مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

اعتراض کوونکي؛ د خلکو استازي که دښمنان؟

د تيرې اونۍ له مرګونو بريدونو وروسته اوس د کابل ښار په ځینو مهمو څلور لارو کې د اعتراض کوونکو په نوم د لطيف پدرام او احمد ضيا مسعود کسانو د اعتراض په دود خیمې درولي او وايي، تر څو چې د پلازمېنې د وروستیو خونړیو حملو په مخنیوي کې د پاتې راتلو او د تېرې جمعې په ورځ پر لاريون کوونکو د ډزو په خاطر ولسمشر، د ملي امنیت سلاکار، د کابل د ګارنیزیون مشر او نور چارواکي برطرفه شوي نه وي، له اعتراضه لاس نه اخلي. که څه هم د کابل په ۵ برخو کې خیمې درول شوي خو په هره خیمه کې د ناستو کسانو شمېر تر ۵ کسانو نه اوړي.

اعتراض کوونکو، چې د احمد ضیا مسعود او لطیف پدرام په شان کسان یې مشري کوي، خپل اعتراض ته قومي بڼه ورکړې او په حکومت کې له ولسمشر نيولی يواځې د ځانګړي قوم مشرانو د استعفا غوښتنه کوي. دغو اعتراض کوونکو د دې تر څنګ چې د کابل ښار ۷ ميليونه اوسيدونکو ژوند يې له کړاو سره مخ کړی دی؛ د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونو د معلوماتو له مخې يې  خصوصي سکتور ته هم ۱۴ میلیون ډالره زیان اړولی دی. دغه راز مرستنديو ادارو هم ګواښ کړی، چې که وضعيت په همدې ډول دوام مومي، دوی به خپل مرستندويه پروګرامونه وځنډوي.

بل لور ته حکومت هم د مدني حرکتونو په نوم هغو کسانو ته چې د کابل ښار په واټونو کې يې خيمې درولې او د ښاريانو عادي ژوند يې مختل کړی خبردارۍ ورکړی، چې خپلې خيمې ټولې او لارې د ټرافيکو پر مخ پرانيزي. د حکومت له لوري معترضينو ته په ابلاغيه کې ويل شوي، چې د ولسمشر په حکم لويه څارنوالي د تېرې جمعې ورځې په لاريون کې پر معترضينو د ډزو موضوع څېړي او له معترضينو غوښتل شوي، چې د لويې څارنوالۍ پلټونکي پلاوي ته خپل استازي ور وپېژني. حکومت ويلي، معترضين دې له سړکونو خپلې خيمې ټولې کړي او که داسې ونه کړي، نو دوی به د خلکو د امنيت د ټينګښت په موخه لاس پر کار شي او له معترضينو سره به قانوني چلند وکړي.

په داسې حال کې چې د حکومت په وېنا لويه څارنوالي د تېرې جمعې ورځې په لاريون کې پر معترضينو د ډزو موضوع څېړي او له معترضينو غوښتل شوي، چې د لويې څارنوالۍ پلټونکي پلاوي ته خپل استازي ور وپېژني؛ نو بيا خېمې نور د څه لپاره درول کيږي او ولې په لوی لاس له ۷ ميليونه کابل ښاريانو سره دښمني کيږي او ورځنی ژوند يې تريخ کيږي؟

څو تنو محدودو له حکومته شړل شويو څېرو لکه احمد ضيا مسعود او لطيف پدرام او د دوی ډلو ټپلو، ولې ۷ ميليونه کابل ښاريان انحصار کړي او ژوند يې تريخ کوي؟

که د ضيامسعود او پدرام موخه د ولسمشر او اجرايه رياست استعفا وي، نو دا خو له امکان څخه ډيره ليرې خبره ده چې له ملي يووالي حکومته د نړيوالې ټولنې او اکثريت افغان ولس ملاتړ په شتون کې دې ضيا مسعود او پدرام خپلو موخو ته ورسيږي. ځکه نړيواله ټولنه په غوڅ اکثريت د اوسني حکومت ملاتړ لري او همداشان د افغانستان اکثريت ولس له احتمالي بدترو حالاتو څخه په اوسنيو بدو حالاتو خوښ دی. اکثريت ولس نه غواړي چې د ضيا مسعود او لطيف پدرام په شان منفورو څېرو ملاتړ وکړي او د حکومت په راپرځولو کې ورسره همکاري وکړي.

اصلاً د ولسمشر يا اجرايه رياست استعفا د ستونزو د حل لار نه ده او که داسې وشي نو پرته له شکه چې حالات به له بدو بدتر شي او د همدغو پلورل شويو څېرو چې د کابل ښار ۷ ميليونه نفوس يې منحصر نيولی دی؛ له امله به په هيواد کې کورنۍ جګړه پېل او ولس به يو ځل بيا د نفاق په لمبو کې وسوځي.

اصلاً د ضيا مسعود او لطيف پدرام په شان په ولس کې منفور شوې څېرې څوک ولس په خپلې استازولۍ نشي نيولی. ښه بېلګه يې له حکومتي دندې د ضيا مسعود له ګوښه کولو وروسته د نوموړي لاريون و چې ټول ديرش کسان په کې نه و راټول شوي. همدارنګه په اوسنيو درول شويو خېمو کې يې هم په شمار پنځه ـ پنځه نفره شتون نه لري. نو دا ډيره ليرې خبره ده چې په دغه ډول اعتراضونو دې پدرام او مسعود خپلو شومو موخو ته ورسيږي. دوی يواځې هماغه پېسې هضمول غواړي چې د حکومت پر ضد د همدغو اعتراضونو د ترسره کولو لپاره دوي ته د پاکستان او ايران سفارتونو لخوا ورکړل شوي دي.

لهذا څو محدودې څېرې دې د ۷ ميليونه کابل ښاريانو او په ټوله کې د ټول افغان ولس حوصله نه ازمويې. که چيري د ولس د صبر کاسه ډکه شوه نو بيا به دغه پلورل شوې څېرې د ايران او پاکستان سفارتونو کې خو څه چې آن د ځمکې لاندې به هم خلاص نه شي.

لیکنه : خوشحال آصفي