پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

«
»

ارثیه دیکتاتور !

تاریخ انتشار :18.12.2024

 hoshyaresmaeil2017@hotmail.com

حکومت اسلامی فعلی در ایران محصول دیکتاتوری زمان پهلوی رضا خان و محمد رضاپهلوی بود . اما نقش عنصر بیرونی را نمیشود نادیده گرفت . عنصر بیرونی قاعدتا هر تصمیم و قدمی را با توجه به بافت اجتماعی هر جغرافیایی میگیرد . به عراق صدام حمله مستقیم نظامی میکند ، به لیبی غیر مستقیم ، سوریه را با نیابتی ها … امام خمینی را از حجره های نمناک نجف در دهه 1970 میلادی با شتر به پاریس نبردند و با الاع به ایران …

نبودن آزادی طی دوران دیکتاتوری زمان پهلوی راه مذهبیون را هموار کرد . خاندان پهلوی خودشان از ابتدا شیفته و عاشق مزخرفات مذهبی بودند که نتوانستند مثل آتاتورک نهال سکولاریسم را بکارند تا سفت شود .

محمد رضا پهلوی در دوران بعد از کودتای 1332 تلاش کرد تا جامعه فئودال ایران را از دوگانه سوزی فئودال بورژوا بیرون بکشد و یک دست بورژوا کند . انقلاب موسوم به سفید شاه یحتمل ناخواسته همین نتیجه را دنبال میکرد . اما محمد رضاپهلوی نتوانست ، چون نمیدانست تحولات اجتماعی با تک حزبی و حاکمییت دیکتاتوری فردی محقق نمیشود .

عامل بیرونی همین تناقضات را میبیند و بدون تلف کردن وقت ساخت و ساز خودش را میکند . تاریخ ایران مثل یک پازل میماند که نقش عنصر بیرونی بخشی از پازل است سطح و فهم شعور جامعه بخش دیگر پازل که زیربناست ، بخش سیستم سیاسی حاکم هم ازهمان جامعه برآمده است .

ریشه های جامعه یا بافت اجتماعی حرف اول را میزند . ولی من شخصا به نقش عامل بیرونی بیشتر میپردازم چون آگاهانه قدم برمیدارد و اهرمهای اجرایی دستش است.

 تاثیرگذاری عامل بیرونی بدون شناخت مکفی از بافت مذهبی و فئودال جامعه ایران امکان پذیر نبود و نیست . نادیده گرفتن یک ضلح پازل یعنی فاجعه … ارثیه دیکتاتور ، فقط دیکتاتوری است . این بار ارثیه دیکتاتوری سلطنت پهلوی ، به دلیل بافت مذهبی جامعه ایران به فاشیسم مذهبی تبدیل شد .

در مقطع تعویض سیاسی در 1357 و آغاز جنگ داخلی بین نظام سیاسی حاکم و سایر گروهها ناشی از همین تناقض و ندانستن بود . انرژی متراکم سرکوب شده طی سالها دیکتاتوری سلطنت پهلوی ناگهان آزاد میشود . حالا هیچکس نمیداند تلورانس وکثرت گرایی و دموکراسی چیست ؟  بلد نیست چطور باید از این انرژی آزاد شده استفاده کند ؟ پس همه با هم تصمیم گرفتند تا با خون انرژی آزاد شده را تخلیه کنند .

 کسی از هیچ سمتی بلد نبود و نمیدانست تلورانس چیست ؟ دیکتاتورها فرصت آموزش نمیدهند . جامعه ایران تربیت شده مکتب دیکتاتوری است…

18.12.2024

اسماعیل هوشیار