زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

   د۱۳۶۷کال دجلال اباد په جګړه کی دآی اس آی تاریخی ماته

انجنیر سید عبدالقادر                                                          ۲۰۱۵ـ۵ـ۱۴                                                                                                                                                    اوبیا دافغان دولت په                                                           و ړاندی د «آی اس آی» او«کا جی بی » ملګرتیا:                                                                                                                       لمړی بر خه ـ دجلال اباد جګړی ته لنډه کتنه اوپه جګړه کی داحمد شاه مسعود د نه ګډون علت :                                                                      دوهمه برخه ـ دجلال اباد ترجګړی ترماتی وروسته ولی دتنظیمی رهبرانو سرونه د کریملین دقصر څخه ښکاره سول ؟                                                                                                                                                                                                                                                            «که دجهادی جنایت کارورهبرانو ادعا چه وایی موږ دشوروی امپراطورۍ ته ماته ور کړه صحیح وی،نوبیا ولی جهادی رهبرانودجلال اباد ترماتی وروسته دروسانو څخه  غوښتنه  وکړل ،چه دشهید نجیب الله دولت ورته چپه کړی ؟ ودې سوال ته به په وروستۍ برخه کی جواب ورکړو۰ »                                                                                                                                                                                     لمړی برخه ـ امريکا او غربي نړي دشوروی دپوځی لښکروتر وتلو وروسته  دافغانستان په دننه کي بیا هم جګړی ته په يوه او بله بڼه  لمن وهله ،او دصلح په وړاندي يي خنډونه جوړ ول ۰چی  د نوروبيلګو تر څنګ يوه بيلګه دپاکستان دجمهور رئيس آصف زرداري هغه څرګندوني دي چی ۲۰۱۱ کال دفبروري په مياشت کي په يوه رسمي محفل کي چی داردو ژبي شاعر فيض احمد فيض دسلمي کاليزي په وياړ کولي ، ويلي دي : زما ميرمن بي نظير بوټو په ۱۹۸۹ کال  په پاکستان کي لومړي وزيره وه ، ددې سره سخته مخالفه وه ،چی پر افغانستان دي دمجاهدينو له خواه بريد تر سره سي ، زما ميرمن هغه وخت يوازي پاته سوله، ځينو کسانو يي خبره ونه منله۰ «آی اس  آی » به ويل چه په يوه هفته کي جلال آباد او ( ۲۵ ) ورځو کي به کابل ونيسو ،په دې پريکړه کي دامريکا لاس هم وو ۰ بي نظير بوټو  دهغه وخت دامريکا جمهوررئيس  بوش ته وويل ،چی لړم بايد په لړم باندي ونه وژل سي، په افغانستان کي چی څه کوو په هغه بيا خپله سوځيږو ،مخ ته ځي او وايي چی ډاکټر نجيب الله په هغه وخت کي په سوله ايز ډول دمسائيلو حل ته غاړه ايښي وه   ۰

سی آی ای اود آی اس آی واکمنانو په صلح کی خپلی ناروا ګټی نه ليدلې،ځکه نو دجلال اباد دښاردنیولو په لټه کی سول،چه موقتی دولت هلته جوړکړی۰چه په دې اړوند یی د۱۹۸۸کا ل دمارچ پر (۵) نیټه   پراخ ،پیچلی دغربی استخبا راتی کړیو په لارښوونه  دلمړنی « ۱۵۰۰۰ » کسیز قوت سره  وحشیانه حمله  په داسی وخت کی ترسره کړل ،چه په دې داسلام اوافغان ولس ضدحمله  کی  د القاعده ۱۳۰۰ تروریستانو په شمول ،دپاکستان منظیمی څوقطعی(۲۵۰۰ عسکر)،دصوبه سرحد پوځی واحدونه ،دآی اس  آی پوځی قومند انان اومشاورین ، دجهادی تنظیمونوغړو»  ګډون په کښې درلودلی ۰دیوشمیرجهادی غړواوپاکسانی پوځی سرحدی قواوو مشری  جنرال حمید ګل د« آی اس آی رئیس » د پاکستان توپچی قواووپه ملګر تیا ،دعربی تروریستانودجبهی قومندان اسامه بن لادن او دجهادی تنظیمی غړو دیوی جبهی قومندان رحیم وردګ وو۰ چه په راوروسته کی د« کرزی ددفاع وزیر وو،د  نسرین کتونا دپوځی علومو ډا کټری دلیکنی په حواله چه لیکی ، دپوهی اوتجریبی څخه یو لیری انسا ن وو ، د افغان لس په نظر بیا دوزارت په وخت کی یی دملی شتمنیو  په غلا باندی ځان د سلګونو میلیونونو ډالرو خاوند کړ،اود آی اس آی په لارښونه یی دسروبی دبند دالوزولو په ناکامه پیښه کی خپله پښه هم دلاسه ورکړیده، چه دا دده د جهادی ژوند یو افتحاردی ،اوولس بیا دپاک خدای لعنت پر وایی » ۰ ډګروال یوسف(دجهادی تنظیمونو سره دآی اس آی لارښود ) د تلک خرس په کتاب  کی لیکی چه ،دجلال اباد دجنګ ترماتی وروسته جها د نور ګرم بازار دلاسه ورکړ۰ په دې جنګ کی دمارشا ل الک مهاجمین له قوله«۱۰۰۰۰» جهاد کونکی وژل سوی او«۳۰۰۰  »زخمیان سوله ،ملکی تلفات د کاتمن روی له قوله د« ۱۵۰۰۰ ـ‏  ۱۲۰۰۰ »پوری تخمین سوی دی ۰اودولتی تلفات و «۳۰۰۰»شهیدانو ته رسیدل۰دجولای دمیاشتی تروروستۍ پوری پاته یرغل کونکی ټولوپاکستان ته وځغستل ۰ باید ووایو چه  دجنګ په یر غل کوونکو کی دتنظیمونو هغه غریب کسان زخمی یا یی ژوند دلاسه ورکړ،کوم چه دجنګ ګټل هم هغوی ته کومه ګټه نه رسوله، امتیاز ونه به بیاهم داوس مهال په څیر  درهبرانو اودهغوی دکورنیووای ۰جهادی رهبرا نود دوی څخه یوازی دسونګ دموادو په څیر ګټه اخیستله ۰ددغه پا کستانی جهاد دشروع څخه دجهادی رهبرانو اولادونه په غربی اوعربی نړۍ ته د  تحصیل اوعیا شۍ دپاره استول سوی وه ۰ځکه نو(مها تما ګاندی)دجنګ په اړوند وایی :که په جګړو کی دمشرانو اولا درنه وژل کیدلای ،نو په نړۍ کی به جنګ نه وای ۰  احمد شاه مسعو د په دې جنګ کی د« سی آی ای » څخه  دسالنګ دلاری دبندولوپه اړوند«  ۵۰۰  زره دالره »اخستی وه، اووی نکړای سوای جه بیله څونا کامه حملو څخه نورڅه درسره کړی ۰ دده علاقه ددی جنګ سره ددولت په وړاندی دمخامخ دتوان دنه درلودلو ترڅنګ نوره هم ځکه کمه وه ، چه ده په وروستیو کلنو کی د« سی آی ای »او«آی اس آی » څخه مخ اړولی اود« کا جی بی»  ډوډی یی خوړله ۰«  کا جی بی» پدی پوره پوهیدله چه په جګړه ګی داحمدشاه مسعود نه ګډون  ددی سبب ګرځی، چه د «کا جی بی» سره  دمسعود  اړیکی افشا سی۰ بیا هم «کا جی بی» احمدشاه مسعود ته اجازه ورنکړه چه دجلال اباد په جګړه کی سهم واخلی ۰ په د ې اړوندڅولاملونه شتون درلودلای سی۰                                                                                                                                       ۱ــ لمړی داچه که په احتمالی توګه داجګړه« آی اس آی» ګټلی هم وای، د ګلبدین په شتون کی دمسعود مقام ضربه خوړله ،  روسان  ددې مسآلی په حساسیت باندی پوره پوهیدله ۰ځکه رو سانو نه غوښتل چه په راتلونکی دولت کی د مسعود صلاحیت په دوهم مقام کی ځای ولری ۰                                                                                            ۲ــ  روسانو ته معلومه وه ، چه افغان وسله وال پوځ داسی روزل سوی دی، چه د هرباندنی جبهیی تیری په وړاندی هم د پوره دفاع توان لری،نوباید دمسعود ډله داسی بی ځایه تلفات ورنکړی،چه ګټه ورته ونه لری ،اوداتنظیم  یی دراتلونکی وخت دپاره وساتی۰  نوربیا                                                             تمت باالخیر

ماخذ: دډاکترنسیم کتونا  لیکنه «اصالت»                                                                                                          :  دتلک خرس کتاب