شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

«
»

بې شرمه زور واکي او ړانده چارواکي

سيما سمر چيرته چکر وهي؟

افغانستان د نړۍ هغه هيواد دی چې هر ممکن په کې ناممکن او هر ناممکن په کې ممکن کيدلی شي. دلته وحشت د اوج له کرښې اوختی دی. دلته څو لنډغر د اسلام په نوم هغه بې دينۍ ترسره کوي چې حتا په کفر کې هم پرې لعنت ويل شوی دی. دلته د مسلمان د وينې تويولو لپاره د طالب، داعش او القاعده تر څنګ څو لنډغرو هم ملا تړلې ده. دلته جهاد د امتياز اخيستلو او زور ازمايلو وسيله ګرځيدلې ده. همدا تيره ورځ هم په ننګرهار ولايت ښيوې ولسوالۍ کې د پخواني تش په نوم جهادي قوماندان ګل کريم د يو ځايې اوسيدونکي سره هغه عمل کړی  دی چې قلم يې په ليکلو شرميږي. او که ونه ليکل شي نو دا د نوموړي مظلوم په حق کې به لويه جفا شوي وي.

په ياده سيمه کې د قوماندان ګل کریم کسانو ولسي خلکو ته سخته بې آبي وراړولې ده. په یوه ویډیو کې چې د فیسبوک په شمول په ټولنیزو رسنیو خپره شوې ده د یوې کورنۍ مېرمنې سخت فریاد کوي او وایي چې ډېر سخت ظلم ورباندې شوی دی او دا چې ولسمشرغني دې د هغوی د حال پوښتنه وکړي. د دغه کورنۍ مشر او د قرباني شويو انجونو پلار د دغه ظلم په مقابل کې د خپل غږ پورته کولو لپاره کابل ته راغلی دی او رسنيو ته يې پر کورنۍ د شوي تيري يادونه کړې ده. دی وايې چې د سيمه ايزو پوليسو يو قوماندان يې د يوې لور سره واده وکړ، کله چې ناوې وړي، نیمه شپه د نجلۍ ترور چې له ناوې سره وراباڼې تللې را ویښوي، وهي او ټکوي او بې ستره کوي یې. دغه زور واکی د نجلۍ ترور ته وایي چې ورېرې یې پېغلتوب له لاسه ورکړی دی. وروسته د واده زلمی خپل خسر او خواښې ته خبر ورکوي چې په چټکۍ سره شپه په شپه د هغه کور ته ځانونه ور ورسوي، او کله چې ور رسېږي هغوی هم بې ستره کوي. بیا د واده هلک د ناوې بله خور په زور له ځان سره بیایي او ځان ته یې نکاح کوي.

کيسه يې ډيره دردونکې ده، او دغه درد يې له نوموړي سره د ننګرهار امنيتي، قضايي او عدلي چارواکو او د سيما سمر د بشر حقونو تش په نوم کميسيون ډیر کړی دی. په دغه پيښه کې له ګل کريم او د هغوی له لنډغرو، د ننګرهار سيمه ايز چارواکي او د بشر حقونو کميسيون ډیر پړ دي. او دا ځکه چې په خپله د نادرخان (د قرباني کورنۍ مشر) وايې چې په ننګرهار کې يې امنيتي او قضايې ارګانونو ته ډيرې منډې ووهلي او له ده سره د عدالت غوښتنه يې وکړه خو د دې لپاره چې د نوموړی مقابل لوری سيمه ايز زور واکی دی؛ هيچا يې عرض وانخيستو. تر ټولو بده يې لا دا چې امنيتي چارواکو ورته ويلي چې ته يو غريب سړی يې ، پيسې نه لرې، کرار کېنه او خوله دې چوپه کړه. همداراز د سيما سمر د بشر حقونو کميسيون هم تر دا مهاله کوم غبرګون نه دی ښودلی.

ممکن د ښيوې ولسوالۍ ولسوال ، امنيه قوماندان او د ننګرهار والي د نادر خان غږ ځکه نه وي اوريدلی چې د قضيې مقابل لوری يو سيمه ايز زور واکی دی خو پوښتنه د بشر حقونو د کميسيون په نيت راپورته کيږي چې ولې يې دغې ستر ظلم ته غبرګون نه دی ښودلی؟ سيما سمر چې ولسمشر يې په نړيوالو ستيجونو په صفت کولو نه ستړی کيږي؛ ولې د نادر خان کورنۍ سره په ترسره شوي تيري سترګې پټوي؟ سمر چې ځان د بشر حقونو په برخه کې يوه نړيواله فعاله بولي ولې نادر خان دوه قرباني لوڼو سره د زور زياتي پوښتنه نه کوي؟ آيا د نادر خان لوڼې بشر نه دی؟ آيا د نادر خان کورنۍ سره ترسره شوی عمل د سيما سمر له عينکو ظلم نه ښکاري؟

خو دا چې ياده پيښه د هيواد په پښتون ميشته سيمه او د سيما سمر له ډلې پرته په بل سمت وګړو کې شوې ده نو سمر پرې خپلې سترګې پټې کړي دي. سيما د دې لپاره په ياده پيښه غوږونه کاڼه چې د نوموړې د قوم او سمت په سيمه کې نه ده ترسره شوې. سمر ته يوازې هغه بشري جنايت ښکاري د دې د ګروپ او پلويانو په سيمه کې شوی وي.

اوس که ولسمشر غني چې د کمپاين پر مهال يې د عدالت او برابرۍ چيغې وهلې؛ لږې هم خپلې ژمنې په يادې وي نو بايد د نادر خان پر ځای خپل ځان او د کورنۍ پر ځای يې خپل کورنۍ په نظر کې ونيسي او درد يې خپل درد وبولي او په تړاو يې د ننګرهار فاسد چارواکي، د بشر حقونو تش په نوم کميسون مشره او د ياد جنايت عاملين جدي تعقيب کړي او مجرمان د څرخي پله زندان ته ورسوي. که داسې ونه کړي نو نه به خدای، نه به د نادر خان کورنۍ او نه به نور ولس، ولسمشر غني وبخښي.

لیکنه : خوشحال آصفي