید ۱۵ اگست ۲۰۲۱ را نباید صرف به‌عنوان روز…

آیازبان پارسی گویشی مردم کابل و تهران  ویا گویش هزارگی …

نوشته: دکتر حمیدالله مفید در این پسین روز ها برخی ماجراجویان…

آسیب شناسی  استقلال افغانستان آن در بعد های سیاسی، اقتصادی،…

نوشته از بصیر دهزاد   روابط بین المللی و تکنالوژی معاصر…

کمدی الاهی یا کمدی انسانی؟ بالزاک و دانته

Balzak, Honore de (1799- 1850) آرام بختیاری بلبشو و شهر فرنگ جامعه…

         پنجساله گی چیره گی تاریکی درافغانستان       

    نوشته ی :اسماعیل فروغی                                                            پنجسال ازفاجعه ی تسلیم دادن…

میرزا تورسون‌زاده شاعر صلح و دوستی تاجیکستان

 برگردان. رحیم کاکایی زویا عثمانووا میهن‌دوستی پرشور که هرگز چیزی را بر…

 افغانستان ؛ در چنبره افراطیت دینی و تندروی قومی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در طول تاریخ معاصر خود، به‌ویژه در…

«
»

د تاریخ یوه پاڼه

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن د اکتوبر ۱۷ مه ۲۰۱۴ کال

هر ریس جمهور یا امیر یا پادشاه خپل پلانونه او طرحې لرلې او همیشه ېې د
هغو د عملی کیدو له پاره زیار ایستلو ، خو له بده مرغه ،لکه یوه میوه
داره ونه چې د مختلفو امراضو او دشمنانو له پلوه همیشه بیغمه نه وی دیوه
مثال په راوړلو وطندارانو ته او خاصتا جمهور ریس صاحب او داکتر صاحب
عبدالله عبدالله ته بیانوم ، هره میوه داره ونه چې ډیر بار ولری بیا هم
دونې د میوو د رشد دمخ نیوی په خاطر طبعی افات لکه  (( چینجیان – حشرات –
غله ـ پرنده ګان – ګلۍ – بارانونه – وچکالی – او نور مکروبونه را پیدا
کیژي ، له پاره ددې چې ونه تر اخره ښه ډکه له میوو سره پاتی شي دهقان
باید ورته ( ښوره یا پارو )ورکړي – همیشه په خپل وخت اوبه ورکړي – دوا
پاشی وکړي – مځکه ورته سسته یا نرمه کړي ، شاخ بوری ېې وکا – میوه داره
شاخو ته شاخۍ ورکړي – د مرغانو او ملخو نه ېې وساتي – د غلو نه ېې وساتی
، او په منظم او فنی ډول ېې میوه جمع آوري کړي او په ډیر منظم او درست
شکل ېې بسته بندی یا (پکنګ ) وکا )) ، او بازار ورته پیدا کړي که دغه
کارونه دهقان وکا معلومداره خبره ده چې د نړۍ په بازارو کی ډیر تاجران
ورته مراجعه کوي او د اخیستو پیشنهاد ورته کوي او دهقان ددی زحماتو په
نتیجه کې ډیرې پیسې لاس ته را وړي او حریفان دیوه سره دماتی سره مخامخ
کوي ، دایو مثال وو د ښې او په موقع غم خورۍ او د تولیداتو د کچې لوړتیا
ته ښه مدیر او مدیریت ته ضرورت دی ،نو ریس صاحب جمهور هم فرض کړۍ یو
دهقان دی باید د خلکو دروزنی – ساتنی – کارموندنی – سالم تربیت – باز
سازۍ – نوسازۍ خاصتا امنیت له پاره لکه نن سبا چې خلک ور نه سوالونه کوي
، او واي چې د پاکستان او ایران سره به څنګه مناسبات ساتي او د پاکستان
او ایران یا د دشمنانو یعنی طالبانو او حقانی سره به څه ډول سیاست غوره
کوې ؟؟؟؟

زه وایم چې موږ د څو مثالو په را وړلو سره کولای شو دشمنان سازش ته یا
مذاکرو ته چې دقیقي پایلې او مثبت نتایج ولری تابع کولای شو په یوه شرط
سره او هغه شرط دادی چې د افغانستان خلک د ریس جمهور او اجرایه ریس سره
لاس یو کړي او د ددوی نه حمایت وکړي او هر څه چې اشرف غنی احمد زۍ او
عبدالله عبدالله فیصله کوی د هغو نه کلک ملاتړ وکړي ځکه ۸ ملیونه کسانو
دوی ته رایه ورکړې ده ، مثلا (( د امنیت په راوستلو کی دهر کور ماشوم –
نر یا ښځه – دهر کور هلک دکور خاوند یا مور د خپل کور نه د انتحاریانو
میدان یا منزل  یا ځای جوړ نه کړی – انتحاری ته ځای ور نه کړي – غله او
تروریست مخصوصا د پاکستان او ایران او عربانو – روسانو – چینایان –
امریکایانو د ډالرو او پوڼډو په بدل کی د خلکو او وطن سره خیانت ونه کړی
او همیشه بیدار – ګوش په اواز – سیل بین – هوشیار – زیرک – چالاک – مصمم
وی چې همیشه د اخوان ، ارتجاع ، شیاطینو ، فتنه ګرو ، خاینو ، وطن
فروشانو، رشوت خورو ، غلو ، قاچاق برانو او د دشمنو هیوادو نوکرانو او
مزدورانو سره د جیوال خوله و نه نیسي او هر غل، داړه مار ، توطیه ګر ،
بدماش ، تروریست ، تفرقه انداز ، د دشمنو هیوادو نوکر او مزدور و وینی
باید فورا ېې امنیتی ارګانو ته معرفی کړې او خپل وطندار او وطن ته نجات
ورکړي )) که هیواد والو دغه کار وکړو نو دولت ، ریس جمهور او ریس اجرایه
به تل د هیواد دترقۍ  پیشرفت – نوسازۍ – باز سازی- او د وسله وال پوځ د
مدرنیزه کیدو – تجهیزکیدو – په مدرنو او ضروری وسلو سمبالیدو مخصوصا
هوایی او ټوپچي قوتونه باید د شهید دکتور نجیب الله دوخت سره سم جوړ او
تعبیه کړي یعنی  که خلکو د ریس جمهور او ریس اجرایه سره مرسته وکړه او
ملاتړ ېې وکړو او دوی ته ېې وخت ورکړو او زمینه ېې برابره کړه تر څو دوی
وکولای شي  د هیواد د وسله وال پوځ د اکمال او محاربوی تخنیک ضروری شیان
اکمال کړي او یو بیطرفه –غیر اجیر- غیر مصلحتی – غیر تنظیمی – غیر سمتی –
غیر وابسطه وسله وال پوځ چې د دوه کلنی مکلفیت دوری په شروع کیدو سره دغه
ارمان پوره کیدلای شي  تشکیل شوو او په وسله وال پوځ کې یو دقق ریفورم را
منځ ته شو او د سر قوماندانۍ تشکیل هم باید جوړ او ورته ارکانحرب – تحصیل
کرده – متخصص افسران وګماری ، هغه وخت به موږ وایو چې اوس زموږ همسایه
ګان زموږ سره باید زموږ په ژبه خبری وکا ،(( اول باید موږ ځانونه وپیژنو
– بیا باید موږ ځانونه دهرلحاظه ، تربیه ،تجهیز، تقویه او د دشمنانو د هر
ډول دفع او طرد له پاره اماده کړو )) یعنی د امنیتی لحاظه – د اقتصادی
لحاظه – د سیاسی لحاظه – دکمیت او کیفیت له لحاظه – د مورال او معنویاتو
له لحاظه – د وسلو او محاربوی مدرن ماشین د اکمالاتو له لحاظه – او بل
اخره ددشمن د دقیق شناخت له لحاظه لکه په نړۍ کي چې ځنو زمامدارانو خپلو
هیوادو ته خدمت کړۍ لکه ( مدورا په ونزویلا کې – دانیل ارتیګو په
نکاراګوا کی – فیدل کاسترو په کیوبا کې  – ولادیمیر پوتین په روسیه کې –
بشرالاسد په سوریه کې –  مرتي په هندوستان کې  ) هغه هیوادونه دی چې د
رهبری کسان ېې وطن پرستان او قوی زعیمان وو او دی او نن د هر اهریمن او
زورواکی مخه نیسی ، خو زموږ خلکو مخصوصا ځوان نسل او خاصتا هغو
هیرویینیانو – چرسیانو – غلو – شرارت پیشه ګانو- یاغیانو او باغیانو ـ
او یو تعداد د مجاهدینو پیرو کسانو تر ننه ځانونه ونه پیژندل چې
افغانستان ته د نن غونته رهبر په کار دی او دزړه په وینه باید د هغو نه
حمایت وشي ، د دې بحث په اخر کی د افغانستان جمهور ریس ته وایم چې اول
باید وسله وال پوځ ملی او بیطرفه کړې او یوه دقیقه تصفیه وکړې او په
لومړي قدم کی د ملی ګارد یو قول اوردو جوړ کړې چې اقلا ۱۵۰۰۰ منسوبین
ولری او دغه قول اوردو په ډیر خاصو او مدرنو وسلو مجهز وی تر څو د هر خود
خواه – سازمان – تنظیم یا حزب چی د بغاوت – شورش – چباول – کودتاه –
انقلاب ، خیال لری په څو ساعتو کی تار او مار کړې ډیر ښه مثال ېې د مصر د
(( مورثي دغو د اخوان الشیاطین ) د رهبر او پلو یانو سره جدی او قاطع
برخورد وزیر دفاع السیسی ) وکړو او ته هم باید د هر سرکش ، یاغی او باغی
، بلوا ګر غوږونه ور تاو کړې داسې یو منظم ملی ګارد جوړ کړه چې نه څوک
کودتا وکا – نه څوک بلوا وکا – نه موازی حکومت اعلان کا – نه خلق میدان
ته را وباسی – او نه د مقام او څوکۍ نه سوی استفاده وکا ، ددوهم جنګ په
جریان کی د ستالین مبتکرانه رهبری وه چې هتلر ېې د بیخه او بنیاده و څپلو
، نو که د زور لرلو او ښه اقتصاد د لرلو هغه وخت پاکستان د افغانستان سره
لانجه نه شي را منځ ته کولای( در جای که زور باشد به منطق ضرورت نیست )
حرف پوتین روسیه است ، او که ضعیف وی او خلک د بې اتفاقه وو نو پاکستان
نه یوازی چې دیورند نه منی بلکه حیرتان هم غواړی