جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

«
»

برگشت تاریخ 

                                                                                                                                                            میرعنایت الله سادات                                                                    اگست 2020 

خوانده بودم که تاریخ برنمیگردد … 

نیرو های مؤلد رشد میابند و

این رشد ، مناسبات کهنه ای اجتماعی را ، 

دگرگون میسازد 

                *********

همه به بالیدن نیروها دل بسته بودند

تا این جریان به راه افتد و 

مردم ما ازکوره راه تاریخ موفقانه بگذرند ، 

وعقب ماندگی ها به گذشته متعلق گردند .

               ********** 

ولی این آرمان  بسر نرسید 

قبل از وقت ، 

به عوض مردم ، 

واحد های نظامی را به حرکت درآوردند 

            *********** 

گفتند : ما ” راه کوتاه ” را انتخاب کردیم …. 

عجب راه کوتاهی … واپسگرایان ، 

ببخشید ، واپسگراترین واپسگرایان 

از همه جا سربلند کردند 

            *********** 

” زرنگترین ” آنها فتوا داد 

که کابل 

شهر کفرشده است ، باید 

خاک آن به عمق ” هفت بلست ” عوض گردد 

             ***********

آنها نه تنها ، 

شگوفایی نیرو های مؤلد را نشانه گرفتند ، 

بلکه آنچه هم وجود داشت ، 

منهدم کردند . 

             *********** 

سپس عقب گرا های دیگری ، 

در معرکۀ تاریخ ظاهرشدند 

آنها برگروه اولی اعتراض کردند 

که چرا ….؟ 

             *********** 

چرا ؟ به تخریب مدنیت موجود ، 

اکتفاء میکنید ؟ 

این مسامحه است ، 

باید آثارگذشته را هم از ریشه برکنید .

             ************ 

مدنیتی که عقب مانده ترین عقب مانده ها 

آنرا درتمام دوره های تاریخ 

تحمل نموده بودند 

حالا اینها ، آنرا به آتش انفجار سپردند .

             ************* 

مدنیتی که تاریخ مارا بازگو میکرد 

آثاری که نه تنها به افغانها ، 

بلکه به تمام بنی آدم مربوط میشد 

ازجانب آنها محکوم به انهدام گردید . 

           *************

در برابر این حکم 

جهان با معرفت اعتراض کرد 

اما عقب گرایان به آن خندیدند ونا بخردانی دیگر 

درآنسوی مرزها ، به آهنگ انفجاررقصیدند 

             ***********

آنها شادیانه کشیدند ، 

که گویا چرخ تاریخ به عقب برگشت 

خوش بودند ، که با این ” کارنامۀ بی مثال ” 

برگشت تاریخ را به نمایش گذاشته اند . 

              ************ 

اما مردم متعجبانه پرسیدند : 

که با این ” شهکار” ،  

آیا تاریخ به عقب برگشت … ؟؟؟ 

ویا صرفا” به شکل مضحک آن تکرارشد ؟ 

             ************ 

افسوس که 

اندیشه پردازان تیوری تکامل تاریخ ، 

سالهاست 

که در بستر لحد جا گرفته اند 

             **************

آنها زنده نیستند تا ببینند ، 

که چه گونه ؟ کارنامه های چنگیز و هلاکو

در کشورما تکرارشد …. و به زعم واپس گرایان ، 

به چی سادگی ” تاریخ به عقب برگشت” 

               *************

               ختم – سال 2011