جنگ اوکراین توافق نانوشته آمریکا و شرکا
صادق ملکی
به نظر می رسد واشنگتن در توافقی نانوشته با همسویان غربی خود تدارک جنگ اوکراین را دیده بود که بر این اساس قرار است که اوکراین یا روسیه وارد نزاعی تمام عیار شود .
بدون تردید ایالات متحده را می توان بازیگر اصلی درگیریها در اوکراین دانست چه جنگ وارد پروسه طولانی شود و یا به سرعت به سرانجام برسد نمی توان تصور کرد که این تحولات بدون ایفای نقش و هماهنگی ایالات متحده باشد.
کشورهای استقلال یافته از شوروی سابق بدون شک حیات خلوت روسیه به شمار می روند و با ورود آمریکا به این منطقه بازی پیچیده و چند وجهی در این جغرافیا در حال شکل گیری است.
در تحرکات قبلی ساکنان کاخ سفید نیز شاهد بروز جنگ در منطقه قفقاز بودیم که مطلوب آمریکاییها ایجاد جنگ نیابتی با هدف به صحنه کشیدن ایران و ترکیه بود.
در این رویداد و در حالی که ارمنستان کشور صاحب حاکمیت واکنش خاصی در مورد طرح جابه جایی خاک با آذربایجان و مانورهای صورت گرفته از خود نشان نداد ایران مخالفت سریع و قاطع خود با این جابه جایی اراضی را اعلام و در واکنش به مانور مشترک آذربایجان،ترکیه و پاکستان در حجم وسیعی به نقل و انتقال نیرو و تجهیزات نظامی و مانور در منطقه مرزی با آذربایجان پرداخت.
حال بعد از گذشت یک سال کاخ سفید با هدف بازی در زمین روسیه مساله عضویت اوکراین در ناتو و توسعه ناتو که البته به مذاق روسها خوش نیامد منطقه را وارد بازی جدید کرد .
روسیه در اعتراض به توسعه ناتو به سمت مرزهایش وارد عملیات نظامی در اوکراین شد اتفاقی که بسیاری معتقدند مناسبات بین المللی را دست خوش تغییری شگرف خواهد کرد و تعریفی جدید از روابط بین المللی ارائه می دهد.
شوروی فروپاشید اما از خاکستر آن روسیه ای برخواست که همیشه محل نگرانی آمریکا بوده است. این نگرانی با ظهور پوتین و افزایش قدرت روسیه جدی تر از هر زمان شد.
لازم است توجه داشته باشیم تنها قدرت بازدارندگی اتمی مسکو عامل تشویش غرب نیست. روسیه با ۱۷میلیون کیلومتر وسعت و قدرت نظامی عظیم و منابع فراوان علی رغم فروپاشی شوروی برای غرب خطری جدی محسوب می شودلذا با جنگ در اوکراین می تواند با افتادن در تله گسترش ناتو به شرق به سرنوشت شوروی دچار شود.
آمریکا و بطور کلی غربی ها در عرصه سیاست و تعقیب اهداف راهبردی خودصبور هستند و برای هر شرایطی راهبرد جایگزین دارند. به نظر می رسد اگر دامنه جنگ و تحولات محدود به اوکراین شود و در این میان اشتباه محاسباتی رخ ندهد با تحریم روسیه ها به دنبال محدود کردن و به تبع آن ضعیف کردن روسها را دارند.
