افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

«
»

افغانان باید څه وکړي چې صلحه راشي؟؟

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک تورنتو کاناډا د جولای ۲۹مه ۲۰۱۶ کال .

دحریفانو سره د زور ازمویلو په خاطر ، ددشمن د ماتولو په خاطر ، د سیاسی دشمنانو د ماتی په خاطر ، په جنګ کی دشمن ته دماتې ورکولو په خاطر ددغو ټولو کارو له پاره باید جسمی ( فیزیکی )، علمی ، مفکوروی ،اجتماعی ،تحصیلی ، تخصصی ،پوره زده کړي ولرۍ او د قوي اقتصادی پوتانسیال په لرلو سره میدان ته را وتلای شۍ ،نړیوال لوی قدرتونه لکه امریکا – روسیه – چین – هندوستان – جرمنی او نور قدرتمند هیوادونه چې ځانونه ېې په پورتنۍ مفکوري سمبال کړې ولو که ډیر واړه هیوادونه هم دی او نفوس ېې تر ۷ ملیونه ډیر نه دی ، خو په بین المللی ډګر کی د ډیرو لویو قدرتو جنګی ماشین ېې د ماتی سره مخامخ کړۍ دی ، غټ مثال ېې اسراییل دی چي عربی هیوادونه ېې په ګونډو کړل  ، دشوروی په ړنګیدو سره او د امریکا په یوه قطبی کیدو سره نړۍ د لوی کشمار سره مخامخ شوه ،او شوروی د داخلی جنګ سره چې په قفقاز کی اسلامیستانو ورسره مواجه کړه او شوروی ۱۵ګونه جمهوریتونه د ګرباچوف او یلتسن د خراب او خاینانه سیاست له مخی ټوټه ټوټه شول روسیه ېې د اضمحلال خواته رهنمایی کړه ،خو د دوو وطن پرستانو لکه ( مرحوم پریماکوف او ولادیمیر پوتین ) په رهبری بیرته روسی خپل اقتصادی – نظامی ستراتیژي تنظیم او نظامی دکتورین ېې د یوه قوی نظامی قدرت په حیث ډیر ژر عیار ، ترتیب ، او علما مطرح کړل او یوه دقیقه تصفیه ېې په ټول نظام کی را منځ ته کړه او په ډیر کم وخت کې ېې خپل دفاعی قدرت په پښو ودرولو او نن تر ناتو او امریکا نه ډیرې مدرنی وسلی لری ، دلیل ېې د مقام او څوکۍ سپارل متخصیصینو او تحصیل کردګانو ته وه ، خو زموږ مشران کرزۍ صاحب د امریکایانو سره په جګړه کی وو او اشرف غنی او عبدالله ددی توان نه لری چې ( سیاسی – اقتصادی – او نظامی انډول ) د همسایه ګانو سره برابر وساتي ،اساسی دلیل ېې د ارتجاعی او پشاتلونکۍ ایدیالوژۍ تطبیقول او تقویه کول وو او دی او تر څو هیواد د مذهبی او اسلامی دیکتاتورۍ نه خلاص نه شي او دغه زړه تیوری او زاړه تفنګ سالاران په ګونډو نه شي مدرنیزه کول – انډول ساتل – تجهیزول – او متخصیصینو ته قدرت ورکول اصلاح نه شی صلحه نا ممکنه ده ، صلحه په دشمن د زور له لاری ممکنه ده او بس ، هیڅ دلیل نه منم ؟؟؟

دوهم نړیوال جنګ په هتلر دزور له لاری ختم شوو ، د بنګله دیش جنګ او د پاکستان تسلیمی د زور له لاری تطبیق شوو ، د اسراییلو را منځ ته کیدل دزور له لاری را منځ ته شول د فاکلند جګړه دزور له لاری ختمه شوه او د ارجنتاین نه فاکلند جدا شوو ، دیورند په زور په عبدالرحمان خان تحمیل شوو ، افغانستان په زور اشغال او د ۱۰۰ ملیاردو وسلې او محاربوی تخنیک د اشغالګرانو له خوانه زره زره او ټوټه ټوټه شوو ، له پاره ددې چې صلحه په افغانستان کی را شی اولین اقدامات دیوه اصیل افغان تعینول یا انتخابول د ریس جمهور په حیث حتمی شرط دی ، دوهم ټول معادن ملی کول دی ، دریم نوی ملی وسله وال پوځ جوړول دی یعنې د مکلفیت دوه کلنه دوره بیرته را ژوندۍ کول دی ، او وسله وال پوځ په روسی وسلو مجهزول دی هر څه مو چې د ببرک کارمل په وخت کی لرل بیرته ېې له روسانو نه واخلۍ او هغه وخت دشمن تاراو مارکولای شو ، بیدون له زوره د هیچا سره دغری وهل لوی خیانت بولم ، او وسله وال پوځ په همدی حالت ساتل هم لوی ملی خیانت بولم ، ( ترکاني دبیزو کار نه دی ، دولت داری عربی صرفه میر نه دی ) دولت داری سیاست ، دیپلوماسي ، اقتصادی وړتیا ، دخلکو علمی وده ، د ښځو ازادی ، ارتجاع له حکومت نه جلا کول ، دشمن ته هیڅ زاری نه کول هر چیرې چې سر پورته کړې په ډرون او هلیکوپترو او جټ طیارو او مختلوف راکټو ویشتل چی یو سرباز هم زخمی نه شی ، یعنې اول ځانونه وپیژنۍ ، بیا ځانونه ښه سمبال کړۍ او بیا یو بل پذیره شۍ ، ملی وحدت تامین کړۍ هغه وخت صلحه ممکنه ده .