زبرځواکونه څنګه په نورو هېوادونو خپل نفوذ ساتي؟

ليکنه: حميدالله بسيا په ساده ډول زبرځواک  يا سوپر پاور  Superpower…

افغانستان در مدار واگرایی؛ تراژیدی‌های اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای

نویسنده: مهرالدین مشید با ادعا های فراتر از « پنج چاریک»…

آیا طالبان دروغ می گویند یا وزارت خارجه ی روسیه؟ …

  نوشته ی : اسماعیل فروغی       بتاریخ بیست و سوم…

د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

«
»

اهمیت تفکیک قوا

بزرگترین دست آورد بشری تا قرن هفدهم حاکمیت قانون که مسبب این همه تمدن ها تا کنون شده است – و سطح آگاهی بلند مردم و تفکیک قوا جان کلام حاکمیت می باشند.

ورود به موضوع:

تفکیک قوا مهد آزادی در برابر استبداد و تمرکز قدرت بوده که در قانون اساسی ۱۳۸۲ افغانستان تفکیک قوا رعایت نشده بوده و صلاحیت های رییس جمهور بیشتر از دو قوه دیگر که قدرت تمرکز شده بود و در مقالات علمی خود در مجلات حقوق گفته ایم. از طرفی تمرکز نظام اداری هم ضرورت تعدیل قانون اساسی ۱۳۸۲ را عریان کرده بود. 

که ای کاش و صد افسوس که در ۲۰۱۴ جای دولت وحدت ملی به تعدیل قانون اساسی رجوع می کردیم و تا حاکمیت قانون از مبانی سطح آگاهی بلند مردم مشهود نمی شد. حامد گرزی ادامه می داد. یاد ما باشد در عدم حاکمیت قانون مجری قدرت چنان استبداد می کند که آن اعمال را به زعم خودش صحی و درست می پندارد. از همینجاست که اشرف غنی با خیانت ملی که کرد یک معذرت خواهی از مردم نکرد. 

جان کلام اینست که رعایت حقوق بنیادین مردم ربط مستقیم به تفکیک قوا دارد که تمرکز قدرت٬ مجری استبداد قومی و یا دینی می کند. مثلا از استبداد قومی به استبداد دینی سیر کردیم و یا می شود گفت که هم استبداد دینی و قومی را شاهدیم یعنی دین هرگز به تمرکز قدرت حکم نداده است همین طوریکه قرآن در سوره النساء ایه ۱۰۳ گفته: کتابا موقوتا… ترجمه آنست که نماز را برپا کنید در وقت معینه در هیچ قرآن گفته نشده پنج وقت٬ سه وقت یا دو وقت این فقه بوده که به اساس احادیث و سنت طریقه و روش نماز را در پنج وقت که فرض است برای ما آموزش داده است. همینطور در همین سوره یعنی النساء ایه ۵۹ خداوند امر می کند که از الله و رسول و اولوالامر اطاعت کنید که اولوالامر توسط حکماء اسلام چون غزالی٬ ابن خلدون و سایر علماء و دانشمند توصیف شده و وظایف و کارکردهای اولوالامر که معصوم نیست و از جانب خدا نیامده در قانون اساسی به اساس رعایت تفکیک قوا تتبین می شود و در صورت عدم یا رعایت نکردن راه بدیل یا عزل وی نیز پیش بینی می شود.  

نوت: برای درک عمیق موضوع پیشنهاد می کنم دو مقاله علمی تخصصی بنده را نیز مطالعه فرمایید: 

 تعدیل ناپذیری اصل ۳ قانون اساسی ۱۳۸۲ و منشاء، تعدیل قوانین بر محوریت آن، تا انتقال قدرت مشروع در افغانستان. http://www.jhvmn.ir/article_251633_505d87e881f177a0a89dcfd6f4644b16.pdf?fbclid=IwAR2qCfT_QBecETXjipoeqt6SobxO-rzAtDNsmO3UX0uyrY5HeEe1mRudl5E

حس دردآور: استاد مشهور حقوق نصرالله استانکزی که بجای دکتر عبدالعلی محمدی مشاور حقوقی اشرف غنی نیز گماشته شد٬ مهر خموشی اختیار کرده و استبداد آفتابی کنونی را  ندیده گرفته و نویسنده بنام عبدالباری جهانی استبداد و قدرت را یک سکه دو روی نوشته در افغان جرمن آنلاین مقاله آن موجودست و چنان اذهان می کند که باید شرایط کنونی بگونه طبیعی پذیرفته شود در حالیکه میلیون ها انسان در طول تاریخ جان شیرین خودرا بابت آزادی قربان کردند تا حاکمیت قانون بالای دولت و ملت تاسیس گردد. 

محمدآصف فقیری