آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

«
»

چگونه فارس(پرشیا) به ایران تبدیل شد؟

نوشته کریم پوپل

مورخ ۱۹،۱۲،۲۰۲۳

پس از ختم اقتدار جمهوری وایمار ‏Weimar Republic‏ یا (رایش دوم) حزب نازی آلمان تحت رهبری آدلوف هیتلر (رایش سوم) در سال ۱۹۳۳ میلادی با قدرت عظیم تخنیکی و نظامی درقلب قارهٔ اروپا ظهور کرد. هتلر بخاطر هدفهای سیاسی و نظامی که داشت خواست کشورهای عربی را به بهانه مبارزه با یهودیزم بخود متحد سازد. ترکها که نصف جمعت شوروی بود تحت شعار پان ترکیزم و آریایها را تحت شعار پان ایرانیرم متحد خود سازد. در آنوقت در افغانستان هاشم خان محمد نعیم خان، عبدالمجید خان و محمد گل خان مومند، شعار هتلر را پیش می‌برد. فیض محمد خان وزیر خارجه افغانستان در ملاقات با هیتلر، در پیامی که از هاشم خان قرائت می‌کرد، خطاب به او گفت: «افغانستان آرزومند است تا از آلمان که آن را برادر بزرگ‌تر و پیشرفته تر آرین خود می‌داند، کمک حاصل کند.» (فرهنگ:۶۳۶٬۱۳۹۴)(عطایی:۳۱۹٬۱۳۸۹)‏

همچنان در اوج قدرت سیاسی و نظامی هیتلر، رضا شاه پهلوی پادشاه فارس و یکتعداد زیادی از روشنفکران و ملی گریان فارس بخاطر رهایی از استعمار روسیه و دولت برتانیا با آلمانها طرح دوستی بستند که مورد استقبال هتلر قرار گرفت. پس از آن کمک‌های تخنیکی و اقتصادی آلمان به فارس سرازیر شد چون هیتلر می‌خواست برای حمله برهند وشکست اقتصادی برتانیا پایگاهی در خلیج فارس و بحیره عمان داشته باشد. ‏همان بود که «ایران نامهٔ باستان» تحت نظارت مستقیم دفتر تبلیغات سیاسی آلمان دربرلین با مدیریت شیخ عبد الرحمن سیف به نشر می‌رسید. که هدف آن تقویهٔ مفکورهٔ «ایران بزرگ» وطرز دید برتری جویانهٔ نژاد آ ریائی بر نسل‌های دیگر بود. متعاقباً رضا شاه درسال ‏۱۹۳۵ اسم کشورش را از فارس به ایران تبدیل نمود و مفکورهٔ پان ایرانیزیم ‏Pan Iranism‏ با استفادهٔ ابزاری از شهنامهٔ فردوسی مانند «هنر نزد ایرانیان است وبس ندارند به جهان معرفی نمود. انگلیسها و روسها که خطر بزرگی را در زیر حلقوم خود دید ند. همین بود که نیروهای متفقین در ۲۵ سنبله ۱۹۴۱ به ایران حمله کرده و این کشور را به اشغال خود درآوردند. ‏

پس از اشغال ایران، بریتانیا در پیام به رضاشاه از او خواست که از قدرت کناره‌گیری کند و سلطنت را به ولیعهدش واگذار کند. ارتش ایران نتوانست هیچ مقاومت مؤثری انجام دهد. گویند وزیر دفاع ایران به عساکر خود گفته بود که بروید سرکها را آب پاشی کنید که دشمن بلخشند روسها که دید سرکها آب پاشی شده دید خیلی از مردم ایران تشکری کردند. درین جنگ بینی یکنفر ایرانی هم خون نشد. بالاخره رضا شاه از سلطنت کناره‌گیری کرد سلطنت را به پسر بزرگش محمدرضا شاه که در آن زمان ۲۲ ساله بود واگذار کرد. رضاشاه سپس تحت نظر نیروهای بریتانیایی از بندرعباس با کشتی از ایران خارج شد. ابتدا او را به سمت هند بردند. بعد به جزیرهٔ موریس منتقل شد و بالأخره در آفریقای جنوبی در شهر جووهانسبورگ تحت نظر قرار گرفت. سرانجام رضاشاه در ۴ ‏اسد ۱۳۲۳ هجری خورشیدی یا ۱۹۴۴ یا اندو مأیوسی پس از دومین سکته قلبی در کشور آفریقای جنوبی شهرجووهانسبورگ درگذشت. ‏

روحش شاد باد

یادش گرامی باد

موخذ

۱. تغیر نام فارس به ایران و پیامدیهای آن به کشورهای همجوار نوشته پرتو نادری ویبسایت خراسان زمین

https://www.khorasanzameen.net/php/read.php?id=3529

۲. ایا رضه شاه نام پریشا را به خاطر نازی ها به آیران تغیر داد؟   

پاسخ مورخان فرانسوی و ایرانی به ادعاهای آنری لوی پیرامون نام ایران

https://www.khabaronline.ir/news/1705066/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF

۳. منشع اریایها از کجا بود فیس بوک تاریخ مندیگک

https://www.facebook.com/Mundigakdarii/posts/2346456672313453/

۴. پان ترکیسم ویکیپیدیا فارسی

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D9%85

۵. ادعای تازه؛ ترک‌ها 10 منطقه روسیه را جمهوری های ترک نشین نامیدند

https://sputnik.af/20220218/%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%87%D8%A7-10-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF-9228567.html

۶. هتلر برادر بزرگ محمد هاشم خان در ویبساست موروز