فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

اسلام آباد د کابل له غمه مړ دی که د ټرمپ له ډاره؟

په پاکستان کې سياسي زلزله

په داسې حال کې چې په امريکا کې جمهوري غوښتونکي ډونالډ ټرمپ واک ته رسيدلی؛ په پاکستان کې سياسي زلزله راغلې ده. حکومتي چارواکي، آی ايس آی او شنونکي ټول د پاکستان په اړه د ډونالډ ټرمپ له سياسي پاليسۍ متاثره او په ډار کې دي. هر يو يې په دې کوښښ کې دی چې څنګه وکولی شي چې ټرمپ ته ځان سپن وښايې او ورته نيږدې شي. دوی کله له هغه نوم څخه چې پاکستان په تيرو څو کلونو کې د ترهګرو د ملاتړ له کبله ترلاسه کړی دی؛ د خلاصون په خاطر په افغانستان د ترهګرو ساتلو تور لګوي او کله بيا د دې لپاره چې وښايې په افغانستان او سيمه کې امنيت لپاره ژمن دي؛ د افغانستان د سولې ډولې غاړې ته اچوي او په تش ميدان يې ډنګوي. په کور دننه او بهر د پاکستان سياسي استازي په دې هڅه کې دي چې په يو نه يو ډول د پاکستان په اړه د امريکا د نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ نظريه بدله کړي. همدا تيره ورځ په ملګروملتو کې د پاکستان سفیرې ملیحه لودي د افغانستان د سولې ډول ته ډنګ ورکړی دی.

مليحه لودي چې د ملګروملتو په عمومي اسمبلۍ کې د افغانستان په اړه په بحث کې خبرې کولې، وویل؛ پاکستان په افغانستان کې د سولې په راوستلو کې مهم رول لوبوي. لودې زياته کړې چې د افغانستان د حکومت او طالبانو ترمنځ به د سولې خبرې ژر پیل شي. دې په افغانستان کې د سولې د خبرو بریالیتوب په افغانانو پوري تړلی وباله ویې ویل دا له دې سره اړه لري چې افغانان څومره مسوولانه رول ته تیار دي.

بل لور ته د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت هم ويلي چې دغه هیواد، روسیه او چین به راتلونکې (دسمبر) میاشت په افغانستان کې د سولې او پخلاینې د لارو چارو په اړه مشورتي غونډه وکړي. د ياد وزارت ویندوی نفیس زکریا ويلي «موږ هغو ټولو طرحو او نوښتونو ته خورا زیات اهمیت ورکوو چې هدف یې په افغانستان او په مجموع کې په ټوله سیمه کې د سولې او ثبات راوستل وي.»
همداشان په ورته مهال پاکستان وايې چې پلاوی به يې د اسیا زړه په راتلونکې غونډه کې، چې په هند کې جوړېږي، ګډون وکړي. د پاکستان د بهرنیو چارو سلاکار سرتاج عزیز ویلي چې د اسیا زړه په غونډه کې به د پاکستان استازیتوب وکړي.

د افغانستان په اړه د پاکستان وروستۍ څرګندونې او همدردۍ پوښتنې راولاړوي، هغه هيواد چې تل يې دافغانستان د سولې پروسې ته خنډونه جوړ کړي دي؛ څنګه اوس د افغانستان خير غواړي د سولې ډول يې غاړې ته اچولی دی؟

د کابل په اړه د اسلام آباد نمايشي همدردي دوه دليلونه لري.

لومړی: لکه څرنګه چې د امريکا نوي منتخب ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ټاکنيز کمپاین په لړ کې پاکستان د ټولې نړۍ لپاره مشکل بللی او دغه راز یې ویلي و چې د پاکستان د اتومي بم د کنټرول او څارنې لپاره هم له افغانستانه پوځیان نه باسي. همدارنګه نوموړي پاکستان تروریستانو ته په پناه ورکولو تورن کړی او ویلي یې دی چې د تېرو حکومتونو په شان به پاکستان ته وړیا پیسې ورنه کړي. نو د دې لپاره د پاکستان په اړه د ټرمپ دريځ نرم کړي او وښايې چې پاکستان په سيمه کې د امنيت او سولې طرفداره دی نو د افغانستان د سولې ډول يې بيا غاړې ته اچولی دی.

دویم: هر کال په افغانستان کې د ژمي په رارسيدو سره جګړه اراميږي او وسله وال د نوي کال جګړې لپاره د امادګۍ په خاطر پاکستان ته پناه وړي. پاکستان هم له همدې فرصته په ګټې اخيستې افغان دولت د سولې په نمايشي هڅو بوخت ساتي او نمايشي ډول هر ژمی د سولې خبرې پيلوي. دا ځل هم يې چې د سولې ډول غاړې ته اچولی نو دليل يې همدا دی چې يو ځل بيا افغان دولت په د سولې په تکراري ژمنو او هڅو وغولوي او ترهګرو ته په پاکستان کې پناه ورکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي