آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

«
»

اهمیت تفکیک قوا

بزرگترین دست آورد بشری تا قرن هفدهم حاکمیت قانون که مسبب این همه تمدن ها تا کنون شده است – و سطح آگاهی بلند مردم و تفکیک قوا جان کلام حاکمیت می باشند.

ورود به موضوع:

تفکیک قوا مهد آزادی در برابر استبداد و تمرکز قدرت بوده که در قانون اساسی ۱۳۸۲ افغانستان تفکیک قوا رعایت نشده بوده و صلاحیت های رییس جمهور بیشتر از دو قوه دیگر که قدرت تمرکز شده بود و در مقالات علمی خود در مجلات حقوق گفته ایم. از طرفی تمرکز نظام اداری هم ضرورت تعدیل قانون اساسی ۱۳۸۲ را عریان کرده بود. 

که ای کاش و صد افسوس که در ۲۰۱۴ جای دولت وحدت ملی به تعدیل قانون اساسی رجوع می کردیم و تا حاکمیت قانون از مبانی سطح آگاهی بلند مردم مشهود نمی شد. حامد گرزی ادامه می داد. یاد ما باشد در عدم حاکمیت قانون مجری قدرت چنان استبداد می کند که آن اعمال را به زعم خودش صحی و درست می پندارد. از همینجاست که اشرف غنی با خیانت ملی که کرد یک معذرت خواهی از مردم نکرد. 

جان کلام اینست که رعایت حقوق بنیادین مردم ربط مستقیم به تفکیک قوا دارد که تمرکز قدرت٬ مجری استبداد قومی و یا دینی می کند. مثلا از استبداد قومی به استبداد دینی سیر کردیم و یا می شود گفت که هم استبداد دینی و قومی را شاهدیم یعنی دین هرگز به تمرکز قدرت حکم نداده است همین طوریکه قرآن در سوره النساء ایه ۱۰۳ گفته: کتابا موقوتا… ترجمه آنست که نماز را برپا کنید در وقت معینه در هیچ قرآن گفته نشده پنج وقت٬ سه وقت یا دو وقت این فقه بوده که به اساس احادیث و سنت طریقه و روش نماز را در پنج وقت که فرض است برای ما آموزش داده است. همینطور در همین سوره یعنی النساء ایه ۵۹ خداوند امر می کند که از الله و رسول و اولوالامر اطاعت کنید که اولوالامر توسط حکماء اسلام چون غزالی٬ ابن خلدون و سایر علماء و دانشمند توصیف شده و وظایف و کارکردهای اولوالامر که معصوم نیست و از جانب خدا نیامده در قانون اساسی به اساس رعایت تفکیک قوا تتبین می شود و در صورت عدم یا رعایت نکردن راه بدیل یا عزل وی نیز پیش بینی می شود.  

نوت: برای درک عمیق موضوع پیشنهاد می کنم دو مقاله علمی تخصصی بنده را نیز مطالعه فرمایید: 

 تعدیل ناپذیری اصل ۳ قانون اساسی ۱۳۸۲ و منشاء، تعدیل قوانین بر محوریت آن، تا انتقال قدرت مشروع در افغانستان. http://www.jhvmn.ir/article_251633_505d87e881f177a0a89dcfd6f4644b16.pdf?fbclid=IwAR2qCfT_QBecETXjipoeqt6SobxO-rzAtDNsmO3UX0uyrY5HeEe1mRudl5E

حس دردآور: استاد مشهور حقوق نصرالله استانکزی که بجای دکتر عبدالعلی محمدی مشاور حقوقی اشرف غنی نیز گماشته شد٬ مهر خموشی اختیار کرده و استبداد آفتابی کنونی را  ندیده گرفته و نویسنده بنام عبدالباری جهانی استبداد و قدرت را یک سکه دو روی نوشته در افغان جرمن آنلاین مقاله آن موجودست و چنان اذهان می کند که باید شرایط کنونی بگونه طبیعی پذیرفته شود در حالیکه میلیون ها انسان در طول تاریخ جان شیرین خودرا بابت آزادی قربان کردند تا حاکمیت قانون بالای دولت و ملت تاسیس گردد. 

محمدآصف فقیری