اوکراین، همه چیز در طرح رند کورپوریشن نوشته شده بود
هنر جنگ
مانلیو دینوچی
Manlio Dinucci
طرح استراتژیک ایالات متحدۀ آمریکا علیه روسیه سه سال پیش توسط رند کورپوریشنRand Corp)) تدارک دیده شده بود. رند کورپوریشن که مرکز آن در واشنگتن واقع شده یک سازمان جهانی پژوهشی است که راه حل های سیاسی برای چالش های سیاسی طراحی می کند : ارتش این سازمان 1800 پژوهشگر و متخصصین دیگر را در برمی گیرد که از 50 کشور به خدمت گرفته شده اند و به 75 زبان حرف می زنند و دفاتر این ارتش در آمریکای شمالی، اروپا، استرالیا و خلیج فارس واقع شده است. پرسنل آمریکائی رَند در بیش از 25 کشور زندگی و کار می کنند. رَند کورپوریشن که خود را به عنوان سازمان غیر انتفاعی و غیر حزبی معرفی می کند رسماً از سوی پنتاگون، ارتش و هوانوردی ایالات متحدۀ آمریکا، آژانس امنیت ملی (سیا و دیگران)، آژانس های کشورهای دیگر و سازمان های غیر دولتی قدرتمند تأمین مالی می شود.
رَند کورپو ریشن ادعا می کند که در طراحی استراتژی ایالات متحدۀ آمریکا در کوران جنگ سرد شرکت داشته و با تحمیل هزینه های برخورد نظامی طاقت فرسا به اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و صرف منابع خود در این زمینه به آمریکا اجازه داده تا پیروزمندانه از آن بیرون بیاید. از این الگو یک بار دیگر برای طرح جدیدی در سال 2019 الهام گرفته شد : « Overextending and Unbalancing Russia » : به این معنا که برای بی ثبات سازی و از پا انداختن رقیب باید او را وادار به گسترش فوق العاده کنند. این است خطوط اصلی حملۀ طراحی شده توسط ر َند کورپوریشن که ایالات متحدۀ آمریکا در این سال های اخیر در آن پیشرفت کرده است.
رند پیش از همه، طرح را مشخص می کند، و پیشنهاد می کند که باید به آسیب پذیرترین جناح روسیه حمله کرد، یعنی به اقتصاد آن که قویاً به گاز و نفت وابسته است : به همین دلیل «از تحریم تجاری و مالی استفاده خواهیم کرد، و در عین حال بطوری عمل می کنیم که اروپا بتواند واردات گاز روسیه را کاهش دهد و نیازهایش را در این زمینه با گاز طبیعی مایع شدۀ ایالات متحدۀ آمریکا جایگزین کند. در زمینۀ ایده ئولوژیک و تبلیغاتی باید اعتراضات داخلی را تشویق و در عین حال چهرۀ روسیه را در خارج تخریب کنیم». در زمینۀ نظامی کشورهای اروپائی عضو ناتو باید نیروهای خود را در عملکرد ضد روسی تقویت کنند. ایالات متحدۀ آمریکا می تواند با احتمال قوی و بهره برداری بالا و ریسک کم توفیق یابد، در صورتی که در بمب افکن های استراتژیک و موشک های تهاجمی دوربرد سرمایه گذاری کرده و روسیه را هدف بگیرد. استقرار موشک های هسته ای جدید میان برد در اروپا که روسیه را هدف بگیرد موفقیت آنان را تضمین می کند ولی در عین حال ریسک بالائی خواهد داشت. رند کورپوریشن نتیجه می گیرد که با تنظیم هر گزینش برای دست یابی به هدف مورد نظر ، سرانجام روسیه بهای سنگینی در رویاروئی با ایالات متحدۀ آمریکا پرداخت خواهد کرد، ولی ایالات متحدۀ آمریکا و هم پیمانانش باید منابع قابل توجهی را فارغ از اهداف دیگر سرمایه گذاری کنند.
در چارچوب این استراتژی رَند کورپوریشن در سال 2019 پیشبینی کرده بود که «عرضۀ کمک های کُشنده به اوکراین بزرگترین نقطۀ ضعف خارجی روسیه را قابل بهره برداری خواهد کرد، ولی هر گونه افزایش اسلحه و مشاور نظامی که ایالات متحدۀ آمریکا به اوکراین می فرستد باید به دقت کالیبره شود تا برای روسیه هزینه بردار باشد بی آنکه موجب تحریک خیلی گسترده شود که در آن روسیه به دلیل نزدیکی اش برتری معنی داری خواهد داشت.»
به درستی در اینجا، در آنچه رَند کورپوریشن به عنوان « بزرگترین نقطۀ ضعف خارجی روسیه» تعریف می کرد، که با تسلیح اوکراین قابل بهره برداری باشد، « کالیبره کردن به هدف بالا بردن هزینه برای روسیه بی آنکه به برخورد گسترده بیانجامد» در اینجا بود که ا ز هم گسیختگی پیش آمد. روسیه که در گیرۀ مکانیکی سیاسی، اقتصادی و نظامی ایالات متحدۀ آمریکا و ناتو گرفتار شده بود و بیش از پیش گیرۀ مکانیکی با ندیده گرفتن سرمایه گذاری های پی در پی و پیشنهاد گفتگو از سوی روسیه، روی او فشار وارد می کرد، موجب واکنش روسیه با عملیات نظامی شد که در اوکراین بیش از 2000 ساخت و ساز نظامی برپا شده را تخریب کرد که در واقع از سوی دولت کیف ساخته و کنترل نمی شد بلکه تحت فرماندهی ایالات متحدۀ آمریکا و ناتو بود.
مقاله ای که سه سال پیش از این دربارۀ طرح رَند کورپوریشن نوشته بودم روی این جمله ها خاتمه یافته بود « گزینش های» پیشبینی شده در طرح در واقع چیزی نیست بجز انواعی از همان استراتژی جنگی که بهاء و ریسک آن را همه ما می پردازیم».
همین حالا ما مردم اروپا در حال پرداخت آن هستیم، و اگر همچنان به عنوان مهرۀ قربانی در استراتژی ایالات متحدۀ آمریکا و ناتو باقی بمانیم بیش از پیش گرانتر از این نیز خواهیم پرداخت.
Édition de mardi 8 mars 2022 d’il manifesto
Traduit de l’italien par M-A P
ترجمۀ حمید محوی
پاریس. 8 مارس 2022
