بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

«
»

آدم بیکار، جانی شود یا بیمار

دردمند

به حال آن شخص باید گریست  که عایدش نوزده بود، مصرفش بیست

(مرحوم اقبال لاهوری)

چندین دهه بخصوص قریب به چهارده سال گذشته میلیونها مردم از ناحیه گسترش فقر، بیکاری، بیماری، بیسوادی به دشواریها خونین مواجه بوده و میباشند. آگاهان امور علت دشواریهای فوق الذکر را برعلاوه مداخله صریح ادارات استخباراتی یک عده کشورها در امور داخلی کشور ما، مسلط بودن مافیای اقتصادی، مواد مخدر، غاضبین میلیونها جریب زمین، عاملین فساد گسترده، قانون ستیزان، مردم ستیزان، زن ستیزان، فرهنگ ستیزان، دامن زدن انواع خشونت های خانوادگی، خصومت های قومی، لسانی، مذهبی، سمتی، تنظیمی، حزبی، جنگسالاران، ناقضین حقوق بشر در ارگان های دولتی و جامعه عدم طرح و تصویب یک استراتیژی علمی، انطباقی در همه عرصه­ها از جمله تولیدی، صنعتی، خدماتی، تجارتی سبب افزایش فقر، بیکاری، بیماری و انواع جنایات خونین در کشور گردیده است خوانده میافزایند در حال حاضر بیش از یک میلیون تن به مواد مخدر و قریب هفتاد فیصد از جمله زنان، کودکان به امراض فزیکی، روانی مبتلا، صدها هزار تن به نسبت مشکلات اقتصادی، به مافیای مواد مخدر، مخالفین مسلح پیوسته اند. به نسبت انجام حملات انتحاری، ماین گذاری روی جاده، سرقت های مسلحانه، آدم ربائی، افزایش جنگهای جبهه ئی، سیل خون در کشور جاری بوده روزانه صدها راکت بالای ولسوالی­های ولایات شرقی از جمله ولایت کنر به واسطه نظامیان پاکستانی پرتاب میشود.

با وجود سرازیر شدن قریب به نود میلیارد دالر زیر نام کمک به افغانستان در زندگی میلیونها خانواده تغییرات رونما نگردیده بلکه از بیشتر از گذشته خراب تر شده. نظر به نوشته کارشناسان اقتصادی کمک های متذکره سبب وابستگی یک عده به دونرها تشدید انواع خصومت در کشور نیز گردیده است. نظر به اظهارات مسئولین کشت کوکنار در سال جاری هفت فیصد قاچاق مواد مخدر، شانزده فیصد نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته، نهادها، کشور ما را در ردیف سه کشور فاسد و تهیه کننده نود فیصد مواد مخدر جهان معرفی کرده اند. میلیونها جریب زمین های دولتی، شخصی، توسط زورمندان، جنگسالاران، غاضبین غضب یک نهاد دولتی مبارزه با فساد میگوید بیش از دو میلیون جریب زمین را یک عده وزراء والی ها، سایر مأمورین عالی رتبه قومندان که تعدادشان بیشتر از پنج هزار تن نمیرسد غضب کرده اند.

به نسبت لیلام نمودن هزاران دستگاه های کوچک، متوسط و بزرگ تولیدی، تجارتی، خدماتی، به نرخ کاه ماش زیرنام خصوصی سازی و تورید اجناس و مواد بی کیفیت، غیرضروری، تجملی، یا اجناس و موادی که در داخل تولید، خواستهای هموطنان ما را مرفوع میسازد عدم تثبیت مالیات عادلانه، عدم توجه به اعمار بندها، نهرها، کانالهای آبیاری، دستگاه­های پروسس صدور میوه، مواد غذائی، صنایع دستی، هنگرها، سردخانه ها، گدامهای ذخیره، بازاریابی در مارکیت های داخلی و خارجی، نبود منابع قرضه دهنده با ربح عادلانه، عدم تقویه جنبش کوپراتیفی، ده ها هزار دستگاه های کوچک، متوسط و بزرگ ورشکست و میلیونها تن غرض کاریابی با قبول توهین و تحقیر به کشورهای منطقه و جهان مهاجر، هزاران تن آنها قربانی هوسهای قاچاقبران انسان ها شده و صدها هزار تن دیگر اسیر دامهای تذویر سران گروه های غارتگر، جنگ افروز، مافیای مواد مخدر، هراس افکنان، ترورستان گردیده با وجود داشتن آرزوی نیک نمیتوانند خود را از شر این شیطان های قرن بیست و یک نجات دهند. تجربه چندین دهه بخصوص قریب چهارده سال گذشته ثابت ساخت که هراس افکنان ترورستان، جنگسالاران و حامیان خارجی شان با شعله ور ساختن جنگهای خونین و جنایت بار خویش سبب کشتار بیرحمانه صدها هزار مردم ما گردیده در مقابل مافیای اقتصادی، مواد مخدر، کمپرادورها، محتکرین، و آنهایی که توانسته اند اقلام عمده وارداتی از جمله مواد سوخت را غیر مستقیم در اختیار خویش قرار دهند سبب گسترش انواع امراض و مرگ تدریجی میلیونها تن نیز گردیده اند. مسئله مشکلات ترانزیتی بین کشور ما، پاکستان، ازبکستان و سایر کشورهای منطقه سبب شده که تولیدات ما در بازارهای کشورهای منطقه از جمله آسیای میانه راه پیدا نکند هنوز هم سالانه میلیونها متر قالین، گلیم سترنجی، صدها هزار جوره لباسهای پوستین، چرم، دست دوزی، دستکول، بکس، ده ها تن میوه خشک، هزاران کیلوگرام سنگ های قیمتی و میلیونها متر مکعب چوب و میلیونها رأس پوست خام گاو، گوسفند، بز به پاکستان ارسال بعد از پروسس به مارک پاکستان به مارکیت های جهان صادر مفاد آن به جیب دلالان پاکستانی میریزد.مسئولین واردات سال گذشته را که طور رسمی صورت گرفت قریب به ده میلیارد دالر و صادرات را ششصد میلیون گفته اند.

بین گفته های نماینده گان وزارت های خارجه ایران وزارت تجارت و صنایع و وزارت مالیه افغانستان از ناحیه واردات اجناس و مواد از کشور ایران به کشور ما دو نیم میلیارد دالر تفاوت وجود دارد. نماینده وزارت خارجه ایران صادرات خویش را به کشور ما چهار میلیارد دالر گفته نمایندگان وزارت های متذکره یک و نیم میلیارد دالر گفته اند. مردم از ناحیه حیف و میل شدن محصولات گمرکی آن اظهار نگرانی نموده اند. ارگان های نشراتی معتبر امریکائی اخیراً خبری را به نشر رسانده اند در ان گفته شده اکه صدها میلیون دالر در گمرک های افغانستان به نسبت موجودیت فساد حیف و میل گردیده است.

با تأسف استخراج غیرقانونی و قاچاق سنگهای قیمتی جریان داشته با وجود ادعاهای بلندبالا تا هنوز جلو آنرا ارگانهای ذیربط نتوانسته اند بگیرند. نشر و پخش بانک نوت های جعلی افغانی در خارج کشور فرار سرمایه اسعار، عدم حمایت از تولیدات داخلی سبب بی ثبات شدن پول افغانی در کشور گردیده، مسئولین بانک مرکزی طی سیزده سال گذشته با تبادله هزاران میلیون دالر در بازار خواستند اعتبار کاذب پول متذکره را حفظ نمایند و عاید سرانه سالانه شهروندان را غیرواقعی نشان دهند. با تأسف رنج آنرا از ناحیه بلند رفتن قیمت مواد غذایی، سوخت، ادویه طبی و غیره قریب به نود و پنج فیصد مردم ما میکشند. نبود اراده صادقانه غرض طرح، تصویب و عملی شدن یک استراتیژی علمی، انطباقی که زمینه رسیدن به یک جامعه متوازن و معادل را مساعد سازد سبب افزایش دشواریهای فوق نیز گردیده است.

آگاهان امور را عقیده برانست از این جهت ما برای استراتیژی صنعتی ضرورت داریم که از یک جهت سکتور دولتی را تقویت کند و از جهات دیگر به سکتور خصوصی شرایط سرمایه گذاری را بهتر سازد و بدون یک استراتیژی صنعتی ما نمیتوانیم بازار کار، بازار اعتبار، سرمایه را خلق نمائیم و مردم خود را جهت تولیدات صنعتی تشویق کنیم. با تأسف طی چهارده سال گذشته گردانندگان امور بخاطر دستیابی به منافع بیشتر خویش تمام حقایق و واقعیت های موجود را نادیده گرفته توانستند زیر بهانه دموکراسی و خصوصی سازی کشور ما را به بازار مصرفی و  تهیه کننده مواد خام در منطقه و جهان مبدل سازند و زمینه رخنه کردن انواع خشونت ها را در ساحه محیط زیست فکری ما مساعد سازند. از این لحاظ است که اکثریت مردم قدرت فکری مستقل خود را از دست داده در حالت بی سرنوشتی و ناامیدی شب و روز خویش را سپری نموده و مینمایند پس گفته های آگاهان امور ثابت میسازد در جای بیکاری باشد جنایات نیز بیشتر میشود.

خلاصه اینکه حالا وقت آن رسیده بخاطر بیرون رفت از وضع موجود و کاهش دشواریهای فوق الذکر غرض زنده نگاهداشتن هویت ملی، فرهنگی، فردی، اخلاقی و اقتصادی خویش از گرداننده گان امور تقاضا نمائیم با جلب همکاری شورای اقتصادی تصامیم عالمانه، عاقلانه و صادقانه را بخاطر جبران جفاهای عظیم گذشته اتخاذ نمایند تا از این بیشتر هموطنان به نسبت افزایش بیکاری قربانی جنایات های گوناگون نگردند.