اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

«
»

حرفی چند بر بازداشت یک قوماندان طالب

عبدالصمد ازهر                                                                           ۱۴ / ۰۱ / ۲۰۲۲

دستگیری مخدوم عالم از قوماندانان برجسته طالبان که در سابق والی گماشته شده آنها در فاریاب و رییس کمیسیون نظامی در شمال نیز بود و جنگ ها در فاریاب و ولایات همجوار را بر ضد مردمان محل،  نیروهای دولتی و طرفداران رشید دوستم پیش می برد، چرا برافروخته گی مردم فاریاب را به بهانه هم تباری برانگیخته است؟

این شخص اگر ترکمن هم است، خون مردمان فاریاب، سرپل و جوزجان را فراوان ریخته دستانش تا به آرنج ها غرق در خون همین هموطنان ماست. او که بعد از تصرف حاکمیت از سوی طالبان به حیث والی سرپل تعیین شده بود، بعد از چهار پنج هفته یی برکنار شد و بنا بران نارضایتی هایی داشته و سخنانی انتقادی بیرون داده که شاید همین موجب بازداشتش شده باشد. از قول نقیب الله فایق والی پیشین فاریاب، همان کسی که بر اثر تبدیلی وی مردم فاریاب قیام کرده بودند، بر مخدوم عالم و دو نفر دیگر صلاح الدین ایوبی و قاری وکیل اتهام های دیگری چون شکایت مردم، دزدی پول ارگ ریاست جمهوری افغانستان در زمان سقوط حکومت جمهوریت و مخفی کردن بخشی از سلاح‌های غنیمت گرفته شده، وارد شده است.

این اتهامات اگر راست باشند، مردم ما را به یاد انتقال و ذخیره کردن اسلحه از سوی جنگ سالاران، که گوشه یی از آن در کشف ذخیره گاه ها در پنجشیر نمایان شد می بَرَد و هوشداریست بر تکرار سیناریوی ذخیره سلاح و پول برای روکردن به ماجراجویی های مدهش در آینده. اعتراض های یاد شده هم مردم ما را از یکسو به یاد خاطره های نپذیرفتن والی های تعیین شده از سوی مرکز به نفع چور سالارانی که پرده تباری بر رو کشیده، جز استثمارِ همتباران کوچکترین خدمتی برای مردم انجام نداده بودند، می بَرَد و از سوی دیگر تجربه روزهای قریب گذشته در قزاقستان را تداعی می کند که دستان نیرومند مغرض در عقب دادخواهی مردم پنهان شده، فاجعه آفریدند.

من که باورم نمی شود آقای دوستم این دشمن را صرف به دلیل هم تباری بخشیده باشد، همواره  از نیم کاسه های زیر کاسه در هراسم. دقایقی پیش از تلویزیون افغانستان انترنیشنل شنیده شد که دوستم از طریق تلیفون اعتراض کننده گان را به قیام و پایداری فرخوانده از پشتیبانی خویش اطمینان داده  است. اگر این خبر راست باشد( این کانال بعضاً افواهات را نیز به مثابه خبر پخش می کند)، جنگ سالاران از غوندی خیر مردم تشنه صلح و بهروزی کشور ما را به خاطر منافع شخصی خود شان و باداران شان باز هم به جنگ و برادر کشی می کشانند. این بار یک جنگ تحمیلی نو به جای شرق و غرب، از شمال و با محموله پان ترکیزم سلامتی سرزمین ما را آماج قرار می دهد.

من نه تنها مخالف اعتراض های مدنی معقول نیستم بلکه آن را برای احقاق حقوق حقه همه هموطنان، منجمله زنان، جوانان، کودکان،سربازان و افسران سابق، دانشمندان  و غیره و همچنان حق تحصیل و آزادی وجدان، لازمی هم می دانم. آنهایی که تلاش دارند به هر شکلی شده میان اقوام افغانستان خط های فاصل بکشند و به جای وحدت و همگرایی ملی سرتاسری تازیانه نفرت در دست داشته باشند، بدون شک دشمنان این سرزمین  و بازیچه های استخبارات اجنبی اند- خواه طالب باشند، جنگسالار  و یا هر جنبنده دیگر.

اگر طالبان در کنار صدها کمبود  و عقبگرایی، قومگرا و طالبگرا نیز استند، ما ( بقیه هموطنان) نباید بالمقابل به قوم محوری توسل جوییم. در عوض، در حالی که ما از دنباله روی چند رهبر خود تحمیل کرده قومگرا تجارب نهایت تلخ داریم، لازمست مستقل از آن شیران برفی، شیوه مدنی یگانه گی و همگرایی را پیشه نموده از نام هموطن با این نقیصه ها و خطرها متمدنانه مبارزه کنیم. فراموش نباید کرد که از راه تشدد و خونریزی جز مرگ و بر بادی هیچ حاصل دیگر میسر نیست. اگر دستاوردی امکان می داشت در طی چهار و نیم دهه گذشته ثمر می داد، که نداد. این را نیز نباید فراموش کرد که این بیگانه گان اند که به خاطر منافع خود، ما را میان خود ما درمی آویزند. بی ثباتی ما خواسته ستراتژیک ابر قدرت جهانی است. اوست که دیروز از راه تحمیل اجنت هایش کشور ما را بی ثبات ساخت و امروز هم با همان وسایل در پی شعله ور کردن آتش های نوین جنگ است.

چه زیبا خواهد بود اگر تمام اقوام افغانستان دست به دست هم داده با یک صدای داد خواهانه فراقومی از طریق مبارزات منسجم سیاسی، طالبان و هر تاریک اندیش را مجبور به قانون پذیری و اعتراف به حقوق انسانی هر فرد و هر گروه اجتماعی گرداند.

اینست راه رستگاری و رفتن به سوی ترقی و رفاه اجتماعی.

با عرض حرمت

۲۴ جدی ۱۴۰۰

۱۴ جنوری ۲۰۲۲