اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

«
»

دیوه پیشنهاد طرح د افغانستان د بحران د ختمولو په خاطر

لیکنوکۍ : دکتور طاوس وردک لندن د اکتوبر ۲۷مه ۲۰۱۶ کال .

هر چا هر چیرې یعنې په ویبسایټو کی ، په ګردیو میزو کی ، په مصاحبو کی ، په کنفرانسو او غونډو کی او بل اخره په فیسبوک کی ډول ډول مضامین او مقالی ولیکلی او جمهورو ریسانو هم داسې یوه جامع یا قاطع ستراتیژي یا پلتفورم را منځ ته نه کړواو د خلکو سره مطرح نه کړو چی د هغو په نتیجه کی یک تیر و دوپاخته شی ، زه وروسته له ډیر فکر او تعمق نه دی نتیجی ته ورسیدم چی په وړو جزیرو یعنی په وړو حزبو د افغانستان معضل او په افغانستان کی امنیت او دایمی صلحه نه را منځ کیژی نو بل اخره می د نورو هیوادو په شان چی یو ډول یا یو رقم پرابلمو سره مواجه وو او هلته هم لوی بحرانونه را منځ ته شوی وو نو بل اخره په هر شکل چی وو دوی دهیوادو د نجات له پاره یو داسې میړه ، ژغورونکي ، وطن پرست انسان پیدا کړل چی بل اخره هغه هیواد چی د اتومی او هایدروجنی بمو خاوند وو ورته نجات ورکړو ، مثال یی د روسی فدراسیون وو ، دروسی فدراسیون هم د نا اهله – خود خواه – بیګانه پرسته – مزدورو – خاینو جمهورو ریسانو لکه (( ګرباچوف – یلتسن )) او همدارنګه د هغوی تر څنګ نور حریص- خودخواه – مریض – تجزیه طالب کسان لکه ( یبلکه – نیمڅوف – ګیدروف – سکولوف – ورینیکوف – روتسکوی – چوبایس – او ډیرنور تاسې) ور علاوه کړی روسیه داسی یوه خونړی داخلی جنګ ته رهنمون کړه چې ټانکونه د مسکو شهر ته دننه شول او په سپینه مانۍ د صدارت ېې دزی وکړی او یوه علنی کودتا دغو وطن فروشانود یلتسن په رهبرۍ وکړه ، هلته نور جدای طلبه او په خارج کی د کمونستانو په ضد کسان لکه ( شالزینیکین – او د لننګراد یو بل د یلتسن تیوریک نفر نوم ېې ( سبچک وو ) روسیه دغو خراب بحران ته رهنمون کړه ، خو بیا هلته یو ډیر باشخصیته کمونست ( جنرال او د بیروی سیاسی غړی او د ، (ک ګ ب ) د خارجی روابطو مشر پریماکوف نومۍ ) او بل یو ېې (ولادیمیر پوتین) او ننۍ صدراعظم ( میدویدوف ) ، یعنی دغو دریو کسانو روسی ته نجات ورکړو ، غرب یعنی امریکا قریب وو دغه هیواد منفجر کړی ، ددغو قوی ثبوت او مثال په مدنظر نیولو سره زه پیشنهاد کوم چی د افغانستان دري روحاانی شخصیتونه ( حضرت صاحب مجددی – پیرصاحب ګیلانی – سیدمنصور نادری ) په راس کی ، او د لویو مولیانو یوه لویه ډله ور سره ملاتړ ( د روحانیت لویه شورا چی تعداد یی ۲۰۰ تنو ته ورسیژي ) په افغانستان کی د (( دلوی افغانستان د نجات ملی جبحه )) په نامه د افغانستان په ټولو ولایتو کی د افغانستان د ننی او ستر خونین ناورین د ختمولو له پاره د ولایتو او ولسوالیو په منځ کی مطرح او بیطرفه او وزن لرونکی ، قوی سپین ګیري او لویانو په مشرتابه سره ددغو جبحی تهداب کیږدي او دغه جبحه باید اقلا د (۵) نه تر( ۷ )  ملیونه کسان ور شامل شی ، هغه احزاب چی د وطن د نجات او امنیت او ترقۍ موضوع ورته تر هر څه نه ډیره مهمه وی هم ورسره  یو ځای شی ، دغه لویه ملی جبحه به د انتخاباتو – دمقام او چوکیو له پاره د شخصیتو تعین او تقرر هم د تحصیلاتو ، تخصص او تجربی په اساس وګماری او له دی طریقه به په لومړی سر کی د مکلفیت عسکری دوه کلنه دوره دسره رواج کړی او داسې یو ملی او بیطرفه وسله وال پوځ جوړ کړی چی په نړی کی بیساری وی ، بودجه ېې د معادنو او مخدره توکو له انحصار نه شروع کړی ، ځکه معادن دیوه سره د ټولو افغانانو ملی سرمایه ده او په هر افغان او ددوی په کورنیو پوری اړه لری ،د دی جبحی ایدیالوژي (( فقط ملی یووالی – افغانیت – اسلامیت – دیموکراسی او ترقی )) ده هیڅ ډول خارجی او بیګانه تیوری او ایزم ته د تبلیغ او ترویج اجازه د ملی جبحی په چوکات کی ځای نه لری ، او نه ور کول کیژي ، یو قوی نشنلیست افغان حکومت او دلوی افغانستان منظومه جوړول د جبحی د ستراتیژۍ اساس او تهداب قبول شی ( نشنلست په دی مفهوم چی افغانستان فقط د افغانانو هیواد او ځای دی ، بیرونیان او خارجیان فقط د توریست یا میلمه حیثیت لری هیڅ ډول باداری او مداخله د لوی افغانستان په داخلی او خارجی چارو کی ور ته اجازه نه ورکول کیژي )، په هیواد کی د ننه دلوی افغانستان د ننه  ددغو (( جبحی تر څنګ شپږ نور احزاب یا جنبشونه یا نهضتونه یا جبحی جوړی شی ، لکه د سونیاسلامی احزابو اوه ګونه تنظیمو جبحهد شعیه اسلامی اته ګونه تنظیمو جبحهد دیموکراتانو جبحهد جمهوریخواهانو جبحه – د سوسیال دیموکراتانو جبحهد چپی ګوندونو جبحه )) او متباقی احزاب دیوه سره لغو شی ، دلوی افغانستان د نجات ملی جبحه باید نوۍ ریس جمهور – معاونین – وزیران – معینان – دادارو ریسان  –  والیان – د والیانو معاونین – سفیران او نور دیپلومات کارمندان د جبحی له منځه فقط د تخصص او تحصیل له رویه وټاکي ، هیڅکله د قوم ، ملیت ، ژبې او سمت په لحاظ تقسیمات ونه شی ، ننۍ بحران چی بیا د جنرال دوستم په مشري نوې شوغلی را پورته کړې وطن یوه خطرناک بحران ته بیایی ، هیله کوم دغو حالت ته ډیر ژر د پای ټکي ورکړل شی او د افغانستان ملی جبحه فورا ددریو روحانی شخصیتو په زعامت په کار شروع وکړی او افغانستان ته د هره لحاظه نجات ورکړی .