اوج آزادی انسان در متعهد شدن نهفته است!
آزادی عمل و بیان را٬ علم بنیادست٬ و موضوع بیان در علوم انسانی ارتباط و نزدیک ساختن مردم٬ که اتحاد مردمی عبارت از شکل گیری ملت به هدف تاسیس نمودن حکومت قانون٬ که ماهیت قانون بالای دولت و ملت تعهدی می باشد از ریشه وجدان٬ تا توسعه را نفع عمومی یا به تک تک اعضاء جامعه نفع و امتیاز رسد.
جهل و ستیز٬ هیچ تعهد را صورت عمل نیست. حتی اگر در رعایت تعهد نفع خصوصی خودشان نیز نهفته باشد – پس رعایت تعهد کمال آدمی در تمیز وی از حیوان وحشی می باشد.
از اینجاستکه توماس هاپس٬ فلسفه وجودی دولت را٬ از سرشت حیوانی انسان٬ یعنی هاپس در ایجاد دولت به انسان نگاه بدبینانه دارد: که انسان را٬ گرگ انسان گفته است. با این رویکرد منتقدانه به دولت٬ مجریان را دین چون دست پاک می شود٬ تا همه جنایتکاری های شانرا٬ به اساس روایات دینی توجیه کرده و روحیه استقامت قدرت تولید کنند.
در نتیجه و سیاست افغانستان:
از چند قرن تاریخ سیاسی افغانستان٬ عدم رعایت تعهد را٬ ناموس ملی افکار سازی کرده اند – که مدرنیته را٬ در جامعه سیاسی در حالت بحران بسوی فاجعه نگه داشته است. و جان گپ اینکه رعایت تعهد دولت به تعهدات٬ برمیگردد به نظارت مردمی که سطح اگاهی بلند از حقوق نیروی آن می باشد.
محمدآصف فقیری
