اهداف ترامپ از تغییر مسیر مذاکرات صلح افغانستان

اهداف ترامپ از تغییر مسیر مذاکرات صلح افغانستان

«دونالد ترامپ» در تحولی غیرقابل انتظار دیدار محرمانه با طالبان و رئیس جمهوری افغانستان را لغو و روند مذاکرات صلح در این کشور را قطع کرد. تحلیلگران دلایل گوناگون داخلی و بین‌المللی را برای این اقدام رئیس جمهوری آمریکا بیان می‌کنند.

 تا چند روز قبل گفته می شد دولت ایالات متحده و گروه طالبان در حال مذاکره بر سر جزئیات نهایی و تکمیل متن توافق صلح در افغانستان هستند، اما «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری ایالات متحده شب گذشته در  پیام های توئیتری خود همه این رشته ها را پنبه کرد.

تاکنون ده ها نشست مربوط به صلح در افغانستان برگزار شده است که ۹ مورد از آن در دوحه قطر میان نمایندگان دولت آمریکا و گروه طالبان صورت گرفت. در هفته های اخیر خبرهایی مبنی بر نزدیکی دیدگاه های کاخ سفید و طالبان منتشر شد که امیدواری برای کاهش خشونت در این کشور را افزایش داده بود؛ به ویژه آنکه افغانستان خود را برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری تا چند هفته دیگر آماده می کند.

دونالد ترامپ در پیام توئیتری خود نشست محرمانه با فرماندهان طالبان را که قرار بود امروز در منطقه کمپ‌ دوید در نزدیکی واشنگتن برگزار شود فاش کرد. وی ادامه اقدامات خشن در افغانستان و کشته شدن چند افغان و یک سرباز آمریکایی در انفجار اخیر در کابل را دلیلی برای لغو این دیدار بیان داشت

رئیس جمهوری آمریکا در واقع با این پیام خود ادامه گفت وگوهای صلح میان آمریکا و طالبان را متوقف ساخت زیرا وی بر این اعتقاد است که طالبان با انجام این اقدامات تلاش دارد تا اهرم های فشار خود را در مذاکرات تقویت کند.  ترامپ در پایان توئیت های خود عنوان داشت که این بدترین نوع نگرش طالبان است زیرا اجرای آتش بس برای موفقیت مذاکرات صلح بسیار مهم است. بنابراین آن ها احتمالا قدرت مذاکره را ندارند. وی این اقدامات را با هدف تاثیرگذاری در فرایند مذاکرات انجام می دهند. وی در پایان این سوال را مطرح کرد که «آن ها چند دهه دیگر می خواهند بجنگند؟»

اهداف ناپیدای ترامپ از لغو دیدارها

به نظر می رسد دلایل گوناگونی در این تصمیم گیری ترامپ موثر بوده اند. به نوشته رسانه های غربی نارضایتی برخی مقام های ارشد کاخ سفید از جمله وزرای دفاع و امور خارجه آمریکا از متن توافق صلح با طالبان موضوعی بود که به نتیجه رسیدن تلاش ها را از چند هفته قبل مبهم ساخته بود.  از جمله تحولات دیگری که بر پیچیدگی اوضاع افزوده است  انتخابات ریاست جمهوری افغانستان و مشخص نبودن نتیجه آن است. از طرف دیگر قرار بود «اشرف غنی» رئیس جمهوری این کشور هم روز شنبه به آمریکا سفر کند. این سفر اما به دلایل نامشخص لغو شد و چند ساعت پس از آن ترامپ توقف دیدارهای خود با بازیگران اصلی افغانستان را رسانه ای کرد.

پیش از این گفته می شد که توافق اصولی میان «زلمی خلیلزاد» نماینده ویژه کاخ سفید در امور افغانستان و گروه طالبان به دست آمده است. مهمترین بخش توافق خروج  ۵۴۰۰ نیروی آمریکایی از افغانستان در خلال ۱۳۵ روز پس از امضای آن بود. از آنجاکه آمریکا اکنون ۱۴ هزار نیرو در افغانستان دارد برخی روزنامه های آمریکایی اعلام کردند مابقی ۸۶۰۰ نفر نظامی این کشور هم در یک برنامه زمانی طولانی تر – احتمالا ۱۶ ماهه- افغانسان را ترک خواهند کرد. همچنین طالبان نیز متعهد شد گروه های شبه نظامی و تروریستی نباید علیه نیرو و منافع و شرکای آمریکا در افغانستان اقدامی را به ویژه در منطقه تحت کنترل طالبان انجام دهند. مذاکرات بین الافغانی و گفت و گوی مستقیم طالبان با دولت مرکزی در کنار برقراری آتش بس از دیگر بندهای توافق اولیه ای بود که اکنون سرنوشت آن نامعلوم است.

مخالفت ها در ایالات متحده به اندازه ای جدی بود که «مایک پومپئو» و «مارک اسپر» وزیران امورخارجه و دفاع آمریکا  اعلام کرده بودند چنین توافق صلحی را امضا نمی کنند. اکنون وقوع بمب گذاری که طالبان مسئولیت آن را پذیرفته در کنار کشته شدن یک سرباز آمریکایی، بهانه کافی را برای مقام های ارشد و تصمیم گیر کاخ سفید فراهم کرده است تا از امضای توافق صلح سرباز بزنند.

روزنامه «نیویورک تایمز» گزارشی را از لغو دیدار محرمانه و جداگانه ترامپ با دولت افغانستان و طالبان منتشر کرد و در مورد دلایل این تصمیم نوشت دیدار شگفت آور ترامپ با گروهی سرکش که از اکتبر سال ۲۰۰۱ هزاران آمریکایی را کشته است یک قمار دیپلماتیک به شمار می رود. یک مقام ارشد کاخ سفید اعلام کرد دیدار برای دوشنبه و تنها دو روز قبل از سالگرد حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ برنامه ریزی شده بود؛ اما آن حادثه ای بود که انجامش از داخل افغانستان برنامه ریزی شده بود و در نهایت منجر به اشغال افغانستان از سوی ارتش ایالات متحده گردید.

براساس این گزارش بخشی از تصمیم ترامپ به سیاست های سرسختانه اشرف غنی رئیس دولت افغانستان هم مربوط می شود که برای انتخابات روز ۲۸ سپتامبر در این کشور خود را آماده می کند.  اما در هر صورت ادامه این مسیر (انجام دیدارها) به طور قطع مباحث سیاسی آتشینی را در واشنگتن رقم می زد. با توجه به این موضوع که دولت ترامپ تحت فشار رو به افزایشی از سوی محافظه کاران قرار گرفته است، عجله ای برای خروج از افغانستان ندارد. این در حالی است که دموکرات ها تاکید می کنند از مذاکرات صلحی پشتیبانی می کنند که به خروج نیروهای آمریکایی از این کشور منجر شود.

در آمریکا نه تنها مقام های کنونی کاخ سفید بلکه برخی چهره های سیاسی و نظامی مخالف توافق خلیلزاد هستند. «دیوید پترائوس» فرمانده پیشین نیروهای آمریکایی در افغانستان هشدار داده است این توافق موجب تقویت القاعده و بازگشت دوباره این گروه می شود. با همین دیدگاه است که برخی تحلیلگران حتی اجرای سیاست خروج عجولانه نظامیان را باعث چالش های بزرگ تر در آینده می دانند. روزنامه نیویورک تایمز برنامه «باراک اوباما» رئیس جمهوری پیشین آمریکا برای خروج نیروهای نظامی از عراق در سال ۲۰۱۴ را عاملی برای ظهور داعش در این کشور می داند.

شبکه خبری «سی ان ان» هم دعوت و دیداربا طالبان را تحولی غیرقابل انتظار برای پایان دادن به جنگی ۱۸ ساله می داند که تنها چند روز قبل از سالگرد حمله به برج های دوقلو در نیویورک پیگیری می شد.

ژنرال بازنشسته «جان کربی» که پیش از این سخنگوی پنتاگون بود نیز این خبرها را حیرت آور توصیف کرد و افزود این دیدار مشروعیت سیاسی چشمگیری را به طالبان می بخشد؛ مشروعیتی که آن ها حتی از طریق مذاکره قادر به برآورده کردن آن نبودند. دیدار با ترامپ برای طالبان یک پروپاگاندای بزرگ و موفقیتی عظیم محسوب می شود که می تواند ضربه ای به موقعیت دولت اشرف غنی باشد.

با اینحال برخی منابع در ایالات متحده اعلام کردند به رغم لغو مذاکرات صلح از سوی رئیس جمهوری آمریکا، رایزنی بر سر تعیین تاریخ های جدیدِ دیدار با طالبان و دولت کابل در کاخ سفید آغاز شده است. اما تردید های گوناگونی وجود دارد: نخست آنکه طالبان ممکن است تعهدات سخت و سریع را قبل از دیدار با ترامپ نپذیرد. از سوی دیگر این گمانه زنی نیز در محافل آمریکایی مطرح است که رئیس جمهوری آمریکا تلاش دارد از لغو دیدارها و برنامه ریزی دوباره آن به عنوان یک تاکتیک مذاکراتی استفاده کند.

در همین حال کارشناسان مسایل نظامی

خونریزی و آوارگی را؛ رهاورد مذاکرات صلح در پنج ولایت افغانستان

می دانند چنانچه:

طی یک هفته اخیر طالبان حملات خود را در افغانستان شدت بخشیده به گونه‌ای که چند منطقه در برخی ولایات درگیر، سقوط کرده و یا در معرض سقوط قرار گرفته است.

خونریزی و آوارگی؛ رهاورد مذاکرات صلح در پنج ولایت افغانستان

 طالبان از یک هفته قبل تا کنون حملات گروهی‌ خود را به منظور سقوط برخی فرمانداری‌ها در تعدادی از ولایت‌ها شدت داده است.

حملات این گروه هم‌زمان با بحث نهایی شدن متن توافق‌نامه‌ صلح میان آمریکا و گروه طالبان افزایش یافت. طوری که در یک هفته گذشته، این گروه حملات تهاجمی و گروهی خود را به منظور سقوط ولایت‌های قندوز، بغلان و فراه آغاز کرد.

این حملات به رغم گذشت نزدیک به یک هفته، فروکش نکرده و هم‌اکنون هم درگیری‌ها ادامه دارد. همچنین درگیری‌های پراکنده‌ای نیز در تخار و بدخشان گزارش شده است.

بغلان

طالبان بامداد روز یک‌شنبه، دهم سنبله پس از شکست در ولایت قندوز، به ولایت بغلان حمله کرد. اکنون با گذشت یک هفته از آغاز حملات این گروه، هنوز هم جنگ ادامه دارد و این شهر تحت محاصره قرار دارد.

هر چند از تعداد تلفات این درگیری‌ها، آمار تازه‌ای در دست نیست، اما در چند روز گذشته در این ولایت، ۵۱ نفر از نیروهای طالبان کشته و ۳۱ نفر دیگر زخمی شده‌اند.
وزارت کشور افغانستان نیز تعداد کشته‌‌شدگان غیرنظامی را هفت نفر و نظامیان را 6 نفر اعلام کرد. این درگیری‌ها همچنین باعث آواره شدن تعداد زیادی از شهروندان این ولایت شده است.

«جاوید بشارت»، سخنگوی فرماندهی پلیس ولایت بغلان روز گذشته گفت: اعضای گروه طالبان از ولایت‌های بامیان، قندوز، سمنگان و سایر ولایت‌ها به بغلان آمده‌ و جنگ گسترده‌ای را علیه نیروهای امنیتی آغاز کرده‌اند.

وی در ادامه افزود: اکنون عملاً جنگ در این ولایت جریان دارد و گروه طالبان در فرمانداری‌های، «بغلان مرکزی»، «پلخمری» و «تاله و برفک» با نیروهای امنیتی درگیر است. با این حال نیروهای امنیتی عملیات خود را آغاز کرده‌ و به زودی این ولایت را از وجود طالبان پاک‌سازی می‌کنند.

اما برخی اعضای شورای ولایتی ولایت بغلان وضعیت امنیتی در این ولایت را شکننده عنوان کردند.

 قندوز

هم‌زمان با بغلان، تهدیدات گروه طالبان در ولایت قندوز نیز به کلی رفع نشده است. گروه طالبان بامداد روز شنبه‌، نهم شهریور از چندین جهت و مسیر به ولایت قندوز حمله کرد.

در این حمله که یک روز ادامه داشت، افراد طالبان تا مرکز این شهر پیشروی کردند. سرانجام با رسیدن نیروهای کمکی از مرکز، طالبان شکست خورده و مجبور به عقب‌نشینی شدند. در این درگیری‌ها ۸۱ نفر کشته و ۸۵ نفر دیگر زخمی شدند.

در میان کشته‌شد‌گان این رویداد، ۲۰ نظامی، پنج غیرنظامی و ۵۶ نفر از نیروهای طالبان وجود دارند.

مسئولان محلی ولایت قندوز وضعیت امنیتی در مرکز شهر قندوز را رضایت‌بخش توصیف می‌کنند.
این مسئولان محلی می‌گویند: هم‌اکنون 3 فرمانداری این ولایت تحت تصرف طالبان است.

به گفته مسئولان محلی، فرمانداری‌های «گل‌تپه»، «کلباد» و «آقتاش» 3 منطقه‌ای هستند که هنوز در تصرف طالبان‌اند.

سمنگان

 در همین حال ولایت سمنگان که هم‌جوار ولایت‌های قندوز و بغلان است نیز در معرض تهدید مستقیم طالبان قرار دارد. مسئولان محلی این ولایت از تهدیداتی که از سوی طالبان در برابر این ولایت وجود دارد، ابراز نگرانی می‌کنند.

«محمدصدیق عزیزی»، سخنگوی والی این ولایت، وضعیت امنیتی آن را خوب توصیف کرد، اما گفت: نگران حمله طالبان به این ولایت است.

صدیقی در ادامه تصریح کرد: هم اکنون در ولایت‌های هم‌جوار سمنگان جنگ جریان دارد و این ناامنی‌ها تأثیرات منفی روی وضعیت امنیتی این ولایت گذاشته است.

با این حال وی تأکید که کرد که مقام‌های محلی این ولایت برای رویارویی با این تهدیدات تدابیر شدید امنیتی اتخاذ کرده‌اند. سمنگان از جمله ولایت‌هایی است که با بغلان، قندوز و بلخ هم‌مرز است.

گفته می‌شود که این ولایت 6 فرمانداری دارد که طالبان اکنون در برخی از این فرمانداری‌ها تحرکات نظامی دارند.

اناردره

مقام‌های محلی ولایت فراه، از سقوط فرمانداری اناردره‌ این ولایت به دست طالبان خبر دادند.

گروه طالبان روز پنج‌شنبه، هفته گذشته به این ولایت حمله کرد. این گروه در ساعات اولیه حمله‌ به این ولایت، مرکز استخدام ارتش در ناحیه چهارم را تصرف کرد.

در این حمله تلفات سنگینی به نیروهای طالبان وارد شد.

به گفته مسئولان وزارت دفاع در این درگیری ۸۵ نفر از نیروهای طالبان کشته و ۳۰ نفر دیگر زخمی شدند.

«محب‌الله محب»، سخنگوی پلیس فراه در همین رابطه گفت: فرمانداری اناردره به دست طالبان سقوط کرد.

وی افزود: نهادهای امنیتی در تلاش‌ هستند تا عملیاتی را برای بازپس‌گیری این فرمانداری آغاز کنند.

محب همچنین تصریح کرد: نیروهای امنیتی پس از چند ساعت درگیری، برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان عقب‌نشینی تاکتیکی کرده‌اند. وی اطمینان داد که به زودی این فرمانداری از دست طالبان پس گرفته می‌شود.

وزارت دفاع: وضعیت امنیتی در کل رضایت‌بخش است

علی‌رغم ادامه جنگ در بیش از پنج ولایت افغانستان، وزارت دفاع امنیت این ولایت‌ها را خوب توصیف کرد.

«محمدزبیر عارف»،‌ معاون سخنگوی وزارت دفاع در این زمینه، گفت: در ولایت‌هایی که جنگ جریان دارد و وضعیت امنیتی خوب است. هم اکنون عملیات پاک‌سازی و تهاجمی در این ولایت‌ها برای سرکوب طالبان آغاز شده و طالبان در حال شکست‌اند.
عارف افزود: هم‌اکنون عملیات پاک‌سازی و تهاجمی ما در ولایت‌های بدخشان، قندوز، تخار، بغلان و فراه جریان دارد و وضع امنیتی رو به بهبودی است.