فضیلت سیاسی و افغانستان

در نخست بدانیم٬ ماکیاولی در شهریار و گفتارها٬ در واقع…

بهای سنگین این خاموشی پیش از توفان را طالبان خواهند…

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان بیش از این صبر مردم افغانستان را…

گلایه و سخن چندی با خالق یکتا

خداوندا ببخشایم که از دل با تومیخواهم سخن رانم هراسانم که…

(ملات گاندی در مورد امام حسین

باسم تعالى در نخست ورود ماه محرم و عاشوراء حسينى را…

جهان بی روح پدیداری دولت مستبد

دولت محصولی از روابط مشترك المنافع اعضاء جامعه می باشد٬ که…

ضانوردان ناسا یک سال شبیه‌سازی زندگی در مریخ را به…

چهار فضانورد داوطلب ناسا پس از یک سال تحقیق برای…

پاسخی به نیاز های جدید یا پاسخی به مخالفان

نویسنده: مهرالدین مشید آغاز بحث بر سر اینکه قرآن حادث است و…

طالبان، پناهگاه امن تروریسم اسلامی

سیامک بهاری شورای امنیت سازمان ملل: ”افغانستان به پناهگاه امن القاعده و…

  نور خرد

 ازآن آقای دنیا بر سر ما سنگ باریده عدوی جان ما…

عرفان با 3 حوزه شناخت/ ذهن، منطق، غیب

دکتر بیژن باران با سلطه علم در سده 21،…

شکست مارکسیسم و ناپاسخگویی لیبرالیسم و آینده ی ناپیدای بشر

نویسنده: مهرالدین مشید حرکت جهان به سوی ناکجا آباد فروپاشی اتحاد جماهیر…

سوفیسم،- از روشنگری باستان، تا سفسطه گری در ایران.

sophism. آرام بختیاری دو معنی و دو مرحله متضاد سوفیسم یونانی در…

آموزگار خود در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی را دریابید!

محمد عالم افتخار اگر عزیزانی از این عنوان و پیام گرفتار…

مردم ما در دو راهۀ  استبداد طالبانی و بی اعتمادی…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی در پرتگاۀ ناکجاآباد تاریخ مردم افغانستان مخالف…

ترجمه‌ی شعرهابی از دریا هورامی

بانو "دریا هورامی" (به کُردی: دەریا هەورامی) شاعر، دوبلور و…

تلویزیون حقوق ناشر یک اندیشه ملی و روشنگری 

نوشته از بصیر دهزاد  تلویزیون حقوق در پنجشنبه آینده،  ۱۱ جولای، …

افراطیت دینی و دین ستیزی دو روی یک سکه ی…

نویسنده: مهرالدین مشید در حاشیه ی بحث های دگر اندیشان افراط گرایی…

د مدني ټولنې په اړه په ساده ژبه څو خبرې

 زموږ په ګران هېواد افغانستان کې دا ډیر کلونه او…

از پا افتادگان دور جمهوریت

در خارج چه میگویند ؟ انهاا طوری سخن میرانند که افغانستان…

آیا طالبان آمده اند ، تا ۳۴ ملیون شهروند افغانستان…

نوشته: دکتر حمیدالله مفید. بزرگترین دشواری که در برابر جهان اسلام…

«
»

    ادبیات ، رمانتیک جهانگردی یا ماجراجویی استعماری

Karl May 1842 – 1912

نصرت شاد 

                         کارل مای ، نویسنده جوانان پیش از جنگ .

کارل مای ( 1912 – 1842 ) پرخواننده ترین نویسنده جوانان در آلمان تا سال 1945، خالق رمانهای ماجراجویانه سفرنامه ای هیجان برانگیز است . در آثار او غیر از تمایلات صلح جویانه و ضد امپریالیستی ،علایق هومانیستی و گاهی هم انسان ستیزانه نیز مشاهده میشوند . او گرچه شغل معلمی آموخته بود ولی حدود 8 سال از عمر خود را بجرم دزدی و جعل اسناد و حیله وفریب در زندانهای دولت پرویس در آلمان گذراند .وی از خانواده ای فقیر و پر بچه برخاسته بود و چند نسل از اجداش کارگر رشته ریسندگی و بافندگی بودند .

یکی از انتقادهای وارد بر او اینست که در زمان استعمار غرب در خاورمیانه و آمریکای شمالی، او برتری پیشرفت صنعتی و فرهنگ مسیحی را بر فرهنگهای کشورهای جهان سوم آنزمان توجیح میکند . امروزه او را یکی از موفق ترین داستانسرایان آلمانی بشمار می آورند . او حتی امروزه خوانندگان بیشماری مخصوصا میان جوانان دارد .

کارل مای در یک کتابخانه دولتی در محل کارش با رمانهای سرگرم کننده قرن 18 و قرن 19 آشنا شد و بعدها این آثار را ” ثروت زندگی “نامید ، چون برای او جهان رمان ، واقعیت شده بود . وی بعدها در مصاحبه ای گفته بود ” بر اثر مطالعه زیاد رمان در نوجوانی ، جهان برای من رمان و رمان برای من جهان شده بودند ” .

منقدین ادبی مراحل نویسندگی کارل مای را به 4 مرحله تقسیم میکنند . یکم ، داستانها و نوولهای آغازین ، دوم ، رمان های جنجال برانگیز ، سوم ، داستانها و سفرنامه های جوانان ، چهارم ، آثار سنبلیک و استعاره ای پایانی . او آثار پایانی خود را اتوبیوگرافیک و ادامه مرحله استعاره ای ادبیات سفرنامه ای و ماجراجویانه خود میدانست .

در نقطه عطف عبور از قرن 19 به قرن بیست و بعد از مشهوریت عظیم ادبی کارل مای، بعضی از رسانه های غرض ورز کوشیدند تا زندگی خصوصی نویسنده را زیر ذره بین ببرند و ادعا کنند که او مادرزاد و از نظر ژنتیک آدمیست خلافکار و مجرم چون در آثارش نیز به لاف زنی و اغراق میپردازد و جهانی رمانتیک و غیرواقعی در باره کشورهای خارجی به خورد جوانان میدهد .

قهرمانان غالب آثار کارل مای دارای صفاتی مانند غرور و جرئت و فداکاری و صداقت و وفا هستند و در لحظه مرگ به مسیحیت روی می آورند . در رمانهای پیرامون سرخ پوستان آمریکا نیز آنان در یک زندگی مسالمت آمیز و دوستی با مهاجران سفید پوست زندگی میکنند و اغلب بین شان روابط عمیق رفاقت و همبستگی و کمک متقابل وجود دارد . در آثار او طبیعت کشورهای خاورمیانه و امریکا بصورتی زیبا و رمانتیک توصیف میشود .

کارل مای در جواب منقدین اش گفته بود ” موضوع من مشکل بشریت در فرد است . انسان یک درام است و نه یک فرد مجزا . در سرزمین انسانهای نجیب و باشرف، انسان در صلح ابدی خواهد زیست و مکتب درد و رنج پایان خواهد یافت .” امروزه داستانهای مسافرتی کارل مای به کشورهای خاور میانه را موفق ترین آثار سرگرم کننده ادبیات آلمانی بشمار می آورند . در مرکز غالب داستانهایش انسانهای اخلاقی و بدون عیب قرار دارند . او خالق داستانهای سرگرم کننده هیجان برانگیز و جنجالی برای جوانان و نوجوانان است .

کارل مای در باره کوه و صحرا و کویرهای کشورهای خاورمیانه یک مجموعه اثر 6 جلدی نوشت . بعضی از رمانهای اینگونه مجموعه عنوانهای فارسی و ایرانی دارند . در بعضی دیگر از آثارش او در باره غرب و طبیعت وحشی قاره امریکا در دهه 1860 مینویسد . در رمان چند جلدی سرخپوستی ” وینه تو ” او دوستی عمیق میان یک سفید پوست مهاجر اروپایی و رئیس یک ایل سرخپوستی در امریکا را توصیف میکند . در دهه 1960 رمانهای رئالیستی سرخپوستان وینه تو بصورت فیلم درآمد . کارل مای خالق داستانهای روستایی نیز است . سالها رمانهایش پرفروش ترین کتابها در تاریخ ادبیات آلمان بودند . غالب رمانهای او نزد جوانان به چاپهای میلیونی رسیدند .

کارل مای سالها از نام مستعار هوهنتال استفاده کرد . او در جوانی معلم و روزنامه نگار بود . وی در کودکی تا سن 5 سالگی کور و نابینا بود . و در جوانی موقع ترک خانه برای والدینش یاد داشتی از خود بجا گذاشت که در آن نوشته بود ” اینقدر بر اثر کار انگشتان تان را خونین نکنید . من میروم تا کمکی بیاورم ” . او بعد از اینکه در سال 1874 از زندان آزاد شد در سال 1875 شروع بکار نویسندگی برای یک روزنامه ولایتی نمود . بعد از مرگ بیاد و بنام کارل مای موزه سرخ پوستان را در شرق آلمان در شهر رادبویل افتتاح کردند که مرتب مورد بازدید کودکان و بزرگسالان قرار میگیرد

     از جمله آثار او –  تا عمق اردستان ، رمان ونی تو ، اردستان و چینستان ، از میان کویر ، گنج در دریاچه نقره ، در سرزمین گرگهای نقره ای ، صلح روی کره زمین ، سفر به شرق ، مجموعه داستانهای سفرنامه ای ، شور هند پیر ،و شیطان و ایشاروک  هستند . مجموعه آثار 70 جلدی او در سال 1961 منشر شد .

آرنو شمیت آثار نوشته شده او در طول 60 سال را اوج عالی ادبیات آلمانی نامید . قهرمانان آثار او معمولا آدمهای ساده و صادق و عادلی هستند که حامی تهیدستان و ناجی بی گناهان هستند . محل اتفاق داستان معمولا در کشورهایی مانند ترکیه و ایران و کشورهای عربی یا در غرب قاره امریکا است . مشهورترین قهرمانان آثار او در شرق،” قره بن نامزی” و در غرب،” شاترهند مشت زن پیر” نام دارند . قهرمانان آثاراو معمولا خصوصیات اسطوره ای- افسانه ای دارند که به آزادی اسیرشدگان می پردازند .

رمانهای کارل مای غیر از ساختار عالی دارای هیجانات بیرونی نیز هستند گرچه افراد از نظر خصوصی به صفات سیاه و سفید یا خوب و بد تقسیم میشوند . آرنو شمیت مدعی است که غالب رمانهای او مبلغ یک ارزش مذهبی استعاره ای هستند . هنر عظیم کارل مای در آنجاست که گرچه او آنزمان به خارج سفر ننموده بود ولی در داستانهایش بصورت خالق العاده ای به شرح و توصیف طبیعت و جامعه و مردم کشورهای خارجی میپردازد که خواننده و منتقدین ادبی را شگفت زده نمود . کارل مای در پایان عمر سفری به خاورمیانه و در سال 1908 سفری به امریکا نمود و با سرخپوستان در آنجا تماس برقرار کرد و مورد استقبال آنان قرار گرفت .

                    ————————————————————–

اگر امکان دارد لطفن مقاله را همراه عکسی از کارل مای درج کنید .

Nushad@web.de