اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

«
»

چگونه فارس(پرشیا) به ایران تبدیل شد؟

نوشته کریم پوپل

مورخ ۱۹،۱۲،۲۰۲۳

پس از ختم اقتدار جمهوری وایمار ‏Weimar Republic‏ یا (رایش دوم) حزب نازی آلمان تحت رهبری آدلوف هیتلر (رایش سوم) در سال ۱۹۳۳ میلادی با قدرت عظیم تخنیکی و نظامی درقلب قارهٔ اروپا ظهور کرد. هتلر بخاطر هدفهای سیاسی و نظامی که داشت خواست کشورهای عربی را به بهانه مبارزه با یهودیزم بخود متحد سازد. ترکها که نصف جمعت شوروی بود تحت شعار پان ترکیزم و آریایها را تحت شعار پان ایرانیرم متحد خود سازد. در آنوقت در افغانستان هاشم خان محمد نعیم خان، عبدالمجید خان و محمد گل خان مومند، شعار هتلر را پیش می‌برد. فیض محمد خان وزیر خارجه افغانستان در ملاقات با هیتلر، در پیامی که از هاشم خان قرائت می‌کرد، خطاب به او گفت: «افغانستان آرزومند است تا از آلمان که آن را برادر بزرگ‌تر و پیشرفته تر آرین خود می‌داند، کمک حاصل کند.» (فرهنگ:۶۳۶٬۱۳۹۴)(عطایی:۳۱۹٬۱۳۸۹)‏

همچنان در اوج قدرت سیاسی و نظامی هیتلر، رضا شاه پهلوی پادشاه فارس و یکتعداد زیادی از روشنفکران و ملی گریان فارس بخاطر رهایی از استعمار روسیه و دولت برتانیا با آلمانها طرح دوستی بستند که مورد استقبال هتلر قرار گرفت. پس از آن کمک‌های تخنیکی و اقتصادی آلمان به فارس سرازیر شد چون هیتلر می‌خواست برای حمله برهند وشکست اقتصادی برتانیا پایگاهی در خلیج فارس و بحیره عمان داشته باشد. ‏همان بود که «ایران نامهٔ باستان» تحت نظارت مستقیم دفتر تبلیغات سیاسی آلمان دربرلین با مدیریت شیخ عبد الرحمن سیف به نشر می‌رسید. که هدف آن تقویهٔ مفکورهٔ «ایران بزرگ» وطرز دید برتری جویانهٔ نژاد آ ریائی بر نسل‌های دیگر بود. متعاقباً رضا شاه درسال ‏۱۹۳۵ اسم کشورش را از فارس به ایران تبدیل نمود و مفکورهٔ پان ایرانیزیم ‏Pan Iranism‏ با استفادهٔ ابزاری از شهنامهٔ فردوسی مانند «هنر نزد ایرانیان است وبس ندارند به جهان معرفی نمود. انگلیسها و روسها که خطر بزرگی را در زیر حلقوم خود دید ند. همین بود که نیروهای متفقین در ۲۵ سنبله ۱۹۴۱ به ایران حمله کرده و این کشور را به اشغال خود درآوردند. ‏

پس از اشغال ایران، بریتانیا در پیام به رضاشاه از او خواست که از قدرت کناره‌گیری کند و سلطنت را به ولیعهدش واگذار کند. ارتش ایران نتوانست هیچ مقاومت مؤثری انجام دهد. گویند وزیر دفاع ایران به عساکر خود گفته بود که بروید سرکها را آب پاشی کنید که دشمن بلخشند روسها که دید سرکها آب پاشی شده دید خیلی از مردم ایران تشکری کردند. درین جنگ بینی یکنفر ایرانی هم خون نشد. بالاخره رضا شاه از سلطنت کناره‌گیری کرد سلطنت را به پسر بزرگش محمدرضا شاه که در آن زمان ۲۲ ساله بود واگذار کرد. رضاشاه سپس تحت نظر نیروهای بریتانیایی از بندرعباس با کشتی از ایران خارج شد. ابتدا او را به سمت هند بردند. بعد به جزیرهٔ موریس منتقل شد و بالأخره در آفریقای جنوبی در شهر جووهانسبورگ تحت نظر قرار گرفت. سرانجام رضاشاه در ۴ ‏اسد ۱۳۲۳ هجری خورشیدی یا ۱۹۴۴ یا اندو مأیوسی پس از دومین سکته قلبی در کشور آفریقای جنوبی شهرجووهانسبورگ درگذشت. ‏

روحش شاد باد

یادش گرامی باد

موخذ

۱. تغیر نام فارس به ایران و پیامدیهای آن به کشورهای همجوار نوشته پرتو نادری ویبسایت خراسان زمین

https://www.khorasanzameen.net/php/read.php?id=3529

۲. ایا رضه شاه نام پریشا را به خاطر نازی ها به آیران تغیر داد؟   

پاسخ مورخان فرانسوی و ایرانی به ادعاهای آنری لوی پیرامون نام ایران

https://www.khabaronline.ir/news/1705066/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF

۳. منشع اریایها از کجا بود فیس بوک تاریخ مندیگک

https://www.facebook.com/Mundigakdarii/posts/2346456672313453/

۴. پان ترکیسم ویکیپیدیا فارسی

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D9%85

۵. ادعای تازه؛ ترک‌ها 10 منطقه روسیه را جمهوری های ترک نشین نامیدند

https://sputnik.af/20220218/%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%87%D8%A7-10-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF-9228567.html

۶. هتلر برادر بزرگ محمد هاشم خان در ویبساست موروز